El Niño và biến đổi khí hậu: Cơn bão nhiệt kép đe dọa hành tinh
Một đợt nắng nóng kỷ lục kéo dài đang chuẩn bị hội tụ với hiện tượng tăng nhiệt toàn cầu trong ngắn hạn, dự báo mang đến cái nóng chưa từng có từ nay cho đến năm 2027. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh khí hậu toàn cầu đang ở mức báo động đỏ, với những cảnh báo nghiêm trọng từ các tổ chức quốc tế.
Khí hậu mất cân bằng ở mức kỷ lục
Cuối tháng 3 vừa qua, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đã công bố một thông báo gây sốc: khí hậu hành tinh hiện đang "mất cân bằng hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử quan sát được". Xu hướng ấm lên dài hạn sắp chạm trán với một tác nhân gây nóng lên toàn cầu trong ngắn hạn, tạo nên một cơn bão nhiệt kép đáng lo ngại.
El Niño: Tác nhân thúc đẩy nhiệt độ tăng vọt
Tác nhân ngắn hạn khiến các nhà khí tượng học lo lắng chính là hiện tượng El Niño cường độ mạnh, được dự báo sẽ bắt đầu vào mùa thu năm nay. El Niño, hiện tượng nóng lên tự nhiên của nước biển Thái Bình Dương, thường dẫn đến những năm nóng nhất trong lịch sử, như mức nhiệt độ trung bình toàn cầu kỷ lục vào năm 2024. Nhà khoa học khí hậu Zeke Hausfather nhận định: "Nếu El Niño phát triển đúng như dự đoán, nó có khả năng sẽ thúc đẩy hành tinh trải qua năm nóng nhất từng được ghi nhận."
Tình trạng khẩn cấp toàn cầu
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã đưa ra tuyên bố đầy báo động: "Tình trạng khí hậu toàn cầu đang ở trong tình trạng khẩn cấp. Hành tinh Trái đất đang bị đẩy vượt quá giới hạn của nó. Mọi chỉ số khí hậu quan trọng đều đang ở mức báo động đỏ." WMO cho biết nồng độ khí nhà kính từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch tiếp tục thúc đẩy quá trình nóng lên của khí quyển và đại dương, đồng thời làm tan băng.
Mất cân bằng năng lượng và hậu quả lâu dài
Theo WMO, Trái Đất đang tích tụ năng lượng nhiệt nhiều hơn đáng kể so với lượng nhiệt mà nó giải phóng ra ngoài không gian. Sự "mất cân bằng năng lượng" kỷ lục này đã khiến nhiệt độ đại dương tăng cao lên mức mới vào năm ngoái và tiếp tục làm tan chảy các chỏm băng của hành tinh. Chuyên gia khoa học John Kennedy của WMO giải thích: "Trong một hệ thống cân bằng, năng lượng từ mặt trời chiếu vào xấp xỉ bằng lượng năng lượng thoát ra. Tuy nhiên, hiện tại thì không phải vậy. Năng lượng thoát ra ít hơn do nồng độ khí nhà kính tăng cao, điều đó có nghĩa là năng lượng đang bị tích tụ lại trong hệ thống của Trái Đất."
Khí nhà kính đạt mức cao kỷ lục
Dữ liệu cho thấy nồng độ của ba loại khí nhà kính chính bao gồm carbon dioxide, methane và nitrous oxide vẫn tiếp tục tăng trong năm 2025. Vào năm 2024, nồng độ carbon dioxide trong khí quyển đã đạt mức cao nhất trong 2 triệu năm qua, còn methane và nitrous oxide cũng đạt mức cao kỷ lục trong ít nhất 800.000 năm qua. Những thay đổi nhanh chóng và quy mô lớn này xảy ra chỉ trong vài thập kỷ nhưng sẽ để lại những hậu quả tai hại trong hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm tới.
Hệ thống khí hậu toàn cầu đang đứng trước ngưỡng cửa "báo động đỏ", với sự kết hợp giữa El Niño và biến đổi khí hậu có thể đẩy nhiệt độ lên mức cao chưa từng thấy vào năm 2027, đòi hỏi hành động khẩn cấp từ cộng đồng quốc tế.
