Đã 10 năm kể từ ngày người dân Anh đi bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý lịch sử về tư cách thành viên Liên minh châu Âu (EU). Kết quả 52% ủng hộ rời EU đã làm rung chuyển chính trường và nền kinh tế nước này. Đến nay, những hệ lụy từ Brexit vẫn hiện hữu rõ nét, từ suy thoái kinh tế, khủng hoảng nhân lực đến sự suy giảm ảnh hưởng trên trường quốc tế.
Kinh tế Anh tụt hậu so với các nước G7
Theo số liệu từ Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh (OBR), GDP của Anh hiện thấp hơn 4% so với kịch bản nếu ở lại EU. Điều này đồng nghĩa với việc nền kinh tế Anh đã mất đi khoảng 100 tỷ bảng mỗi năm do Brexit. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng tác động tiêu cực sẽ còn kéo dài trong nhiều thập kỷ tới.
So với các nền kinh tế lớn khác trong nhóm G7, Anh đang tụt lại phía sau. Tăng trưởng kinh tế của Anh từ năm 2016 đến nay chỉ đạt trung bình 1,2%/năm, thấp hơn Mỹ (2,3%), Canada (2,1%) và Đức (1,5%). Đầu tư kinh doanh tại Anh cũng giảm 23% so với mức trước Brexit, cho thấy sự thiếu tự tin của giới doanh nghiệp.
Khủng hoảng nhân lực và thương mại trì trệ
Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của Brexit là tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng. Ngành dịch vụ, y tế và xây dựng đang chịu áp lực lớn nhất. Theo ước tính, số lượng lao động EU tại Anh đã giảm 1,3 triệu người kể từ năm 2016. Các doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí tuyển dụng tăng cao và khó khăn trong việc tìm kiếm nhân công có tay nghề.
Thương mại giữa Anh và EU cũng gặp nhiều rào cản. Các thủ tục hải quan phức tạp và chi phí tuân thủ quy định mới đã làm giảm 15% khối lượng xuất khẩu của Anh sang EU. Đặc biệt, ngành thực phẩm và nông nghiệp chịu thiệt hại nặng nề khi xuất khẩu giảm 30% so với trước Brexit.
Ảnh hưởng chính trị và vị thế toàn cầu suy giảm
Brexit không chỉ tác động đến kinh tế mà còn làm suy yếu vị thế của Anh trên trường quốc tế. Nước Anh từng là cầu nối giữa Mỹ và châu Âu, nhưng giờ đây vai trò đó đã bị thu hẹp. Các thỏa thuận thương mại tự do mà Anh ký kết sau Brexit, như với Australia và New Zealand, chưa thể bù đắp được thiệt hại từ việc rời EU.
Theo một báo cáo của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Anh, "Brexit đã làm giảm đáng kể ảnh hưởng ngoại giao của Anh tại châu Âu và các khu vực khác". Quan hệ với Pháp và Đức trở nên căng thẳng hơn, đặc biệt trong vấn đề ngư trường và an ninh.
Chi phí sinh hoạt tăng cao và bất bình đẳng gia tăng
Người dân Anh đang phải gánh chịu chi phí sinh hoạt tăng vọt. Giá thực phẩm nhập khẩu từ EU tăng 6% do thuế quan và chi phí vận chuyển. Đồng bảng Anh mất giá 10% so với đồng euro và đô la Mỹ kể từ năm 2016, khiến hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn.
Bất bình đẳng thu nhập cũng gia tăng. Các khu vực phụ thuộc nhiều vào thương mại với EU, như miền Đông và Đông Bắc nước Anh, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong khi đó, London và Đông Nam nước Anh, vốn có nền kinh tế đa dạng hơn, ít bị tác động hơn.
Tương lai nào cho nước Anh?
Dù đã 10 năm trôi qua, cuộc tranh luận về Brexit vẫn chưa kết thúc. Nhiều người dân Anh bày tỏ sự hối tiếc về quyết định rời EU. Một cuộc thăm dò gần đây của YouGov cho thấy 55% người dân cho rằng Brexit là sai lầm, chỉ 33% cho rằng đó là quyết định đúng đắn.
Tuy nhiên, việc quay lại EU là điều khó xảy ra trong ngắn hạn. Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố sẽ không đảo ngược Brexit, mà thay vào đó tập trung vào việc cải thiện quan hệ với EU thông qua các thỏa thuận song phương. Nhưng với những tổn thất đã xảy ra, con đường phục hồi của nước Anh sẽ còn rất gian nan.
