Hơn một năm và 74.000 km lăn bánh cùng VinFast VF9, một tài xế có 8 năm kinh nghiệm cầm lái nhiều dòng xe khác nhau khẳng định chi phí vận hành giảm mạnh so với xe dầu cũ, trong khi cảm giác lái với công suất 400 mã lực khiến anh không còn muốn quay lại xe xăng. Thị trường xe điện Việt Nam đang chứng kiến làn sóng chuyển đổi từ xe xăng dầu sang xe thuần điện, và VinFast VF9, mẫu SUV cỡ lớn của hãng, là một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất trong các cuộc tranh luận xoay quanh quá trình vận hành thực tế.
Lựa chọn xe dưới góc nhìn tài xế giàu kinh nghiệm
Anh Phong, chủ xe VF9, không phải người mới với xe hơi. Xe đầu tiên anh mua là Mitsubishi Xpander, trước đó anh từng lái Toyota Fortuner cho công ty suốt 3 năm. Với 8 năm kinh nghiệm cầm lái nhiều dòng xe từ Mazda, Toyota, KIA đến Mercedes hay BMW, anh có đủ cơ sở để so sánh. Khi đứng trước quyết định đổi xe, anh cân nhắc giữa VF9 và Kia Carnival. Theo anh, Carnival rộng rãi hơn, ngồi bên trong thoải mái hơn, nhưng cảm giác lái của VF9 lại khiến anh phải cân nhắc kỹ lưỡng. Anh chia sẻ: "Là người trực tiếp lái xe cho nên mình chọn dòng nào có cảm giác lái tốt hơn". So với Ford Everest, anh nhận xét Everest có gầm cao hơn, tầm nhìn thoáng hơn, nhưng "cảm giác lái trên VF9 vẫn trội hơn". Quyết định cuối cùng nghiêng về VF9 phần lớn đến từ vợ anh, người nhận thấy công năng sử dụng và chi phí nhiên liệu thấp hơn nhiều so với xe xăng, đặc biệt phù hợp nếu dùng để chạy công ty hay văn phòng.
Chi phí vận hành giảm mạnh, bất ngờ với bảo dưỡng
Với chiếc xe dầu trước đây, mỗi tháng anh phải chi khoảng 12 triệu VNĐ cho nhiên liệu và bảo dưỡng định kỳ. Nếu vào hãng ở cấp bảo dưỡng lớn, chi phí có thể vượt 5 triệu VNĐ mỗi lần. Chuyển sang VF9, bức tranh chi phí thay đổi hoàn toàn. Anh cho biết: "Vừa rồi mang xe đi bảo dưỡng cấp 7 vạn rưỡi, mình nghĩ sẽ phải thay má phanh, thay lọc điều hòa, bảo dưỡng pin, động cơ, phanh, điều hòa, nhưng chi phí chỉ có 1 triệu VNĐ". Đây là hạng mục khiến anh bất ngờ nhất, bởi ban đầu anh hình dung một chiếc xe cùng tầm giá sẽ tốn khoảng 2-3 triệu VNĐ cho mỗi lần bảo dưỡng. Sau khi trừ hết chi phí vận hành hàng tháng, anh để dư ra được khoảng 40-45 triệu đồng mỗi tháng, dù con số này không cố định. Khi được hỏi liệu có thể thu hồi vốn sau khoảng 2 năm hay không, anh phủ nhận việc có một mốc thời gian cố định: "Không phải lúc nào cũng đều đặn như thế, nói chung có tháng này có tháng kia". Trong hội nhóm VF9 của anh, có một thành viên đã đi được 250.000 km, thuộc lứa xe đời đầu bản 2023. Người này vừa phải thay bảo dưỡng trục thước lái vì bị nước vào, nhưng theo lời kể, đó là lỗi do thợ sửa làm không kỹ chứ không phải lỗi của xe hay của hãng.
Cảm giác lái mạnh mẽ và những đánh đổi về trọng lượng
Với công suất 400 mã lực, VF9 gây ấn tượng mạnh với anh Phong ngay từ những chuyến đi đèo. Anh mô tả: "Con này công suất tận 400 mã lực nên vượt đèo rất khỏe. Động cơ điện nên chỉ cần đạp ga một phát là xe đi rất nhanh". Trải qua ba chuyến phượt xuyên Việt, trong đó có một chuyến cùng hội anh em VF9 đến tận Buôn Mê Thuột, anh khẳng định xe vượt đèo tốt dù thân hình to, nặng, dài. Xe nặng khoảng 3 tấn, cộng thêm tải trọng, khiến xe trở nên "đầm" hơn so với các dòng xe khác. Xe được trang bị hệ thống phanh tái sinh, giúp xe tự chậm lại khi tài xế nhả chân ga. Anh dùng lốp Thái và vừa thay mất 3 triệu đồng cho mỗi lốp, hiện đã thay đến lần thứ ba. Cứ khoảng 10.000 km, anh lại đưa xe đi cân chỉnh, đảo lốp một lần. Theo anh, việc lốp mòn nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cách lái và địa hình: "Nếu đi cung đường đá, đường xấu, nhiều sỏi, hay gặp ổ gà thì lốp nào cũng dễ mòn".
