Từ 18/5, vi phạm đăng ký khai sinh có thể bị phạt đến 5 triệu đồng
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình. Trong đó, các quy định liên quan đến đăng ký khai sinh sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, với mức phạt tiền có thể lên đến 5 triệu đồng cho những hành vi vi phạm nghiêm trọng.
Mức phạt cụ thể theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP
Theo Điều 37 của Nghị định, các mức phạt được áp dụng như sau:
- Phạt tiền từ 1 triệu đến 3 triệu đồng đối với hành vi tẩy xoá, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền cấp để làm thủ tục đăng ký khai sinh.
- Phạt tiền từ 3 triệu đến 5 triệu đồng đối với một trong các hành vi: cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh; cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh; sử dụng giấy tờ của người khác để làm thủ tục đăng ký khai sinh.
Ngoài phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung bao gồm tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xoá, sửa chữa. Các biện pháp khắc phục hậu quả cũng được quy định, chẳng hạn như buộc nộp lại bản chính giấy tờ bị sai lệch hoặc kiến nghị xử lý giấy khai sinh đã cấp do vi phạm.
Thời hạn và thủ tục đăng ký khai sinh theo Luật Hộ tịch 2014
Luật Hộ tịch 2014 quy định rõ ràng về thời hạn và quy trình đăng ký khai sinh để đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp:
- Thời hạn đăng ký: Trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh. Nếu cha mẹ không thể thực hiện, ông bà, người thân thích hoặc cá nhân, tổ chức nuôi dưỡng trẻ phải đảm nhận việc này.
- Thủ tục đăng ký: Người đi đăng ký cần nộp tờ khai theo mẫu và giấy chứng sinh. Trường hợp không có giấy chứng sinh, phải có văn bản xác nhận của người làm chứng hoặc giấy cam đoan về việc sinh. Đối với trẻ em bị bỏ rơi hoặc sinh ra do mang thai hộ, cần có các giấy tờ đặc biệt theo quy định pháp luật.
Sau khi nhận đủ giấy tờ, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung vào Sổ hộ tịch, cập nhật cơ sở dữ liệu điện tử và cấp Giấy khai sinh. Quy trình này nhằm đảm bảo mọi thông tin được lưu trữ chính xác và dễ dàng truy xuất.
Ý nghĩa và tác động của quy định mới
Việc ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP không chỉ nhằm tăng cường kỷ luật trong công tác đăng ký hộ tịch mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của trẻ em và gia đình. Mức phạt cao lên đến 5 triệu đồng sẽ là răn đe mạnh mẽ đối với các hành vi gian lận, giả mạo trong khai sinh, từ đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân.
Đồng thời, quy định này cũng hỗ trợ công tác quản lý dân cư, đảm bảo tính chính xác của cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và số định danh cá nhân. Công chức tư pháp - hộ tịch được giao nhiệm vụ thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc đăng ký khai sinh, thậm chí thực hiện đăng ký lưu động khi cần thiết, giúp thuận tiện hơn cho người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.
Người dân cần nắm rõ các quy định này để tránh vi phạm và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho con em mình. Việc tuân thủ đúng thời hạn và thủ tục không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch hành chính sau này.
