Phóng Sinh Biến Tướng: Vòng Luẩn Quẩn Hủy Hoại Môi Trường Tại Công Viên Tầm Vu
Hoạt động phóng sinh thủy sản, vốn là một nghĩa cử đẹp mang tính nhân văn và tâm linh, đang bị biến tướng thành một vòng luẩn quẩn đáng lo ngại tại công viên Tầm Vu, thuộc phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM. Nhiều năm qua, đặc biệt từ khi công viên được xây dựng, người dân thường xuyên thực hiện nghi thức này, không chỉ vào các ngày lễ, tết, mồng một hay ngày rằm mà cả trong những ngày thường.
Nghi Thức Phóng Sinh Thường Nhật
Theo quan sát, người đến phóng sinh thường mang theo các túi ni lông đựng đa dạng loài thủy sản còn sống như tôm, cua, cá, ốc, ếch, lươn và chạch. Họ thả chúng xuống sông tại hai khu vực có bậc lên xuống ở đầu và cuối công viên. Mỗi lần thả, họ chắp tay cầu nguyện những điều tốt đẹp cho bản thân và gia đình, với tâm niệm an yên vì không sát sinh, giải thoát tự do và bảo tồn sự sống cho các loài vật. Nhiều người đi bộ xung quanh cũng xuýt xoa khen ngợi hành động này là đẹp, nhân văn và chỉ người có tâm mới thực hiện được.
Các loại thủy sản phóng sinh chủ yếu được mua từ các chợ dân sinh, nơi người bán gom hàng với số lượng lớn, từ loại lớn đến nhỏ, được nuôi nhốt trong bể hoặc chậu có bơm oxy để giữ chúng tươi sống trong nhiều ngày.
Biến Tướng Đáng Báo Động
Tuy nhiên, ngay sau khi được phóng sinh, hầu hết thủy sản đều bị sốc với môi trường nước mới, không thể bơi ra dòng nước lớn mà chúi đầu vào mé cỏ bên bờ. Chỉ sau một thời gian ngắn, một hành động kỳ lạ diễn ra: nhiều người sử dụng vợt hoặc chích điện để bắt lại các loại thủy sản này, với mục đích đem bán lại hoặc sử dụng riêng. Nhóm người này thao tác rất chuyên nghiệp và điệu nghệ, đạt tỷ lệ vợt trúng, chích trúng rất cao.
Đáng chú ý, trong số hàng chục loại thủy sản phóng sinh, phần lớn là loại nhỏ như cá trê, cá chép, cá lóc có kích thước chỉ bằng một hoặc hai đầu ngón tay. Số cá lớn hơn bị vớt đem bán đã đáng trách, nhưng đáng trách hơn là những con cá nhỏ ngay sau phóng sinh bị chích điện, rơi vào tình trạng chết lâm sàng, rồi được gom lại để bán, tạo thành một vòng tròn luẩn quẩn.
Phản Ứng Của Cộng Đồng Và Sự Thờ Ơ Của Chức Năng
Vào ngày rằm tháng giêng, một chị phụ nữ chứng kiến cảnh này đã không kìm được, thỏa thuận mua lại khoảng 6 kg cá (chủ yếu cá trê, cá lóc nhỏ) với giá 200.000 đồng từ số tiền lì xì của con, yêu cầu thả ngay chúng ra sông. Hành động này được nhiều người chứng kiến và đánh giá cao.
Anh T.Q.H (60 tuổi), thường xuyên đi bộ tại công viên, cho biết hiện tượng này tồn tại từ nhiều năm nay. Anh nhận định hành vi bắt thủy sản sau phóng sinh bằng xung điện là hủy diệt, hủy hoại môi trường không thể chấp nhận được, nhưng chưa thấy cơ quan chức năng nào can thiệp hay ngăn chặn.
Chị N.T.L, thành viên nhóm dân vũ tại đây, cũng bày tỏ quan ngại rằng hành vi này không chỉ hủy hoại môi trường mà còn làm xấu đi hình ảnh đẹp, làm mất đi ý nghĩa tâm linh và truyền thống tốt đẹp của người dân Việt Nam từ ngàn đời.
Một điều kỳ lạ là trong khuôn viên công viên Tầm Vu, lực lượng bảo vệ túc trực gần như 24/24 giờ nhưng chưa bao giờ nhắc nhở hay ngăn cản hành động đánh bắt thủy sản sau phóng sinh. Nhiều người đặt câu hỏi liệu nhiệm vụ của bảo vệ chỉ giới hạn ở phần bên trên bờ sông.
Quy Định Pháp Luật Và Thực Thi
Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 42/2019/NĐ-CP, người đánh bắt cá bằng xung điện, kích điện có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đến 5 triệu đồng và tịch thu công cụ. Đối với tổ chức, mức phạt từ 6 triệu đến 10 triệu đồng. Tuy nhiên, việc thực thi quy định này tại công viên Tầm Vu dường như còn bỏ ngỏ, khiến tình trạng biến tướng tiếp tục kéo dài, đe dọa môi trường và làm méo mó giá trị văn hóa truyền thống.
