Việt Nam chính thức tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân từ năm 2026, hướng tới mục tiêu phòng bệnh chủ động
Năm 2026 sẽ là một dấu mốc lịch sử khi lần đầu tiên Việt Nam tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân vào ngày 7/4 hàng năm. Sự kiện này nhằm cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 72-NQ/TW, được Bộ Chính trị ban hành vào ngày 9/9/2025, về các giải pháp đột phá để tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Việc thiết lập ngày này khẳng định mạnh mẽ tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước: coi sức khỏe là tài sản quý giá nhất của mỗi cá nhân và toàn xã hội, đồng thời nhấn mạnh rằng đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững lâu dài.
Bảo vệ sức khỏe từ gốc: Chuyển đổi từ chữa bệnh sang phòng bệnh
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn đặt sức khỏe nhân dân lên hàng đầu trong các chính sách phát triển. Đầu tư cho y tế không chỉ là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần duy trì an sinh xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Nhờ đó, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, ngành y tế hiện đang đối mặt với những thách thức chưa từng có:
- Sự thay đổi nhanh chóng của mô hình bệnh tật, với tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, huyết áp, đái tháo đường và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đang tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa.
- Quá trình già hóa dân số diễn ra với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe phức tạp.
- Nguy cơ dịch bệnh mới nổi luôn thường trực, cùng với tình trạng ô nhiễm môi trường, mất an toàn vệ sinh thực phẩm và các thói quen sinh hoạt thiếu khoa học như lười vận động, lạm dụng rượu bia, thuốc lá.
Những yếu tố này đã gây áp lực lớn lên hệ thống khám chữa bệnh, làm tăng chi phí điều trị và tạo gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình. Nếu tiếp tục duy trì tư duy quản lý y tế thụ động – chỉ tập trung vào chữa bệnh khi đã phát bệnh – thì nguồn lực kinh tế sẽ bị bào mòn, khó đạt được phát triển bền vững. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc, nhiều bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả, giảm thiểu hậu quả.
Nghị quyết 72-NQ/TW: Đột phá trong chính sách y tế với mục tiêu định lượng rõ ràng
Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đột phá về tầm nhìn chính sách, dịch chuyển từ tư duy chữa bệnh tập trung sang phòng bệnh chủ động và chăm sóc sức khỏe toàn diện từ sớm, từ xa. Đây không chỉ là một thay đổi về phương pháp tiếp cận chuyên môn mà còn là một cuộc cải cách sâu rộng, lấy người dân làm trung tâm và đặt mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe ngay từ khi chưa mắc bệnh.
Đáng chú ý, lần đầu tiên, những mục tiêu định lượng cụ thể đã được đề ra:
- Đến năm 2030, tuổi thọ trung bình của người Việt đạt 75,5 tuổi, với ít nhất 68 năm sống khỏe mạnh.
- Tăng chiều cao trung bình của trẻ em và thanh thiếu niên thêm tối thiểu 1,5 cm.
- Hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe miễn phí cho toàn dân, mỗi người đều có hồ sơ sức khỏe điện tử trọn đời để phòng ngừa nguy cơ bệnh tật từ sớm.
Đại hội XIV của Đảng cũng đã xác định xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và bền vững, tập trung vào nâng cao kỹ năng phòng bệnh, khám chữa bệnh và kiểm soát dịch bệnh. Việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển, cùng với củng cố mạng lưới y tế từ Trung ương đến cơ sở, là những bước đi quan trọng để đáp ứng xu hướng bệnh tật và bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Xây dựng văn hóa sức khỏe: Trách nhiệm của toàn xã hội
Thời gian qua, ngành y tế đã khẩn trương triển khai các biện pháp đồng bộ để thiết lập nền tảng vững chắc cho sức khỏe nhân dân. Những chính sách bước ngoặt đang dần đi vào đời sống, bao gồm việc lập hồ sơ sức khỏe điện tử trọn đời, củng cố mạng lưới y tế cơ sở như "người gác cổng" tin cậy, và khởi động lộ trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí để phát hiện bệnh sớm.
Chủ đề Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 là "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh", thể hiện rõ sự chuyển trọng tâm từ khám chữa bệnh sang phòng bệnh chủ động. Theo Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, để hiện thực hóa nghị quyết, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể cần coi công tác bảo vệ sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Từ năm 2026, khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí sẽ được triển khai theo nhóm đối tượng ưu tiên, bao gồm người có công, người cao tuổi, hộ nghèo, cận nghèo, và người dân vùng khó khăn.
Tại lễ phát động Ngày Sức khỏe toàn dân vào ngày 5/4, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng "văn hóa sức khỏe" thông qua rèn luyện thể lực, dinh dưỡng hợp lý, lối sống khoa học và khám sức khỏe định kỳ. Các ngành, cấp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để dự báo và quản lý sức khỏe hiệu quả. Phòng bệnh không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà còn của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó mỗi người dân, gia đình và cơ quan đều đóng vai trò then chốt trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
