Phù điêu Lạc Long Quân và những hình ảnh quý trong sách lịch sử đạt giải A Quốc gia
Cuốn sách "Lịch sử Việt Nam bằng hình" vừa được vinh danh với giải A tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, mang đến cho độc giả cái nhìn trực quan, sinh động về lịch sử dân tộc thông qua hơn 2.000 tranh, ảnh hiện vật và bản đồ quý hiếm. Tác phẩm dày gần 700 trang này là kết quả của quá trình sưu tầm công phu suốt 17 năm từ hơn 100 bảo tàng trong và ngoài nước.
Phù điêu Quốc tổ Lạc Long Quân - Bảo vật quốc gia
Một trong những hình ảnh nổi bật nhất trong sách là phù điêu Quốc tổ Lạc Long Quân tại đình Nội (đền Lạc Long Quân, xã Bình Minh, Hà Nội), có niên đại từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX. Tác phẩm được chạm khắc tinh xảo trên nền gỗ sơn son thếp vàng, thể hiện cảnh Lạc Long Quân cùng triều thần xem hội đua thuyền thời Hùng Vương.
Với giá trị lịch sử, nghệ thuật và tín ngưỡng đặc biệt, bức phù điêu này đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2016. Đây là minh chứng sống động cho sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật điêu khắc truyền thống và giá trị văn hóa lịch sử.
Những phù điêu và bản đồ quý hiếm khác
Ngoài phù điêu Lạc Long Quân, cuốn sách còn sưu tầm nhiều hình ảnh phù điêu và bản đồ có giá trị lịch sử đặc biệt:
- Phù điêu "Cờ lau tập trận" tại Bảo tàng Ninh Bình tái hiện tuổi thơ của Đinh Bộ Lĩnh, vị anh hùng thống nhất đất nước thế kỷ X.
- Phù điêu Hội nghị Diên Hồng trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM tái hiện sự kiện năm 1284 dưới triều Trần, khi Thượng hoàng Trần Thánh Tông triệu tập các bô lão trong nước để bàn kế chống quân Nguyên Mông.
- Phù điêu Phật hoàng Trần Nhân Tông trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ninh khắc họa hình ảnh vị vua nhà Trần sau khi nhường ngôi và xuất gia tu hành, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.
Bản đồ lịch sử - Những tư liệu địa lý quý giá
Cuốn sách còn giới thiệu nhiều bản đồ có giá trị lịch sử to lớn:
- Bản đồ thành Cổ Loa thể hiện cấu trúc khu thành cổ gắn với nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương, với dấu tích ba vòng thành và nhiều hiện vật thuộc văn hóa Đông Sơn.
- Bản đồ Hoàng thành Thăng Long thể hiện cấu trúc kinh thành qua các triều đại Lý, Trần, Lê, được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 2010.
- Bản đồ Hồng Đức ban hành năm 1490 dưới triều vua Lê Thánh Tông, được xem là bộ bản đồ quốc gia sớm nhất do nhà nước phong kiến Việt Nam biên soạn.
- Bản đồ Kinh thành Huế - trung tâm chính trị của triều Nguyễn trong 143 năm, được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
- Họa đồ toàn cảnh Sài Gòn năm 1898 do họa sĩ người Pháp Gaston Pusch thực hiện, ghi lại diện mạo đô thị Sài Gòn cuối thế kỷ XIX với các công trình di sản nổi tiếng.
- Bản đồ Hà Nội năm 1890 cho thấy diện mạo đô thị khi thành phố vừa được chính quyền Pháp thành lập năm 1888 trên cơ sở khu vực nội thành cũ của thành Thăng Long.
Giá trị của "Lịch sử Việt Nam bằng hình"
Cuốn sách không chỉ là công trình nghiên cứu công phu mà còn là phương tiện giáo dục lịch sử hiệu quả thông qua hình ảnh trực quan. Việc tập hợp hơn 2.000 tranh, ảnh hiện vật và bản đồ từ nhiều nguồn tư liệu quý giá đã tạo nên một bức tranh toàn cảnh về lịch sử Việt Nam từ buổi sơ khai cho đến ngày nay.
"Lịch sử Việt Nam bằng hình" xứng đáng là một trong hai tác phẩm nhận giải A tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Cuốn sách không chỉ dành cho các nhà nghiên cứu mà còn phù hợp với đông đảo bạn đọc muốn tìm hiểu lịch sử nước nhà qua những hình ảnh sinh động, giàu tính thẩm mỹ và giá trị lịch sử.
