Triệt phá đường dây tội phạm môi trường quy mô lớn, hơn 20.000 tấn chất thải bị đổ trái phép
Vừa qua, lực lượng trinh sát Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TPHCM đã phối hợp chặt chẽ với trinh sát Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về Môi trường thuộc Bộ Công an để đánh sập một đường dây tội phạm môi trường có quy mô lớn và phức tạp, gây ô nhiễm nghiêm trọng với khối lượng chất thải lên tới hơn 20.000 tấn. Đường dây này do đối tượng Lê Thị Thùy Trang, sinh năm 1977, cư trú tại phường An Lạc, quận Bình Tân, TPHCM, đứng đầu và điều hành.
Khởi tố và bắt tạm giam bảy đối tượng liên quan
Bước đầu, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an TPHCM đã tiến hành khởi tố vụ án và bắt tạm giam Lê Thị Thùy Trang cùng sáu người khác, bao gồm Nguyễn Văn Hiệp, Tăng Tư Thế, Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phùng Quốc Anh, Nguyễn Thanh Phỉ và Vũ Thị Thuận. Các bị can bị truy tố về tội "Gây ô nhiễm môi trường" theo quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự và tội "Mua bán trái phép hóa đơn" theo Điều 203 Bộ luật Hình sự.
Tại cơ quan công an, Trang đã thừa nhận hành vi của mình là vi phạm pháp luật nghiêm trọng và bày tỏ mong muốn những người có ý định hoạt động bất hợp pháp tương tự nên dừng lại ngay. Trang cũng chia sẻ rằng bà là người làm kinh tế chính trong gia đình và hy vọng luật pháp sẽ khoan hồng để sớm được trở về với gia đình và làm lại cuộc đời.
Hoạt động phức tạp của đường dây tội phạm
Kết quả điều tra ban đầu xác định, Lê Thị Thùy Trang là chủ mưu, cầm đầu và đứng sau điều hành nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường, như Công ty Thịnh Phát, Công ty Thương mại Thịnh Phát, Công ty An Bình và Công ty Đất Xanh Miền Nam. Các công ty này đã ký hợp đồng xử lý chất thải với nhiều doanh nghiệp sản xuất trong các ngành dệt nhuộm, thuộc da, chế biến thủy sản, sản xuất giấy và đá granite.
Tuy nhiên, thay vì xử lý chất thải theo đúng quy định, các đối tượng đã chỉ đạo thu gom chất thải rồi vận chuyển đi chôn lấp, đổ thải trái phép hoặc bán trực tiếp cho các đơn vị có nhu cầu san lấp mặt bằng, nhằm thu lợi bất chính. Trang sử dụng vỏ bọc là các công ty được cấp giấy phép về môi trường và có chức năng xử lý chất thải để ký hợp đồng với giá "siêu rẻ" với nhiều đối tác tại TPHCM và các tỉnh thành phía Nam, kết hợp với các công ty thu gom, vận chuyển chất thải, tạo thành một mô hình khép kín trong "hệ sinh thái" tội phạm.
Để che giấu hành vi, nhóm đối tượng còn thực hiện "động tác giả" bằng cách đưa chất thải về các cơ sở có chức năng xử lý nhưng thực tế không xử lý hoặc xử lý không đạt chuẩn, sau đó tiếp tục mang đi đổ thải. Đồng thời, Trang chỉ đạo mua bán hóa đơn giá trị gia tăng khống để hợp thức hóa chứng từ, với chi phí từ 3,2% đến 6% giá trị trước thuế.
Quá trình điều tra và thu giữ tang vật
Trước đó, vào ngày 26 tháng 3, lực lượng chức năng đã huy động gần 100 cán bộ, chiến sĩ để tiến hành khám xét khẩn cấp tại sáu địa điểm ở TPHCM và tỉnh Đồng Tháp. Kết quả, họ đã thu giữ hơn 50.000 USD, gần 2 tỷ đồng tiền mặt cùng nhiều tài liệu và thiết bị liên quan. Cơ quan điều tra cũng đã triệu tập 23 đối tượng liên quan để làm việc.
Kết quả giám định cho thấy các mẫu chất thải tại các điểm đổ thải đều là chất thải rắn, bắt buộc phải được xử lý trước khi thải ra môi trường theo quy định của pháp luật.
Khó khăn và biện pháp nghiệp vụ trong quá trình phá án
Thiếu tá Hoàng Xuân Trường, Phó Đội trưởng Đội 2, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TPHCM, chia sẻ rằng lực lượng chức năng đã phải linh hoạt áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ, kể cả việc hóa trang dưới nhiều hình thức để theo dõi và thu thập chứng cứ. Địa bàn hoạt động của các đối tượng trải rộng qua nhiều tỉnh, thành phố, khiến công tác xác minh gặp nhiều khó khăn.
Lực lượng chức năng đã phải huy động nhiều tổ công tác và tiến hành rà soát hơn 40 địa điểm nghi vấn đổ thải. Quá trình theo dõi kéo dài suốt gần một năm với nhiều trở ngại. Các phương tiện vận chuyển chất thải thường tập kết tại hơn 10 bãi xe trên địa bàn TPHCM, hoạt động vào khung giờ rạng sáng, khoảng 2 đến 3 giờ, rồi di chuyển đến các tỉnh lân cận để đổ thải.
Để giám sát các khu vực nghi vấn, lực lượng chức năng còn sử dụng flycam vận hành ở độ cao lớn, hạn chế tiếng ồn, đảm bảo bí mật, đồng thời có thể ghi nhận toàn bộ hoạt động bên trong các cơ sở và khu vực đổ thải. Khi cần thiết, flycam được điều chỉnh độ cao phù hợp để quan sát chi tiết, phục vụ việc thu thập chứng cứ trực quan.
Mở rộng điều tra và kết luận giám định
Cơ quan Cảnh sát Điều tra làm rõ, từ năm 2024 đến nay, Trang đã chỉ đạo nhân viên đổ trực tiếp chất thải không qua xử lý tại 11 điểm trên địa bàn TPHCM và các tỉnh thành như Đồng Tháp và Tây Ninh, với tổng khối lượng theo sổ sách nhân viên ghi nhận là hơn 20.000 tấn.
Kết luận giám định tư pháp của Phân viện Khoa học hình sự - Bộ Công an và của Giám định viên tư pháp thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM xác định, các mẫu chất thải thu tại các địa điểm Trang chỉ đạo nhân viên đổ thải trái phép đều là chất thải rắn, phải được xử lý trước khi thải ra môi trường.
Hiện tại, lực lượng chức năng đang mở rộng điều tra các cá nhân và doanh nghiệp liên quan đến Lê Thị Thùy Trang và các pháp nhân do "bà trùm" rác thải này điều phối, nhằm làm rõ toàn bộ mạng lưới tội phạm và ngăn chặn các hành vi tương tự trong tương lai.