Sạc pin: từ tại nhà đến đường dài
Việc sạc pin hàng ngày không phải là vấn đề lớn với anh Phong. Quanh khu nhà anh có 4 trụ sạc công suất lớn, nên chỉ cần cắm sạc rồi đi ăn cơm, quay lại là xe đã đầy pin. Anh khẳng định việc sạc "không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống" hàng ngày. Khi đi đường dài, trong điều kiện thời tiết bình thường, anh chỉ đi được hơn 500 km. Anh tính toán trạm sạc dọc đường để có thể sạc xe sau 1-2 ngày sử dụng, thường tận dụng buổi tối nghỉ ngơi. VF9 sở hữu viên pin lớn nhất phân khúc hiện nay, và từng thử nghiệm sạc chậm từ 4% lên 100% mất gần 3 tiếng, cụ thể là 2 tiếng 45 phút. Nếu dùng trạm sạc nhanh, thời gian rút ngắn đáng kể: "Ví dụ sạc từ trên 20% lên 80% thì tầm hơn 30 phút. Mà 80% thì đi được tầm 400 km." Đây cũng là lý do khiến anh không cân nhắc các mẫu xe điện Trung Quốc như BYD, dù nhiều hãng đã có mặt tại Việt Nam. Ngoài yếu tố ủng hộ sản phẩm quốc nội, anh cho rằng hạ tầng trạm sạc là điểm khác biệt lớn: "Sạc VinFast có ở khắp mọi nơi".
Lỗi vặt và độ bền pin: thực tế từ cộng đồng
Một trong những lo ngại phổ biến với các dòng xe đời đầu là lỗi vặt. Theo anh Phong, chiếc xe của anh là bản 2024 và "ít khi báo lỗi". Trong hơn một năm sử dụng, anh chưa từng gặp trục trặc nào trên đường. Một hạn chế thực tế là hệ thống điều hòa trong những ngày nắng nóng. Hệ thống điều hòa của VF9 chia làm hai vùng, một vùng làm mát cabin và một vùng làm mát cho pin. Khi nhiệt độ pin lên đến 45 độ, hệ thống sẽ ưu tiên làm mát pin, khiến điều hòa trong cabin "không mát sâu được" như xe dùng động cơ xăng. Dù vậy, anh vẫn đánh giá công năng sử dụng của điều hòa ở mức ổn, "không đến mức nóng". Về lâu dài, mối lo lớn nhất với xe điện là tuổi thọ pin. Anh Phong thừa nhận chưa tìm hiểu kỹ về chi phí thay pin khi xuống cấp, nhưng gần đây hãng đã báo giá cho anh, mỗi viên pin có giá hơn 5 triệu VNĐ. Anh dẫn lại thông tin từ trường hợp một thành viên khác trong hội đã đi được 250.000 km bằng VF9 bản 2023, dùng loại pin SDI với tầm hoạt động hơn 400 km mỗi lần sạc: bản thân chủ xe nói rằng xe không bị giảm hiệu suất.
Cộng đồng 103 thành viên: không ai chê, chỉ hỏi nhau xử lý lỗi vặt
Anh Phong đang sinh hoạt trong một hội nhóm chủ xe VF9 với 103 thành viên. Khi được hỏi liệu có ai trong hội bức xúc hay hối tiếc vì đã chọn VF9 hay không, anh khẳng định không có trường hợp nào: "Hiện tại bây giờ em không thấy ai chê cái gì cả". Vấn đề duy nhất anh em thường gặp là những lỗi vặt, khi đó cả nhóm sẽ hỏi nhau để cùng xử lý. Anh chia sẻ mình nghe theo lời khuyên của vợ khi chọn VF9 thay vì Carnival, và đến nay chưa từng hối hận: chi phí bảo hành thấp, chi phí bảo dưỡng thấp, cảm giác lái tốt, công năng sử dụng cao. Nếu chấm điểm trên thang 10, anh dành cho VF9 khoảng 9 điểm. Bên cạnh chuyện vận hành, anh Phong cũng nhắc đến yếu tố hình ảnh. Với thiết kế được anh đánh giá là "đẹp, to và sang", những chiếc xe như VF9 khi được các công ty thuê thường "được giá hơn những dòng khác". Anh kể lại có một người sếp sau khi thấy anh đi xe này cũng ngỏ ý muốn mua một chiếc tương tự.
Câu chuyện của anh Phong là bức tranh thực tế của một người dùng đã đi qua đủ các cung bậc: từ chi phí vận hành giảm mạnh, cảm giác lái mạnh mẽ, cho đến những đánh đổi cụ thể về trọng lượng của xe hay hệ thống điều hòa. Điều đáng chú ý nhất nằm ở con số anh đưa ra về cộng đồng người dùng xung quanh mình: trong số những người từng chuyển từ xe xăng sang xe điện mà anh biết, cứ 10 người thì có đến 9 người không muốn quay lại xe xăng nữa, và bản thân anh cũng là một trong số đó. Khi hạ tầng trạm sạc tiếp tục mở rộng và chi phí bảo dưỡng xe điện tiếp tục cho thấy khoảng cách lớn với xe xăng dầu, câu hỏi không còn là xe điện có đáng mua hay không, mà là còn bao lâu nữa tỷ lệ "9/10" ấy sẽ trở thành con số tuyệt đối.
