Cảnh báo siêu động đất và sóng thần đe dọa Indonesia và Nhật Bản

Chỉ vài giờ sau trận động đất mạnh tại Nhật Bản, giới chức Indonesia đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ "siêu đứt gãy" trên đới đứt gãy Sumba. Hiện tượng này có khả năng gây ra những trận động đất cực lớn kèm theo sóng thần tàn phá, đặt hai quốc gia vào tình trạng báo động cao.

Nguy cơ megathrust tại khu vực Bali

Theo Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG), khu vực Bali đang đối mặt với nguy cơ xảy ra một trận "megathrust" - siêu động đất có thể đạt tới 9 độ Richter. Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) giải thích, megathrust là hiện tượng xảy ra khi một mảng kiến tạo bị kẹt tại đới đứt gãy đột ngột trượt xuống dưới mảng kế cận, giải phóng năng lượng khổng lồ.

Các khu vực như Bali, Sumba và quần đảo Flores được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu kịch bản siêu động đất xảy ra. Tuy nhiên, BMKG nhấn mạnh rằng các cảnh báo hiện tại chỉ mang tính đánh giá rủi ro, không phải dự báo chính xác về thời điểm.

—

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Diễn biến địa chấn phức tạp

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh hoạt động địa chấn tại khu vực ngày càng gia tăng. Chỉ riêng trong năm qua, Bali đã ghi nhận tới 547 trận động đất, phản ánh mức độ hoạt động địa chấn dày đặc. Indonesia hiện được xem là quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới, trong khi Nhật Bản đứng thứ ba.

Mới đây, một trận động đất 6 độ Richter cũng đã xảy ra tại khu vực Bắc Trung Timor, tỉnh Đông Nusa Tenggara (Indonesia). Rung chấn mạnh nhất được ghi nhận tại Atambua, đạt cấp 3-4 theo thang cường độ Mercalli cải biên, khiến nhiều vật dụng rung lắc và cửa kính phát ra tiếng động. May mắn là trận động đất này không gây nguy cơ sóng thần và chưa có báo cáo chính thức về thương vong hay thiệt hại.

Cảnh báo từ Nhật Bản

Phía Nhật Bản cũng không kém phần căng thẳng khi Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) vừa phát đi cảnh báo đặc biệt về nguy cơ gia tăng các trận động đất mạnh từ 8 độ trở lên trong những ngày tới. Xác suất xảy ra "siêu động đất" được nâng lên 1%, cao hơn đáng kể so với mức thông thường 0,1%.

Trận động đất mạnh 7,5 độ xảy ra ngoài khơi miền Bắc Nhật Bản vào chiều 20/4 đã kéo theo cảnh báo sóng thần với độ cao có thể lên tới 3 mét. Dư chấn đủ mạnh để làm rung chuyển các tòa nhà lớn tại Tokyo, cách tâm chấn hàng trăm kilômét.

Nhận định của giới khoa học

Giới khoa học nhận định việc Indonesia hứng chịu một trận siêu động đất chỉ còn là vấn đề thời gian, song hiện chưa có công nghệ nào có thể dự báo chính xác thời điểm xảy ra. Bản đồ nguồn động đất và nguy cơ năm 2024 của Indonesia đã xác định 14 "điểm nóng" megathrust quanh quần đảo, tăng so với 13 điểm vào năm 2017.

Trong đó, hai khu vực được đánh giá có nguy cơ cao và "quá hạn" xảy ra động đất lớn là:

Eo biển Sunda - gần Bali, lần gần nhất rung chuyển vào năm 1757
Khu vực Mentawai-Siberut, nơi trận động đất lớn cuối cùng xảy ra từ năm 1797

Ngoài ra, Bali còn đối mặt nguy cơ sóng thần phát sinh từ các siêu động đất tại rãnh Nankai ngoài khơi Nhật Bản - một đới đứt gãy dài khoảng 900 km, nơi mảng biển Philippines đang chìm xuống dưới mảng Á-Âu. Giới chức Indonesia cảnh báo nếu xảy ra động đất lớn tại khu vực này, sóng thần có thể lan rộng và ảnh hưởng tới lãnh thổ Indonesia.