Mực nước sông Mekong cao kỷ lục do thủy điện Trung Quốc xả nước, đe dọa hệ sinh thái
Theo cập nhật mới nhất từ Dự án giám sát hoạt động các đập thủy điện sông Mekong (MDM), mực nước trên toàn khu vực hạ lưu sông Mekong hiện cao hơn mức bình thường vài mét so với cùng thời điểm này trong năm. Nhiều điểm dọc theo dòng sông đã ghi nhận mức nước cao kỷ lục vào cuối tháng 3, một hiện tượng bất thường trong mùa khô.
Nguyên nhân từ hoạt động xả nước của các đập thủy điện Trung Quốc
Tuần qua, các đập trên toàn lưu vực sông Mekong đã xả ra lượng nước đặc biệt cao, ước tính tổng cộng đạt 2,1 tỉ mét khối. Lượng nước xả lớn này chủ yếu đến từ các đập Tiểu Loan và Nọa Trát Độ của Trung Quốc. Đáng chú ý, từ ngày 25 tháng 2 đến 23 tháng 3, đập Tiểu Loan – con đập lớn thứ hai trong lưu vực – đã xả gần 1,8 tỉ mét khối nước để phục vụ sản xuất thủy điện.
Việc xả nước ồ ạt này đã khiến mực nước sông ở hạ lưu tăng cao, đạt gần mức kỷ lục vào thời điểm này trong năm. Mực nước sông dâng cao một cách nhân tạo được cảnh báo là rất nguy hiểm, đe dọa các chu trình sinh thái quan trọng trong lưu vực sông Mekong.
Tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái và đời sống người dân
MDM dẫn chứng cụ thể tại khu rừng ngập lụt Stung Treng, nơi cây cối đang chết nhanh chóng do hệ thống rễ của chúng bị ngập nước trong hầu hết thời gian trong năm. Hiện tượng này làm suy giảm đa dạng sinh học và phá vỡ cân bằng tự nhiên.
Ngoài ra, người dân địa phương dọc theo bờ sông không thể canh tác trong mùa khô do mực nước cao và khó dự đoán. Điều này hạn chế nghiêm trọng sản lượng lương thực của chính họ, gây ra những khó khăn về kinh tế và an ninh lương thực.
Rủi ro và thách thức đối với Đồng bằng sông Cửu Long
Lượng nước từ thượng nguồn đổ về nhiều hơn bình thường có thể hỗ trợ việc tưới tiêu trong mùa khô ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) năm nay, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mực nước tăng hay giảm không còn theo quy luật tự nhiên, mà hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu phát điện của các chủ đầu tư ở Trung Quốc.
Điều này dẫn đến sự thích ứng và phòng chống hạn, xâm nhập mặn của người dân ĐBSCL càng trở nên khó khăn hơn. Việc ứng phó với các biến đổi bất thường này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và các giải pháp bền vững để bảo vệ môi trường và sinh kế của cộng đồng.
