Nghề 'gác cổng sự sống' trong hầm đường bộ: Ranh giới mong manh giữa an toàn và thảm họa
Trong không gian kín của các hầm đường bộ xuyên núi, mỗi khoảnh khắc đều có thể trở thành ranh giới giữa sự sống và cái chết. Những người làm công tác cứu hộ, cứu nạn tại đây phải đối mặt với những tình huống nguy hiểm, nơi chỉ một sự chậm trễ nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả khôn lường.
Những vụ việc ám ảnh trong hầm Hải Vân
Anh Lê Hồng Dương, nhân viên Đội cứu nạn, cứu hộ phòng cháy hầm Hải Vân, nhớ lại một vụ tai nạn năm 2008 khi xe tải bốc cháy trong hầm. Anh và đồng nghiệp nhanh chóng tiếp cận, dập lửa và kéo xe ra ngoài chưa đầy 20 phút. Kiểm tra thùng xe, họ phát hiện hơn 600.000 chiếc bật lửa gas – hàng hóa cực kỳ dễ cháy nổ. "Đó là khoảnh khắc chúng tôi nhận ra ranh giới giữa an toàn và thảm họa mong manh đến thế nào", anh Dương chia sẻ.
Một vụ khác xảy ra vào đêm mưa tháng 10/2020 trên đường dẫn phía nam hầm Hải Vân, khi xe khách va chạm mạnh với xe tải. Lực lượng cứu hộ phải dùng kìm thủy lực phá cửa, luồn vào không gian chật hẹp để đưa từng nạn nhân ra ngoài. Hai người tử vong, nhiều người khác bị thương nặng. "Máu, mồ hôi, dầu nhớt và mùi khói ám vào người suốt nhiều giờ. Cảm giác nặng nề theo chúng tôi rất lâu sau đó", anh Dương kể lại.
Cuộc sống hàng ngày của những người gác cổng sự sống
Anh Dương bắt đầu công việc từ tháng 6/2005, khi hầm đường bộ Hải Vân – dài nhất cả nước nối Đà Nẵng và TP Huế – đi vào vận hành. Trong 20 năm, anh đã đối mặt với hàng trăm vụ sự cố, từ xe chết máy đến tai nạn nghiêm trọng có nguy cơ cháy nổ. "Sai một thao tác có thể phải trả giá bằng sinh mạng. Sự sống con người trong hầm này phụ thuộc vào mỗi phút giây tôi hành động", anh nhấn mạnh.
Mỗi ngày, lực lượng cứu nạn, cứu hộ hầm Hải Vân chia làm ba ca trực, mỗi kíp có 16 người túc trực ứng cứu các tai nạn, sự cố trong hầm và đường dẫn dài 12 km. So với môi trường ngoài trời, làm việc trong hầm nguy hiểm và khắc nghiệt hơn nhiều, đặc biệt khi hầm chỉ có một ống với hai hướng xe lưu thông đồng thời.
Hệ thống giám sát thông minh tại hầm Cù Mông
Tại hầm đường bộ Cù Mông trên quốc lộ 1, nối hai tỉnh Gia Lai và Đăk Lăk, anh Nguyễn Văn Hào, Đội trưởng Đội vận hành hệ thống giao thông thông minh ITS, cho biết mỗi biểu hiện bất thường trên camera hay cảm biến đều là dấu hiệu cảnh báo. "Chỉ cần một giây lơ là thì hậu quả có thể rất nghiêm trọng", anh nói.
Anh Hào nhớ lại một sự cố vào khoảng 11h đêm tháng 9/2020, khi xe tải dừng giữa hầm và khói bốc ra từ cabin. Anh nhanh chóng kích hoạt quy trình khẩn cấp, thông báo cho đội cứu hộ và điều hướng giao thông. Lực lượng cứu hộ có mặt kịp thời, dập khói và hỗ trợ tài xế an toàn.
Đào tạo và trách nhiệm cộng đồng
Những người làm nghề cứu hộ tại các hầm đường bộ không chỉ trực gác mà còn phải thực hiện nhiều nhiệm vụ như sơ cấp cứu, chữa cháy, cứu nạn giao thông, và vận hành thiết bị kỹ thuật. Họ được huấn luyện liên tục trong điều kiện mô phỏng thực tế để thích nghi với môi trường khép kín, nguy cơ cao.
Ông Lê Châu Thắng, Phó tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả, nhận xét: "Không phải ai cũng đủ can đảm bước vào đám khói dày đặc, nhiệt độ cao, nguy cơ nổ bất cứ lúc nào. Nhưng những nhân viên cứu hộ luôn sẵn sàng lao vào nơi nguy hiểm nhất để giành giật sự sống cho người khác".
Từ khi hầm Hải Vân đi vào khai thác, lực lượng cứu hộ đã chữa cháy 67 vụ trong hầm và 28 vụ ngoài hầm, cứu hộ thành công 157 xe bị tai nạn trong hầm và 222 xe ngoài hầm. Với họ, công việc này không chỉ là mưu sinh mà còn là trách nhiệm với cộng đồng. "Chúng tôi vẫn hay nói vui là làm nghề gác cổng cho sự sống. Niềm vui là khi gặp những tài xế trao ánh mắt thay lời cảm ơn", anh Dương chia sẻ.
