Việt Nam đón cơ hội lịch sử với siêu công trình hạ tầng định hình tương lai
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại vào năm 2045 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Trong hành trình đầy tham vọng này, các siêu công trình hạ tầng đóng vai trò then chốt, tạo động lực mở rộng không gian phát triển và nâng tầm năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thế chân vạc từ ba cảng hàng không chiến lược
Ba cảng hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình và Phú Quốc không đơn thuần là công trình giao thông, mà đang trở thành ba trụ cột định hình cấu trúc kinh tế mới. Chúng được vận hành bởi sức mạnh của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và cam kết tăng trưởng xanh.
Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã chính thức đón ba chuyến bay đầu tiên hạ cánh thành công vào sáng ngày 19/12/2025, trong không khí đồng loạt khởi công và khánh thành 234 công trình trên toàn quốc. Đây là dự án then chốt hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế. Giai đoạn 1 dự kiến khai thác từ tháng 6/2026 với mô hình sân bay thông minh thế hệ mới, ứng dụng đồng bộ công nghệ số, AI, hệ thống quản lý phối hợp sân bay (A-CDM) và sinh trắc học toàn trình cho hành khách.
Khi hoàn thành, Long Thành sẽ trở thành trái tim của hệ sinh thái kinh tế sân bay, bao gồm trung tâm bảo dưỡng - sửa chữa máy bay chuẩn quốc tế và tổ hợp logistics - kho vận tự động hóa kết nối trực tiếp với sân đỗ. Theo Hội đồng Sân bay quốc tế, hệ sinh thái quanh Long Thành có thể đóng góp 3-5% GDP, tạo ra 40.000–50.000 việc làm trong giai đoạn đầu.
Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại Bắc Ninh đang nổi lên như một tư duy đột phá về quy hoạch lưỡng dụng - kết hợp kinh tế với quốc phòng. Được quy hoạch lên cấp 4F với công suất 50 triệu khách/năm và 4 đường băng, Gia Bình là mắt xích chiến lược, đồng thời thúc đẩy thủ phủ công nghiệp Bắc Ninh phát triển khu kinh tế và logistics lớn.
Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang viết nên câu chuyện mới về hình thức đầu tư theo mô hình chuyển giao và đầu tư trực tiếp từ phía nhà đầu tư tư nhân, với sự tham gia của Tập đoàn Sun Group. Việc mở rộng, nâng công suất đón lên 20 triệu khách/năm, xây thêm đường băng thứ hai và nhà ga T2 quy mô 354.000m² không chỉ đáp ứng nhu cầu du lịch mà còn tạo bước nhảy vọt về năng lực tiếp nhận các đường bay quốc tế đường dài.
Đường sắt tốc độ cao mở ra không gian phát triển mới
Hai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang được kỳ vọng tạo đột phá cho mạng lưới giao thông quốc gia. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, với chiều dài 1.541 km và tốc độ thiết kế 350 km/h, được xác định là công trình hạ tầng quy mô lớn nhất từ trước tới nay, tổng mức đầu tư hơn 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67,3 tỷ USD).
Song song đó, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai dài 419km với tổng vốn đầu tư khoảng 203.000 tỷ đồng (8,36 tỷ USD) là tuyến vận tải hàng hóa chiến lược của miền Bắc, kết nối trực tiếp hệ thống cảng biển Hải Phòng với cửa khẩu Lào Cai sang Trung Quốc và đi châu Âu.
Tiềm lực từ siêu cảng biển trung chuyển quốc tế
Trong bức tranh phát triển cảng biển quốc gia, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được đánh giá là dự án khả thi nhất nhờ tiềm lực vượt trội của nhà đầu tư. Dự án đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 113.531 tỷ đồng (tương đương 4,8 tỷ USD).
Quy mô dự án ước tính khoảng 571ha, cầu cảng chính dài hơn 7km, có thể tiếp nhận tàu container trọng tải lớn nhất hiện nay 250.000 DWT (24.000 TEU) với công suất 10–15 triệu TEU/năm. Dự án được chia thành 7 giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu dự kiến vận hành năm 2027, hoàn tất vào năm 2045.
Siêu cảng này được kỳ vọng mang lại 34.000–40.000 tỷ đồng/năm cho ngân sách, tạo hàng chục nghìn việc làm, hình thành hệ sinh thái hạ tầng - logistics - tài chính - ngân hàng, giảm phí vận tải và tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu.
Đồng loạt khởi công 234 công trình chào mừng Đại hội Đảng
Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 19/12/2025, cả nước đã đồng loạt khởi công, khánh thành và thông xe kỹ thuật 234 công trình, dự án với tổng mức đầu tư 3,4 triệu tỷ đồng. Bên cạnh các dự án cảng hàng không và đường sắt, hàng loạt tuyến đường bộ cao tốc cũng thông xe đưa vào khai thác như:
- Hữu Nghị - Chi Lăng (60km)
- Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (88km)
- Cần Thơ - Hậu Giang (hơn 37km)
Những dự án này góp phần hiện thực hóa mục tiêu hoàn thành hơn 3.000km đường bộ cao tốc. Bên cạnh hạ tầng giao thông, còn có các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực đô thị và công nghiệp như:
- Dự án Khu đô thị thể thao Olympic tại xã Thượng Phúc, Hà Nội với tổng vốn sơ bộ khoảng 925.651 tỷ đồng
- Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng
- Nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất với tổng mức đầu tư 10.000 tỷ đồng
Sự cộng hưởng của các siêu công trình này tạo nên thế chân vạc vững chắc: Long Thành kết nối thế giới, Gia Bình đảm bảo dòng chảy công nghiệp công nghệ cao và Phú Quốc thăng hoa dịch vụ du lịch cao cấp quốc tế. Tất cả đều vận hành trên ba trụ cột: thể chế xanh, công nghệ xanh, nguồn nhân lực xanh như Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh P4G toàn cầu ở Việt Nam.
