Làng An Định Bảo Tồn Nghi Lễ Xin Lửa Đầu Năm Qua Hàng Thế Kỷ
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, một nghi thức cổ truyền vẫn được người dân làng An Định, thuộc Hà Nội, gìn giữ và thực hành suốt hàng trăm năm qua. Vào đêm 11 tháng Giêng, sân đình làng trở nên nhộn nhịp với sự hiện diện của cả cư dân địa phương và khách thập phương, tất cả đều háo hức chờ đợi khoảnh khắc thiêng liêng khi ngọn lửa được thắp lên.
Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Tục Xin Lửa
Theo ông Nguyễn Bá Niếp, chủ từ làng An Định, tục xin lửa, hay còn gọi là xin đỏ, không rõ có từ bao giờ nhưng đã trở thành một nét văn hóa không thể thiếu trong dịp đầu xuân. Vào đêm giã đám, toàn bộ vàng mã được dâng cúng từ ngày khai hội sẽ được đem ra hóa lễ giữa sân đình. Ngọn lửa từ đám hóa vàng này được coi là lửa thiêng, mà người dân xin về để thắp lên bàn thờ tổ tiên, gửi gắm những ước nguyện về bình an, may mắn và một năm hanh thông.
Diễn Biến Của Nghi Lễ
Đúng khoảng 21 giờ, tiếng trống hội vang lên, báo hiệu thời khắc cử hành nghi lễ. Sau phần tế lễ trong hậu cung, các bô lão rước vàng mã ra sân đình. Khi ngọn lửa đầu tiên bùng lên giữa đêm xuân, không khí lập tức trở nên sôi động. Hàng trăm người cùng lúc tiến lại gần, châm hương để lấy đỏ. Ngọn lửa cháy càng lớn, niềm tin về lộc càng đầy. Mọi người sử dụng nhiều cách khác nhau để châm lửa, từ việc buộc hương vào gậy dài đến che mặt trước sức nóng tỏa ra, nhưng ai cũng cố gắng giữ cho được ngọn lửa trên tay mình.
Sự Gắn Kết Và Chia Sẻ Trong Cộng Đồng
Quan niệm dân gian cho rằng, mang lửa về càng nhanh và giữ lửa càng lâu thì năm mới càng gặp nhiều may mắn, thuận lợi. Tuy nhiên, không khí không chỉ khẩn trương mà còn ấm áp nhờ tinh thần chia sẻ. Người xin được lửa không giữ cho riêng mình mà sẵn sàng châm cho người bên cạnh. Anh Tô Nhật Hoàng, một người dân trong làng, chia sẻ: Người làng không chen lấn, mà ai có lửa đều sẵn sàng châm cho người khác. Điều này thể hiện sự đoàn kết và tình làng nghĩa xóm sâu sắc.
Ý Nghĩa Văn Hóa Và Tương Lai
Qua thời gian, tục xin lửa đầu năm ở làng An Định không chỉ dừng lại ở một nghi thức tâm linh, mà đã trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng mạnh mẽ. Từ người cao niên đến lớp trẻ, ai cũng háo hức chờ đợi đêm 11 tháng Giêng để được hòa mình vào khoảnh khắc thiêng liêng này. Khi đống lửa dần tàn, những đốm sáng nhỏ theo chân người dân tỏa đi khắp các ngõ xóm, mang theo niềm tin về một năm mới đủ đầy. Giữa đô thị đang đổi thay từng ngày, ngọn lửa lấy đỏ vẫn cháy như một cách người làng giữ lại ký ức văn hóa và gửi gắm hy vọng cho tương lai.
