Buổi tọa đàm do 1980 Books tổ chức với sự tham gia của Thạc sĩ, Bác sĩ Bùi Phương Thảo - chuyên khoa Tâm thần, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương - cùng đông đảo bạn đọc đã mang đến những góc nhìn sâu sắc về vấn đề nghiện mạng xã hội ở trẻ em.
Thực trạng trẻ em tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử
Trong thời đại số, trẻ em biết vuốt màn hình trước khi biết buộc dây giày. Việc sở hữu điện thoại thông minh, tài khoản mạng xã hội và dành nhiều giờ trước thiết bị điện tử đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, bác sĩ Bùi Phương Thảo cảnh báo rằng sự 'bình thường' này tiềm ẩn nhiều tác hại.
Kinh nghiệm cai nghiện từ góc nhìn chuyên gia
Chia sẻ về trải nghiệm cá nhân, bác sĩ Bùi Phương Thảo kể: 'Có lần đi du lịch quên mang điện thoại, tôi cảm thấy rất thoải mái với những khoảng thời gian không có mạng xã hội, có những lúc thậm chí thấy mạng xã hội không hấp dẫn nữa. Não của con người có tính năng rất tốt, chúng ta có thể cai nghiện mạng xã hội, nhưng phải tạo thói quen cho nó. Nếu phá vỡ thói quen đó, chỉ cần một thời gian rất ngắn. Chính vì thế, sự kiên trì, trung thành, và ý chí rất quan trọng'.
Lời khuyên cho cha mẹ bận rộn
Đối với các bậc phụ huynh lo lắng con bắt chước việc sử dụng thiết bị điện tử, bác sĩ khẳng định trẻ hoàn toàn phân biệt được trạng thái làm việc và giải trí của người lớn. Bác sĩ khuyên cha mẹ nên tập trung sử dụng điện thoại khi làm việc, còn khi giải trí nên hạn chế hoặc sử dụng lúc không có mặt con.
'Dù bận rộn đến đâu, bạn vẫn phải dành 'thời gian chất lượng' cho con trong thế giới thực. Đó là lúc bạn hỏi han xem hôm nay ở trường con ăn gì, cô dạy bài gì, có chuyện gì vui không, hoặc cùng con đọc truyện từ 25-30 phút mà không có thiết bị điện tử', bác sĩ nhấn mạnh.
Tầm quan trọng của sự hiện diện thực sự
Bác sĩ Bùi Phương Thảo đưa ra một thông điệp mạnh mẽ: 'Nếu bạn hiện diện không thiết bị điện tử chỉ trong 20-25 phút, con sẽ kể lại rằng cả buổi tối đó mẹ đã chơi cùng con. Nhưng nếu bạn ở cạnh con suốt 3 tiếng mà tay vẫn cầm điện thoại, trẻ sẽ cảm thấy tối hôm đó bạn chẳng chơi với chúng chút nào. Đó chính là tầm quan trọng của sự hiện diện chất lượng'.
Giải pháp thực tế: 'Câu thần chú' và hoạt động thay thế
Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng 'câu thần chú': 'Nào, chúng ta cùng nhau làm...'. Bác sĩ giải thích: 'Trẻ con sẽ không cần điện thoại nếu bố mẹ chịu chơi cùng chúng. Hãy rủ con: 'Nào, chúng ta cùng đi đọc sách', 'Mẹ chơi đồ hàng cùng con nhé', hoặc rủ con đi bơi, đi bộ, đi siêu thị, đi cà phê. Khi chúng ta kéo con vào một hoạt động thực tế, trẻ sẽ rời bỏ chiếc điện thoại'.
Bác sĩ chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: 'Tại nhà tôi, tôi hạn chế cho con xem điện thoại bằng cách sử dụng máy chiếu và quy định một khung giờ giải trí nhất định trong ngày. Thời gian còn lại, tôi rủ con xem sách ảnh về du lịch, hoặc cho con khám phá các dụng cụ y tế như ống nghe, mô hình não. Tôi tương tác với con bằng cách nhờ con lấy thuốc, gói hàng và dành những lời khen ngợi khi con làm tốt. Khi trẻ cảm thấy mình được khen, được làm những việc ý nghĩa, chúng sẽ rất thích thú và dần hình thành những thói quen tốt'.
Vai trò của sách trong việc cân bằng cuộc sống số
Bác sĩ giới thiệu cuốn sách 'Thế hệ tuyệt vời' - tập hợp những câu chuyện về những đứa trẻ chọn dành thời gian cho sở thích thực tế, những người trẻ tiếc nuối vì đã đánh mất quá nhiều thời gian vào điện thoại và mạng xã hội. Cuốn sách đặt câu hỏi: làm thế nào để trẻ lớn lên cùng công nghệ nhưng không đánh mất khả năng khám phá bản thân, xây dựng mối quan hệ thật và sống một tuổi trẻ cân bằng? Tác phẩm phù hợp cho lứa tuổi 9-13, nhưng cũng hữu ích cho thanh thiếu niên 15-16 tuổi và phụ huynh.
Kết thúc buổi tọa đàm, bác sĩ Bùi Phương Thảo nhấn mạnh: 'Có rất nhiều cách để giáo dục con cái, nhưng chúng ta cần hiểu rằng con trẻ không lớn lên theo những lời dạy bảo suông, mà sẽ lớn lên theo cách chúng ta làm việc, cách chúng ta cư xử và phản ứng với chúng'.
