Nhiều người mặc định thứ hai là ngày đầu tuần làm việc, nhưng theo cách gọi truyền thống trong tiếng Việt, chủ nhật mới là ngày đứng đầu tuần lễ. Trong tác phẩm Chuyện Đông chuyện Tây, học giả An Chi cho biết cách gọi tên các ngày trong tuần là “thứ hai, thứ ba…” của tiếng Việt hiện đại chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha.
Theo đó, người Bồ gọi chủ nhật là domingo – ngày đầu tiên của tuần lễ, còn các ngày tiếp theo lần lượt mang nghĩa “phiên chợ thứ hai”, “phiên chợ thứ ba”… Cụ thể, tiếng Bồ Đào Nha dùng các tên gọi như segunda feira (phiên chợ thứ hai), terça feira (phiên chợ thứ ba), quarta feira (phiên chợ thứ tư), quinta feira (phiên chợ thứ năm) và sexta feira (phiên chợ thứ sáu). Các cách gọi này bắt nguồn từ tiếng Latin thời Trung cổ.
Theo học giả An Chi, tiếng Việt đã “đi rất sát” hệ thống này khi gọi từ chủ nhật đến thứ sáu. Riêng ngày sabado – vốn bắt nguồn từ ngày lễ Sabbath của người Do Thái – được chuyển thành “thứ bảy” để phù hợp hơn với văn hóa Việt. Đây cũng là nguyên nhân của việc thứ hai không mang tên “thứ nhất”. Trong cách tính truyền thống chịu ảnh hưởng phương Tây, chủ nhật đã là ngày đầu tiên, nên ngày kế tiếp được gọi là “thứ hai”.
Không chỉ phản ánh sự giao thoa ngôn ngữ, cách gọi các ngày trong tuần còn cho thấy dấu vết lịch sử của quá trình tiếp xúc văn hóa giữa Việt Nam và phương Tây từ nhiều thế kỷ trước.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại. Trân trọng.
