Với nhiếp ảnh gia Nguyễn Á, TP.HCM mang năng lượng của sự kiên cường và tình người ấm áp, khiến ông đi đâu cũng nhớ, cũng mong sớm về nhà. Ông sinh ra và lớn lên tại thành phố này hơn nửa thế kỷ, xem mảnh đất này như một 'người tình'.
Màu áo xanh mang tinh thần tuổi trẻ TP.HCM
Đề tài về tuổi trẻ và thanh niên tình nguyện là chủ đề cho cuộc triển lãm đầu tiên trong đời cầm máy của Nguyễn Á vào năm 2008. Ông từng có thời gian làm việc tại quận đoàn, tham gia các phong trào tình nguyện, nên tinh thần ấy thấm sâu vào con người ông. Khi nhìn vào sắc áo xanh thanh niên, ông luôn thấy biểu tượng sống động cho sức trẻ và sự dấn thân đặc trưng của thanh niên TP.HCM.
TP.HCM là đơn vị đi đầu cả nước với chiến dịch Mùa hè xanh. Màu áo xanh trở thành nét biểu tượng cho tính cách nghĩa tình, hướng về cộng đồng. Mỗi mùa hè, ông lại đồng hành cùng các bạn trẻ về vùng sâu vùng xa, miền Tây hay những nơi khó khăn để ghi lại câu chuyện cống hiến. Ông thích chụp những bức ảnh cho thấy xã hội có thể thay đổi tốt đẹp hơn.
Thành phố kiên cường
Trong đại dịch Covid-19, Nguyễn Á may mắn có sức khỏe và chưa từng nhiễm bệnh, giúp ông dấn thân làm nghề, ghi lại những khoảnh khắc đầy tình người. Ông chứng kiến từng túi thực phẩm, chuyến xe nghĩa tình từ Hà Nội, Huế, Đà Nẵng đổ về hỗ trợ người dân. Nhìn thấy y bác sĩ, tình nguyện viên trẻ từ phương xa lao vào tâm dịch, ông càng yêu nghề và trân trọng giá trị cuộc sống.
Ông nhớ mãi khoảnh khắc chụp bức ảnh 'Ấm áp mùa Covid' – người sáng chế ra cây 'ATM gạo' nổi tiếng, đã làm nhiều việc ý nghĩa cho người dân nghèo. Một bức ảnh khác là 'Mẹ đã trở về', chụp nữ bác sĩ ở bệnh viện Bình Thạnh sau nhiều tháng cách ly, cuối cùng được trở về dắt con trai đi chơi trên phố đi bộ Nguyễn Huệ. Khoảnh khắc đó cho thấy bình an đã trở lại, minh chứng cho sức sống kiên cường của thành phố.
Rộn ràng nhịp sống văn hóa trên TP.HCM
TP.HCM đi đầu trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là văn hóa nghệ thuật. Hát bội và cải lương phát triển mạnh mẽ, công chúng thay đổi góc nhìn so với mười năm trước. Hát bội được biểu diễn trên thuyền dọc sông Sài Gòn mỗi đêm cho khách du lịch, hay xuất hiện ở các khu chợ, nhà văn hóa. Nguyễn Á thích bức ảnh 'Nụ cười Việt Nam' chụp nhóm nghệ sĩ hát bội từ năm 2007, ghi lại khoảnh khắc duyên dáng, tươi vui.
Suốt chặng đường cầm máy, ông nhận ra nhịp sống thành phố chưa bao giờ ngơi nghỉ. Ngày nào cũng rộn ràng sự kiện, lễ hội và hoạt động đời thường. Ông chụp từ giải đấu cờ tướng bên vỉa hè, hội đua thuyền, đến đêm nhạc của nhạc sĩ Trần Tiến hát trong mưa. Mỗi bức ảnh mang năng lượng tích cực, bởi cuộc sống và con người nơi đây toát lên vẻ đẹp của sự tử tế. Người thành phố sống nhẹ nhàng, lịch sự, thể hiện tình cảm tự nhiên, chân thành.
Ấn tượng nhất với ông là Lễ hội Áo dài tổ chức định kỳ vào tháng 3 hàng năm. Hàng nghìn người thướt tha trong tà áo truyền thống trên phố đi bộ Nguyễn Huệ, tạo không gian văn minh, duyên dáng. Ông nói: 'Tôi sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, tính đến nay đã hơn 50 năm. Đối với tôi, TP.HCM giống như một người tình vậy, đi đâu cũng nhớ, đi đâu cũng mong được trở về. Thành phố này luôn mang lại cảm giác ấm cúng, không chỉ ở thời tiết đâu. Ấm áp nhất chính là tình người.'
Nguyễn Á là tác giả của 24 cuốn sách có giá trị tư liệu cao, tiêu biểu như 'Họ đã sống như thế', 'Tâm và tài - Họ là ai?', 'Sài Gòn ngoan cường' và 'Tinh thần Việt và cuộc chiến chống đại dịch Covid-19'. Ông từng nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2022. Dịp kỷ niệm 50 năm ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông chia sẻ về thành phố qua lăng kính nhiếp ảnh.
