Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hai nhà lãnh đạo đã có cuộc hội đàm quan trọng, thống nhất 5 định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả cụ thể.
Củng cố tin cậy chính trị
Thứ nhất, hai bên thống nhất tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao. Theo đó, hai bên sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ, cũng như Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao-Quốc phòng. Các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng-an ninh sẽ được triển khai hiệu quả, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc và ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Tăng cường hợp tác kinh tế
Thứ hai, hai bên cam kết tăng cường hợp tác kinh tế, bao gồm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững. Hai bên nhất trí các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030. Các doanh nghiệp Nhật Bản được khuyến khích đầu tư các dự án công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản và tham gia các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản. Hai bên cũng sẽ thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản, trước mắt là bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Hợp tác ODA sẽ được tăng cường, bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.
Thúc đẩy hợp tác khoa học-công nghệ
Thứ ba, hai bên quyết tâm cụ thể hóa hợp tác khoa học-công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn... Ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ. Hai bên nhất trí phối hợp tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học-công nghệ trong năm 2026 và sớm tổ chức sự kiện trao đổi công-tư về công nghệ cao. Đặc biệt, hai bên sẽ sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng. Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, đây là dự án đầu tiên theo sáng kiến này. Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt-Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS, đồng thời cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân
Thứ tư, hai bên cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch. Diễn đàn hợp tác địa phương Việt-Nhật lần thứ 2 sẽ được tổ chức tại Việt Nam trong năm 2026. Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh Nhật Bản đưa Việt Nam vào danh sách 24 điểm đến hấp dẫn đối với khách du lịch Nhật Bản, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản.
Phối hợp trên các diễn đàn quốc tế
Thứ năm, hai bên cam kết tăng cường hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực. Hai Thủ tướng tái khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982. Việt Nam ủng hộ các sáng kiến của Nhật Bản, trong đó có Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, phù hợp với Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và luật pháp quốc tế.
Cuộc hội ngộ giữa những người bạn quý
Phát biểu tại cuộc họp báo, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Thủ tướng Takaichi Sanae, nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản, là dấu mốc quan trọng, tạo động lực mới và mở ra nhiều cơ hội hợp tác. Ông gọi đây là cuộc hội ngộ giữa những người bạn quý, tiếp nối mối quan hệ đã được bồi đắp suốt hơn 13 thế kỷ. Hiện nay, Nhật Bản là Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, đứng thứ nhất về ODA và lao động, thứ ba về đầu tư và thứ tư về thương mại. Năm 2025, hợp tác ODA tăng hơn 600 triệu USD, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu vượt 50 tỷ USD, đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án mới. Hai bên đã ký 6 văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin-truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng carbon thấp. Thủ tướng Lê Minh Hưng mời Thủ tướng Nhật Bản tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC 2027 tại Phú Quốc và thông báo Việt Nam sẽ tham dự GREEN EXPO 2027 tại Yokohama.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae gửi lời chúc mừng tới ban lãnh đạo mới của Việt Nam và bày tỏ vui mừng khi có cơ hội thăm Việt Nam. Bà khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, một quốc gia đang phát triển với tốc độ ấn tượng, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng và đề cao tự chủ chiến lược. Bà nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa quan trọng đối với sáng kiến Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở (FOIP) của Nhật Bản. Trong chuyến thăm, bà sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội về tương lai hợp tác Việt-Nhật và tầm nhìn của Nhật Bản về FOIP. Bà khẳng định: cùng với Thủ tướng Lê Minh Hưng, hai bên sẽ nỗ lực đưa quan hệ Nhật Bản - Việt Nam lên một tầm cao mới.
