Nghệ sĩ Việt chuyển mình: Từ đại diện đến kiến tạo các dự án cộng đồng dài hơi
Đời sống văn hóa-giải trí tại Việt Nam đang ghi nhận một xu hướng nổi bật: sự hiện diện ngày càng rõ nét và chủ động của các nghệ sĩ trong những hoạt động xã hội dài hạn. Thay vì chỉ đóng vai trò là gương mặt đại diện, nhiều nghệ sĩ đã chủ động khởi xướng, đồng hành và trực tiếp triển khai các dự án cộng đồng, phản ánh một thay đổi quan trọng trong cách họ nhìn nhận vai trò của mình đối với xã hội.
Hà Anh Tuấn: Gương mặt tiêu biểu với đa dạng dự án xã hội
Nam ca sĩ Hà Anh Tuấn có thể coi là một trong những gương mặt tiêu biểu cho xu hướng này. Trong một cuộc phỏng vấn, anh từng chia sẻ quan điểm sống rằng giá trị của mỗi người, đặc biệt là nghệ sĩ, không nên được đo lường bằng vật chất như "có nhiều nhà, nhiều xe, nhiều túi hiệu" mà ở những điều tốt đẹp làm được cho đời. Từ suy nghĩ này, anh cùng ê-kíp đã kiên trì theo đuổi nhiều dự án xã hội, tập trung vào các lĩnh vực môi trường, y tế và giáo dục.
Năm 2020, Hà Anh Tuấn đã khởi xướng dự án "Rừng Việt Nam", cùng nhiều gương mặt tên tuổi trồng hàng chục nghìn cây xanh như mai anh đào, thông ba lá, dầu rái, sa mộc tại các tỉnh Lâm Đồng, Đà Nẵng, Tuyên Quang, Ninh Bình. Đến tháng 3/2025, anh tiếp tục là đại sứ cho chiến dịch "Rừng lặng" do tổ chức Save Vietnam’s Wildlife khởi xướng, phối hợp với Công ty cổ phần truyền thông, giải trí, sáng tạo Viet Vision và Trại sáng tạo STORII, kêu gọi chấm dứt việc sử dụng động vật hoang dã trái phép và bảo vệ hệ sinh thái rừng.
Ông Phạm Xuân Thịnh, Giám đốc Vườn Quốc gia Cát Tiên, nhận định rằng sự tham gia của Hà Anh Tuấn và nhiều nghệ sĩ khác đã góp phần giúp các chiến dịch bảo vệ môi trường tiếp cận công chúng hiệu quả hơn, đặc biệt là giới trẻ.
Trong lĩnh vực y tế, Hà Anh Tuấn đồng hành cùng chiến dịch truyền thông "Vì một Việt Nam không gánh nặng bởi HPV", góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa ung thư cổ tử cung và chăm sóc sức khỏe. Lĩnh vực này vốn khó tiếp cận bằng hình thức tuyên truyền truyền thống, nhưng lại đạt hiệu quả cao khi được truyền tải qua ngôn ngữ nghệ thuật.
Soobin Hoàng Sơn và chiến dịch "Xẩm đến trường"
Ngoài các dự án xã hội, văn hóa cũng là phương diện nhận được sự quan tâm đặc biệt từ nhiều nghệ sĩ. Tháng 12/2025, ca sĩ Soobin Hoàng Sơn và công ty chủ quản SpaceSpeakers Label đã phối hợp cùng Trung tâm Xúc tiến quảng bá Di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam triển khai chiến dịch cộng đồng mang tên "Xẩm đến trường". Mục tiêu của chiến dịch là đưa nghệ thuật hát xẩm nói riêng và âm nhạc dân gian nói chung đến gần hơn với học sinh, sinh viên tại cả ba miền Bắc, Trung, Nam.
Trong vai trò đại sứ, Soobin Hoàng Sơn xuất hiện tại các sự kiện, trực tiếp chia sẻ về âm nhạc dân gian với các bạn trẻ. Tại nhiều buổi giao lưu, hàng trăm sinh viên đã chăm chú lắng nghe các làn điệu xẩm, đặt câu hỏi và bày tỏ sự hứng thú với loại hình nghệ thuật này.
Nghệ nhân xẩm Ngô Văn Hảo đánh giá: "Việc hát xẩm được đón nhận tự nhiên và hào hứng trong môi trường học đường là tín hiệu tích cực, cho thấy di sản văn hóa hoàn toàn có thể sống cùng giới trẻ khi được tiếp cận bằng phương thức phù hợp".
Hỗ trợ thiên tai và các hoạt động thiện nguyện
Nhiều nghệ sĩ còn khẳng định vai trò xã hội qua các hoạt động thiện nguyện trong bối cảnh thiên tai ngày càng phức tạp. Sau cơn bão Yagi tháng 9/2024 gây thiệt hại nghiêm trọng tại Làng Nủ (Lào Cai), ca sĩ Sơn Tùng M-TP cùng Công ty M-TP Entertainment của anh đã hỗ trợ 1,5 tỷ đồng để xây dựng điểm trường liên cấp mầm non-tiểu học mới.
Trong quý IV/2025, khi nước ta chịu thiệt hại nặng nề vì bão liên tiếp, giới nghệ sĩ đã hỗ trợ nhanh chóng bằng tài chính thông qua các quỹ thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các quỹ xã hội khác. Ước tính từ tháng 10 đến tháng 11, ca sĩ Hà Anh Tuấn đã ủng hộ gần 2 tỷ đồng, ca sĩ Hòa Minzy 1,5 tỷ đồng, ca sĩ Hồ Ngọc Hà 1,3 tỷ đồng cho đồng bào chịu tác động vì bão.
Nhiều nghệ sĩ còn kêu gọi người hâm mộ và cộng đồng hỗ trợ các địa phương bị bão lũ tàn phá. Tháng 10/2025, thông qua bán vé, đấu giá vật phẩm và vận động quyên góp tại đêm nhạc "Tôi! Người Việt Nam", ban tổ chức đã huy động hơn 5 tỷ đồng gửi tới người dân vùng lũ qua Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tháng 11/2025, nhiều nghệ sĩ tiếp tục kêu gọi quyên góp áo ấm, chăn đệm, vật phẩm thiết yếu cho bà con miền Trung, với hàng trăm nghìn chiếc áo, chăn và phần quà được gửi đến các tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk.
Nhận định từ chuyên gia về xu hướng nghệ sĩ dấn thân
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Việt Khôi, Phó Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), nhận định rằng mối quan hệ giữa nghệ sĩ và cộng đồng mang tính tương hỗ. Cộng đồng vừa là môi trường nuôi dưỡng nghệ sĩ, vừa là đối tượng mà nghệ thuật hướng tới.
"Các dự án cộng đồng không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội mà còn tạo nền tảng bền vững cho hoạt động nghệ thuật, bởi khi tham gia các hoạt động này, nghệ sĩ cũng tích lũy thêm trải nghiệm và chiều sâu sáng tạo cho chính mình", Phó Giáo sư Khôi nhấn mạnh.
Đời sống văn hóa-xã hội Việt Nam đang chứng kiến sự hình thành của một thế hệ nghệ sĩ mới. Không chỉ thành công với các sản phẩm nghệ thuật, họ còn ghi dấu ấn bằng những hành động cụ thể vì cộng đồng, qua đó khẳng định giá trị bền vững của nghệ thuật khi gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội và tạo dựng niềm tin, sự gắn kết lâu dài với công chúng.
