Đường sắt Trung Quốc lập kỷ lục Xuân Vận với 538 triệu lượt khách
Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa thiết lập một kỷ lục mới ấn tượng trong dịp Xuân Vận từ ngày 2 tháng 2 đến 13 tháng 3, khi phục vụ tổng cộng 538 triệu lượt hành khách. Theo báo cáo từ tờ China Daily, con số này đã tăng 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái, đồng thời khối lượng hàng hóa vận chuyển cũng đạt mức kỷ lục với 424 triệu tấn, tăng 2,1%.
Hoạt động vận tải sôi động và kết nối rộng khắp
Theo số liệu từ Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc đã vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm lên đến 14.037 chuyến trong một ngày. Đáng chú ý, như Tân Hoa xã đưa tin, việc di chuyển giữa các thành phố lớn đã trở nên dễ dàng hơn đáng kể, khi 97% các thành phố có dân số trên nửa triệu người tại Trung Quốc đều được kết nối với mạng lưới đường sắt cao tốc, với tốc độ từ 200 km/giờ trở lên.
Chiến lược hợp tác công nghệ để phát triển nhanh chóng
Quá trình phát triển kéo dài khoảng hai thập kỷ của ngành đường sắt cao tốc Trung Quốc đã thu hút sự chú ý không chỉ về tốc độ và tổng chiều dài, mà còn ở khả năng từng bước làm chủ công nghệ. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san MDPI cho thấy, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc thông qua việc tập trung mở rộng phạm vi cơ hội công nghệ, trước khi tiến sâu hơn vào các lĩnh vực chuyên môn.
Nghiên cứu này được thực hiện bởi các chuyên gia từ Đại học Công nghệ Hoa Trung, Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán của Trung Quốc, cùng với Trường Quản lý ESSCA từ Pháp. Theo đó, để đáp ứng nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng công nghệ, Trung Quốc đã lựa chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến từ nước ngoài, thay vì tự phát triển từ đầu, nhằm nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ nội địa.
Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất mục tiêu xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020. Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu bốn công nghệ tàu điện EMU từ các tập đoàn hàng đầu thế giới như Alstom của Pháp, Kawasaki Heavy Industries của Nhật Bản, Bombardier của Canada và Siemens của Đức. Chiến lược của CRRC là mua trực tiếp sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình "thiết kế và sản xuất chung", giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến một cách hiệu quả.
Sáng tạo tích hợp và phát triển công nghệ nội địa
Nhờ mô hình hợp tác này, các công ty đường sắt Trung Quốc đã gần như hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đã đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc cho tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, với mục tiêu nâng tốc độ EMU từ 250-300 km/giờ lên 350 km/giờ hoặc cao hơn.
Bộ Đường sắt Trung Quốc đã điều phối dự án này với sự tham gia của một đội ngũ hùng hậu, bao gồm chuyên gia từ sáu tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm, cùng với 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất thành công phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, mặc dù một số bộ phận vẫn được cung cấp bởi Siemens và các công ty nước ngoài khác.
Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được những đột phá đáng kể trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU có khả năng thích nghi với các điều kiện môi trường khắc nghiệt như đồi núi, sa mạc và nhiệt độ thấp.
Tiêu chuẩn hóa và hướng tới tương lai
Sự đa dạng của nhiều nguồn công nghệ khác nhau đã tạo cơ hội phát triển nhanh chóng cho ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại của nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ bốn nền tảng công nghệ tại Trung Quốc, với nhiều mẫu mã, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế điều khiển đa dạng.
Để giải quyết vấn đề này, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 đã liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, với tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6 năm 2013, dự án EMU "Tiêu chuẩn Trung Quốc" chính thức được triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa độc lập.
Theo các nhà nghiên cứu, "Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc". Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải.
Hướng tới tương lai, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 sẽ hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau khi đã đạt tốc độ thử nghiệm 453 km/giờ trên đường sắt thực tế, mở ra những chân trời mới cho ngành đường sắt cao tốc Trung Quốc.
