Căn bếp là trái tim của mỗi gia đình, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu mắc phải những thói quen tưởng chừng vô hại. Dưới đây là 6 thói quen trong bếp mà người Việt thường khen là sạch sẽ, tiết kiệm nhưng thực chất có thể gây ung thư và bệnh tật cho cả nhà.
1. Rửa thịt sống dưới vòi nước chảy
Rửa thịt sống dưới vòi nước là thói quen phổ biến nhưng lại gây nhiễm khuẩn chéo. Khi rửa, vi khuẩn từ thịt như Salmonella, E. coli có thể phát tán vào không khí, bám vào dụng cụ chế biến và thực phẩm khác, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Thay vì rửa, nên dùng khăn giấy lau sạch bề mặt và nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn.
2. Dùng dụng cụ nhựa gắp đồ ăn nóng, nấu ăn
Đũa, thìa, muôi nhựa, đặc biệt loại kém chất lượng hoặc dùng một lần, có thể chứa hóa chất độc hại như BPA và phthalates. Khi tiếp xúc với đồ ăn nóng, chúng dễ thôi ra các chất độc, thậm chí tan chảy nếu dùng để nấu trực tiếp. Ngoài ra, đồ nhựa khó làm sạch dầu mỡ, dễ nứt gãy và phân tán vi nhựa vào thức ăn.
3. Tái sử dụng dầu ăn nhiều lần
Nghiên cứu từ Đại học Illinois (Mỹ) cho thấy dầu ăn đun nóng nhiều lần phân hủy, sinh ra chất độc hại như PAHs và HCAs, gây ung thư. Dầu chiên đi chiên lại mất giá trị dinh dưỡng, cặn cháy trong dầu cũng rất nguy hiểm. Tốt nhất không tái sử dụng dầu ăn; nếu có, chỉ dùng một lần sau khi lọc cặn và bảo quản kín trong 1-2 ngày.
4. Lâu không thay vật dụng nhà bếp
Thớt gỗ, đũa gỗ sau thời gian sử dụng dễ phát triển vi khuẩn, nấm mốc, sản sinh độc tố aflatoxin – chất gây ung thư cực mạnh. Nồi cơm điện sau 3-5 năm lớp mạ có thể bong, gây nhiễm nhôm; chảo chống dính cũng tương tự. Cần thay mới đồ dùng khi phát hiện hư hại để bảo vệ sức khỏe.
5. Tận dụng thực phẩm đã nấm mốc, mọc mầm
Nhiều người tiết kiệm bằng cách cắt bỏ phần mốc, mầm nhưng độc tố đã lan ra toàn bộ thực phẩm. Lạc, khoai lang, gạo, đậu tương bị mốc sinh ra aflatoxin gây ung thư gan, tổn thương DNA. Khoai tây mọc mầm chứa safrole, độc tính cao, gây tổn thương tiêu hóa và ung thư nếu không điều trị kịp thời.
6. Không dùng hoặc tắt máy hút mùi ngay khi nấu xong
Khói dầu từ chiên, rán, nướng chứa benzopyrene và dinitrophenol, gây ung thư phổi và bệnh hô hấp. Hít phải thường xuyên gây khó chịu, buồn nôn, làm nặng thêm hen suyễn, viêm họng. Nên bật máy hút mùi trong khi nấu và để máy chạy thêm 10-15 phút sau khi nấu, đồng thời mở cửa sổ và đậy nắp vung để giảm khói.
