Đại sứ xe đạp hòa bình József Zelei mang thông điệp tự do đến Việt Nam dịp Tết
Vào chiều ngày 16.2, chỉ vài giờ trước thời khắc giao thừa, ông József Zelei – đại sứ xe đạp vì hòa bình thế giới – đã có cuộc trò chuyện đặc biệt với Báo Thanh Niên tại TP.HCM. Ông chia sẻ về khát vọng và những mong mỏi từ khi bắt đầu hành trình đạp xe vì hòa bình gần 25 năm trước, cùng lý do dẫn ông đến Việt Nam trong dịp Tết Nguyên đán.
Đường hoa Nguyễn Huệ và lời chúc từ Đại sứ Việt Nam tại Budapest
Thông qua sự giới thiệu của Tổng lãnh sự Hungary tại TP.HCM Lehőcz Gábor, phóng viên đã gặp ông Zelei tại Đường hoa Nguyễn Huệ. Ông tỏ ra vô cùng thích thú trước cảnh trưng bày đẹp mắt và linh vật Ngựa của năm Bính Ngọ. Tổng lãnh sự Gábor giải thích rằng sự quan tâm này một phần đến từ việc Hungary từ lâu được xem là "đất nước của các kỵ sĩ", với nền văn hóa gắn bó mật thiết với ngựa qua nhiều thế kỷ.
Sau khi đã vượt qua gần 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, năm nay ông đến Việt Nam như một phần của Sứ mệnh Hòa bình châu Á 2026. Từ Budapest, ông mang theo Sách Độc Lập, trong đó Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Budapest Bùi Lê Thái đã viết lời chúc: "Chúc ông có một chuyến đi xuyên Việt Nam bằng xe đạp với nhiều trải nghiệm thú vị và an toàn, mang theo thông điệp về hòa bình và đoàn kết giữa các dân tộc trên thế giới. Tôi xin tặng ông câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 'Không có gì quý hơn độc lập tự do'."
Ngọn lửa niềm tin vào hòa bình luôn thắp sáng bền bỉ
Chia sẻ với Báo Thanh Niên, ông Zelei nhớ lại từ thời trẻ, ông đã sớm nhận ra rằng tự do không phải là điều hiển nhiên; đó là một giá trị phải được giành lấy và gìn giữ. "Lần đầu tiên đứng trước những đài tưởng niệm chiến tranh, tôi hiểu được hòa bình không phải là một khái niệm lý thuyết, mà là trách nhiệm cá nhân của mỗi người. Với tôi, chiếc xe đạp trở thành biểu tượng giản dị nhưng mạnh mẽ nhất: hai bánh xe, sự cân bằng và chuyển động. Đó là khởi đầu cho mọi thứ sau này", ông kể lại.
Sau nhiều năm chu du khắp thế giới trên chiếc xe đạp đơn giản, ông đã gặp gỡ các cộng đồng, người trẻ tuổi và các nhà ngoại giao; ở mỗi nơi, đối thoại đều được gợi mở. Theo ông, chỉ cần một người bắt đầu nhìn nhận khác đi về một dân tộc khác, hành trình của ông đã có ý nghĩa. Hòa bình là một tiến trình chậm rãi, nhưng mỗi cuộc gặp gỡ là một viên gạch góp phần xây nên cây cầu nối liền các dân tộc.
Sứ mệnh châu Á năm 2026 nhấn mạnh hòa bình, tự do và độc lập. Ông cho biết đây cũng là sự tưởng niệm đối với 70 năm Cách mạng Hungary 1956. "Còn lịch sử Việt Nam là câu chuyện về sự kiên cường và quyền tự quyết. Thông điệp tôi mang theo là: tự do chỉ trọn vẹn khi được sống trong hòa bình. Giữa năm 1956 và năm 1975 tồn tại một sự tương đồng về mặt đạo lý; ngày nay, chúng tôi đạp xe vì hòa bình nhân danh cả hai dấu mốc ấy. Tương lai không được xây dựng trên những vết thương của quá khứ, mà trên nền tảng của sự tôn trọng lẫn nhau", ông Zelei nhấn mạnh.
