Nghệ An năm 2025: Thiên tai cực đoan gây thiệt hại kinh tế gần 9.000 tỷ đồng
Năm 2025 đã ghi nhận diễn biến thiên tai hết sức phức tạp và cực đoan tại tỉnh Nghệ An, vượt xa mọi ngưỡng dự báo và thậm chí vượt cả năng lực thiết kế của nhiều công trình hạ tầng. Tình hình này đã đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác phòng chống và khắc phục hậu quả của địa phương.
Thiệt hại nặng nề về người và tài sản
Toàn tỉnh Nghệ An phải hứng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ 15 cơn bão, 6 cơn áp thấp nhiệt đới và 11 đợt mưa lớn kèm theo nhiều đợt mưa lũ dồn dập. Đặc biệt nghiêm trọng, trên sông Cả đã xuất hiện mức lũ lịch sử chưa từng được ghi nhận trước đây.
Thiên tai đã tác động nghiêm trọng đến đời sống dân sinh và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hậu quả thương tâm là 12 người thiệt mạng và 31 người bị thương. Về tài sản, có 705 ngôi nhà bị sập hoàn toàn hoặc hư hỏng trên 70%, trong khi hơn 106.000 nhà khác bị tốc mái và hư hỏng ở các mức độ khác nhau.
Nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp cùng với hệ thống công trình hạ tầng cơ bản bị thiệt hại nặng nề. Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính lên đến hơn 8.900 tỷ đồng, một con số khổng lồ phản ánh mức độ tàn phá của thiên tai.
Nỗ lực khắc phục hậu quả và những thách thức lớn
Để ứng phó với tình hình, tỉnh Nghệ An đã huy động hơn 1.447 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và 302 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa. Bên cạnh đó, Trung ương cũng đã hỗ trợ khoảng 800 tỷ đồng nhằm khắc phục hậu quả, đảm bảo không để người dân rơi vào cảnh thiếu đói và có chỗ ở ổn định sau thiên tai.
Tại hội nghị đánh giá công tác khắc phục hậu quả cơn lũ lịch sử ngày 29/07/2025, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ đã nhấn mạnh ba thách thức lớn mà tỉnh đang phải đối mặt:
- Thiên tai hiện nay không còn tuân theo quy luật hay tần suất thiết kế thông thường mà có xu hướng cực đoan, dồn dập và đa rủi ro.
- Khi xảy ra thiên tai quy mô lớn, năng lực ứng phó còn thiếu tính đồng bộ, trang thiết bị và phương tiện tại một số địa phương vẫn còn nhiều hạn chế.
- Nhu cầu đầu tư cho công tác phòng chống thiên tai là rất lớn nhưng ngân sách địa phương còn gặp nhiều khó khăn, hệ thống công trình chưa đồng bộ dẫn đến hiệu quả phòng chống chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.
Giải pháp trọng tâm và kiến nghị của tỉnh
Từ thực tiễn đó, tỉnh Nghệ An đã xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống thiên tai trong thời gian tới:
- Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thông qua đầu tư hệ thống quan trắc tự động, ứng dụng chuyển đổi số và khai thác dữ liệu lớn.
- Rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, đảm bảo an toàn cho hệ thống đê điều, hồ đập, đặc biệt là các công trình xung yếu.
- Chủ động sắp xếp, di dời dân cư ra khỏi các khu vực có nguy cơ thiên tai cao.
- Tập trung nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở, củng cố lực lượng xung kích phòng chống thiên tai cấp xã, trang bị phương tiện cứu hộ thiết yếu và tổ chức diễn tập sát với tình huống thực tế.
- Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ chứa, kết hợp giải pháp công trình và phi công trình.
- Lồng ghép công tác phòng chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh theo hướng nâng cao nhận thức cộng đồng, nhân rộng mô hình cộng đồng an toàn trước thiên tai và tăng cường đào tạo kỹ năng ứng phó cho người dân với phương châm “phòng là chính, ứng phó linh hoạt, khắc phục kịp thời”.
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống thiên tai, Nghệ An kiến nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực cho các công trình trọng điểm. Đồng thời, tỉnh đề xuất có cơ chế đặc thù hỗ trợ các địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai, nhất là về hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông.
Tỉnh cũng đề nghị các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ nâng cấp hệ thống dự báo, cảnh báo hiện đại, tăng cường trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn. Đặc biệt là nâng cao chất lượng dự báo sớm để các địa phương có thể chủ động hơn trong công tác ứng phó với thiên tai cực đoan trong tương lai.
