Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới: Cà phê trở thành 'di sản sống' kết nối toàn cầu
Với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”, Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới đã khẳng định cách nhìn nhận cà phê như một “di sản sống” – có khả năng kết nối con người, cộng đồng và các nền văn minh, hướng tới trở thành ngôn ngữ chung của hòa hợp, sáng tạo và phát triển bền vững.
Sự kiện quy tụ tinh hoa quốc tế tại Buôn Ma Thuột
Diễn đàn đối thoại quốc tế cấp cao về di sản, văn hóa và tương lai của cà phê diễn ra từ ngày 17 đến 19 tháng 4 tại Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Sự kiện do Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức, phối hợp với UNESCO, Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh và sự đồng hành của Tập đoàn Trung Nguyên Legend.
Diễn đàn vinh dự đón tiếp ông Nguyễn Minh Vũ – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, cùng lãnh đạo các cơ quan trung ương và địa phương, các đại sứ, tổng lãnh sự từ các cường quốc cà phê, các tổ chức quốc tế, chuyên gia và người nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa và cộng đồng thực hành cà phê trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Minh Vũ đánh giá cao những nỗ lực của tỉnh Đắk Lắk trong việc lan tỏa giá trị và truyền thống văn hóa cà phê, góp phần vào nguồn lực phát triển bền vững quốc gia. Ông nhấn mạnh: “Việc giới thiệu tri thức trồng và chế biến cà phê Đắk Lắk đến quốc tế không chỉ quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Tây Nguyên, mà còn thúc đẩy đối thoại đa văn hóa, nâng cao giá trị gia tăng của ngành cà phê Việt Nam, từng bước xác lập vị thế riêng của cà phê Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới.”
Thảo luận chuyên sâu với gần 40 bài nghiên cứu
Diễn đàn nhận được gần 40 bài nghiên cứu tham luận từ các nhà khoa học và chuyên gia trong nước và quốc tế, tiếp cận cà phê dưới nhiều góc độ:
- Kinh tế, xã hội, văn hóa và di sản học
- Công nghệ chế biến và chuỗi giá trị toàn cầu
- Phát triển bền vững
Trong đó, 14 bài tham luận tiêu biểu được trình bày trực tiếp qua 4 phiên thảo luận chuyên sâu:
- “Lịch sử cà phê thế giới”: Tái hiện hành trình cà phê xuyên các nền văn minh từ Palestine, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Ý, khẳng định vai trò của cà phê như không gian giao tiếp xã hội và giao lưu văn hóa.
- “Quy trình trồng và sản xuất cà phê”: Phân tích hệ sinh thái cà phê gắn kết tri thức bản địa, cảnh quan văn hóa và sinh kế cộng đồng, hướng tới xây dựng Đắk Lắk thành “Thủ phủ cà phê thế giới”.
- “Văn hóa tiêu dùng toàn cầu và diễn trình phát triển của di sản cà phê”: Gợi mở cách tiếp cận cà phê từ góc độ văn hóa, lối sống, với các triết lý như Coffee Philosophy, Slow Coffee Culture và Thiền Cà phê.
- “Thực hành tốt trong bảo vệ và phát triển bền vững”: Chia sẻ mô hình từ Thái Lan và cách tiếp cận của FAO, nhấn mạnh vai trò cộng đồng trong gìn giữ và phát huy di sản.
Định vị cà phê Việt Nam trong dòng chảy toàn cầu
Ông Jonathan Baker – Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết: “Theo Công ước năm 2003 về Bảo vệ Di sản Văn hóa Phi vật thể, di sản không được hiểu là một vật thể hay sản phẩm, mà là tri thức, kỹ năng, tập quán xã hội và những ý nghĩa mà cộng đồng thừa nhận là một phần đời sống văn hóa của mình và trao truyền qua nhiều thế hệ.”
Việt Nam, đặc biệt là Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, có vị trí đặc biệt với tri thức trồng và chế biến cà phê đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 3/2025. Điều này khẳng định giá trị cà phê gắn với tri thức bản địa, sự sáng tạo của cộng đồng và mối quan hệ hài hòa giữa con người, thiên nhiên và văn hóa.
Theo đại diện Tập đoàn Trung Nguyên Legend, một di sản chỉ thực sự “sống” khi được cộng đồng hiểu đúng, thực hành đúng và không ngừng sáng tạo trong bối cảnh đương đại. Điều này tạo cơ sở để bảo tồn và phát huy giá trị cà phê một cách bền vững, gắn với phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống cộng đồng.
Tầm nhìn hướng tới tương lai
Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới 2026 không chỉ là sự kiện học thuật, mà còn là bước đi thiết thực tạo không gian đối thoại để nhận diện, hệ thống hóa và nâng tầm giá trị của tri thức cà phê. Với sự đồng hành của chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng, diễn đàn kỳ vọng đặt nền tảng để “Tri thức trồng, chế biến cà phê Đắk Lắk” được ghi danh vào danh sách thực hành tốt bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
Như tư tưởng của Nhà sáng lập, Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ: “Cà phê là báu vật của Đất trời, là Di sản của Nhân loại, là Giải pháp cho Tương lai.” Cà phê không chỉ là câu chuyện của một ngành hàng, mà trở thành hành trình kiến tạo những giá trị văn hóa có ý nghĩa cho hiện tại và tương lai của nhân loại.