Thích thú tận hưởng không khí Tết ở miền Nam Việt Nam
Ông Zelei chia sẻ cảm nhận về không khí trước Tết ở TP.HCM: "Hôm nay, tôi đã đạp xe nhiều quanh thành phố. Với tôi, Tết là một trải nghiệm mới mẻ và đang bắt đầu, nhưng tôi nhận thấy đây không chỉ là một dịp lễ – mà còn là sự tái sinh về tinh thần. Sự kính trọng dành cho gia đình, tổ tiên và sức mạnh của tình thân để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc. Trên đường phố, sự tĩnh lặng và niềm vui cùng hiện diện. Điều đó càng củng cố niềm tin của tôi rằng hòa bình luôn bắt đầu từ sự ấm áp của mái ấm gia đình".
Khi di chuyển qua cửa khẩu Mộc Bài từ Campuchia vào miền Nam Việt Nam, ông chứng kiến những sự chuẩn bị của người dân. Đối với ông, những ngôi nhà được trang hoàng và các chợ hoa rực rỡ là những hình ảnh khó quên. "Khi đi qua biên giới, tôi có thể cảm nhận rõ bầu không khí háo hức đón chờ. Dòng người di chuyển tấp nập, các gia đình trở về sum họp. Hòa bình hiện diện trong những nụ cười giản dị thường ngày", ông kể lại.
Hành trình tiếp theo và thông điệp cho giới trẻ Việt Nam
Từ TP.HCM, ông sẽ tiếp tục đi dọc theo duyên hải miền Trung hướng ra phía Bắc, qua các thành phố như Nha Trang, Đà Nẵng, Huế và Vinh – những địa danh giàu giá trị lịch sử và văn hóa. Theo ông, tuyến đường không chỉ mang ý nghĩa địa lý, mà còn là hành trình lịch sử – từ Nam ra Bắc, từ quá khứ hướng tới tương lai. Khi đến Hà Nội, thông qua Đại sứ quán Hungary, ông sẽ quyên tặng chiếc xe đạp đã đồng hành cùng mình xuyên Việt.
Tại cuộc gặp ở TP.HCM, ông Zelei đã trả lời câu hỏi của em Nguyễn Hạo Nhiên, học sinh lớp 11 chuyên sử Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, về thông điệp gửi đến giới trẻ Việt Nam. Ông nói: "Hòa bình không phải là sự yếu mềm; đó là lựa chọn mạnh mẽ nhất. Trong một thế giới toàn cầu hóa, giới trẻ không còn suy nghĩ theo ranh giới, mà theo cơ hội. Đoàn kết quốc tế không phải là vấn đề chính trị, mà là sự kết nối giữa con người với con người. Tương lai thuộc về họ – và hòa bình là trách nhiệm của họ, đồng thời cũng là trách nhiệm của tất cả chúng ta".
Em Hạo Nhiên chia sẻ: "Em nghĩ rằng sứ mệnh của ông József Zelei rất ý nghĩa và truyền cảm hứng. Việc ông đạp xe xuyên nhiều quốc gia để lan tỏa thông điệp hòa bình cho thấy một cá nhân cũng có thể kết nối con người và lịch sử bằng hành động cụ thể. Từ đó, em thấy rằng người trẻ cần có lý tưởng và trách nhiệm với thế giới xung quanh".
Những cuộc hành trình khắp thế giới vì hòa bình
Trong gần 25 năm, ông József Zelei đã cống hiến cho hòa bình, tự do, và sự thấu hiểu giữa các dân tộc thông qua các sứ mệnh hòa bình quốc tế. Những sứ mệnh này không mang tính chính trị, mà thể hiện giá trị chung của phẩm giá con người và ký ức lịch sử. Ông đã đi qua gần 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên cả 5 châu lục, đạp xe khoảng 100.000 km vì hòa bình – tức gấp hơn lần rưỡi chu vi đường xích đạo.
Trên hành trình đó, ông đã gặp gỡ nhiều nhà lãnh đạo, nhân vật công chúng và những người có trách nhiệm xã hội, và đặc biệt vinh dự được yết kiến Đức Giáo hoàng Francis và Đức Đạt Lai Lạt Ma. Với những đóng góp bền bỉ vì hòa bình thế giới, ông đã được Tổng thống Hungary trao tặng Huân chương Công trạng Chữ thập vàng vào năm 2025.
