Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh: Dự án PPP kiểu mẫu thúc đẩy phát triển vùng biên giới
Tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, với tổng mức đầu tư lên đến 25.550 tỷ đồng, đang trở thành một công trình trọng điểm, không chỉ kết nối giao thông mà còn mở ra hành lang giao thương quốc tế quan trọng. Con đường này kết nối từ cảng Lạch Huyện ở Hải Phòng, xuyên qua Trung Quốc và Kazakhstan, để đến tận châu Âu, mang lại cơ hội phát triển mới cho các địa phương như Cao Bằng và Lạng Sơn.
Khắc phục thách thức với giải pháp sáng tạo
Dự án phải đối mặt với nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, địa chất phức tạp và điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Đặc biệt, trong năm 2025, mưa lũ kéo dài đã ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công. Tuy nhiên, nhà đầu tư và các nhà thầu đã linh hoạt áp dụng nhiều giải pháp sáng tạo để duy trì hoạt động. Sau hơn 700 ngày đêm làm việc với cường độ "3 ca, 4 kíp", giai đoạn 1 đã được thông tuyến vào ngày 19/12/2025.
Để đảm bảo hoàn thành dự án vào dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/2026), Chính phủ đã phát động "Chiến dịch Đông Khê năm 2026". Công trường huy động hơn 1.400 thiết bị, máy móc và 3.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân, tổ chức thi công đồng loạt tại hơn 200 mũi. Quân khu 1 cũng điều động hơn 500 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ, giúp giải quyết tình trạng thiếu nhân công.
Mô hình hợp tác công tư (PPP) mang lại hiệu quả vượt trội
Dự án được triển khai theo phương thức PPP, tiết kiệm đáng kể nguồn lực ngân sách nhà nước, ước tính hơn 10.000 tỷ đồng. Ông Đặng Tiến Thắng, Tổng Giám đốc Công ty CP đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, cho biết đơn vị đang phối hợp với tỉnh Cao Bằng để hoàn thiện thủ tục và kiến nghị bố trí vốn ngân sách kịp thời. Ông đề xuất cần cơ chế linh hoạt cho các dự án PPP ở khu vực miền núi, biên giới để đảm bảo tính khả thi tài chính và phù hợp với thực tế.
Việc tổ chức thi công đồng thời hai giai đoạn đã giúp tiết giảm hơn 500 tỷ đồng chi phí đầu tư. Đến nay, sản lượng thực hiện đạt khoảng 8.500/11.470 tỷ đồng, tương đương 75% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, khó khăn vẫn còn khi "bão giá" nhiên liệu, với giá dầu diesel tăng hơn 60%, gây ảnh hưởng đến nguồn cung và hoạt động thi công.
Ý nghĩa chiến lược và tác động tích cực
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh đánh giá cao việc tổ chức thi công đồng thời hai giai đoạn, coi đây là phương án khoa học mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Cao Bằng, giảm tải cho quốc lộ 4A, và tạo điều kiện phát triển khu công nghiệp, logistics, tạo việc làm cho người dân.
Ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, nhấn mạnh dự án đã trở thành kinh nghiệm để nhiều địa phương học tập, nhờ mô hình Ban Chỉ đạo quy tụ hệ thống chính trị và nhà đầu tư, vận hành trên cơ chế phối hợp chặt chẽ. Dự án cũng thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, dịch vụ, vật liệu xây dựng và logistics, giúp doanh nghiệp địa phương tham gia chuỗi cung ứng.
Với tổng chiều dài 121km, tuyến Đồng Đăng-Trà Lĩnh là câu trả lời cho khát vọng thoát khỏi "vùng trắng" đường cao tốc của Cao Bằng. Ông Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng, yêu cầu tập trung tối đa nhân lực, máy móc để tăng tốc thi công, hướng tới mục tiêu thông xe giai đoạn 1 vào 19/5/2026, đáp ứng kỳ vọng của Chính phủ và nhân dân hai tỉnh.
