Hàng trăm cây rừng tự nhiên ở Gia Lai bị 'ken cây' chờ chết, lộ diện thủ đoạn tinh vi của lâm tặc
Vào cuối tháng 12 năm 2025, phóng viên đã có mặt tại tiểu khu 1.000, thuộc lâm phần do Ủy ban nhân dân xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai quản lý, và ghi nhận một khung cảnh đau lòng. Hàng trăm cây rừng tự nhiên bị cạo trắng vỏ quanh gốc, lá úa vàng, đứng im lìm chờ ngày đổ xuống. Đây chính là thủ đoạn được gọi là 'ken cây', một phương pháp tinh vi mà thủ phạm không cưa hạ cây ngay lập tức, mà thay vào đó, họ cạo sạch vỏ quanh thân sát gốc, khiến cây chết dần theo thời gian.
Thủ đoạn tinh vi và hậu quả nghiêm trọng
Khi cây khô héo, việc khai thác gỗ sẽ trở nên dễ dàng hơn và khó bị phát hiện tại thời điểm gây hại. Theo kiểm tra của tổ kiểm lâm phối hợp với Đồn biên phòng Ia Lốp vào sáng ngày 25 tháng 12 năm 2025, có tổng cộng 217 cây rừng với đường kính từ 10 đến 40 cm đã bị ken phá. Các loại cây bị ảnh hưởng bao gồm dầu, cà chít và xoài rừng. Đáng chú ý, dấu vết của việc giết cây vẫn còn rất mới, cho thấy hành động này mới xảy ra gần đây.
Khu vực này nằm sát Quốc lộ 14C, một nơi được cho là có sự hiện diện thường xuyên của lực lượng chức năng. Tuy nhiên, sự việc vẫn xảy ra, làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả của công tác bảo vệ rừng tại đây.
Lực lượng bảo vệ rừng đông đảo nhưng hiệu quả thấp
Tại vùng biên giới Ia Mơ, lực lượng tham gia bảo vệ rừng không hề ít, bao gồm kiểm lâm địa bàn, Đồn biên phòng Ia Lốp, chốt quản lý bảo vệ rừng số 4, Ủy ban nhân dân xã và lực lượng chuyên trách của các ban quản lý rừng phòng hộ. Mặc dù vậy, theo xác nhận của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Mơ, chỉ riêng trong năm 2025 đã xảy ra 18 vụ phá rừng. Điều đáng nói là nhiều vụ trong số này đến nay vẫn chưa xác định được thủ phạm, bộc lộ sự yếu kém trong công tác điều tra và xử lý.
Tình trạng lan rộng và giải pháp cần thiết
Không chỉ giới hạn ở xã Ia Mơ, tình trạng phá rừng tương tự còn xuất hiện tại các khu vực lân cận. Đầu tháng 3 năm 2025, tại tiểu khu 930 thuộc lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Púch, lực lượng tuần tra tiếp tục phát hiện 37 cây gỗ tự nhiên bị cưa hạ trái phép, với diện tích rừng bị tác động khoảng 2.000 mét vuông. Điểm chung của các vụ việc này là đều xảy ra ở khu vực biên giới, trong phạm vi quản lý của nhiều đơn vị, nhưng chỉ được phát hiện khi hậu quả đã xảy ra.
'Tăng cường tuần tra, kiểm tra' là giải pháp thường xuyên được nhắc đến trong các văn bản chỉ đạo. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế giám sát chéo hiệu quả, không xác định rõ trách nhiệm khi để mất rừng và thiếu chế tài đủ mạnh đối với người đứng đầu, thì giải pháp này khó lòng mang lại hiệu quả thực chất. Việc bảo vệ rừng cần một cách tiếp cận toàn diện hơn, kết hợp giữa công nghệ giám sát và trách nhiệm cá nhân rõ ràng.
