Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa phẫu thuật cấp cứu thành công cho một bé gái 2 tuổi rưỡi bị que xiên thịt nướng cắm sâu từ vùng gốc mũi trái, hướng thẳng lên hốc mắt và nền sọ. Đây là một ca bệnh nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến thị lực và tính mạng của bệnh nhi.
Diễn biến tai nạn
Theo gia đình, sau giờ học, bé được bố mẹ đưa đi ăn thịt xiên nướng. Trong lúc vừa cầm que thịt vừa chạy chơi, bé không may vấp ngã khiến que xiên nhọn đâm thẳng vào vùng giữa mặt, ngay cạnh mắt trái. Bé đau đớn, quấy khóc liên tục và được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên tuyến trên, cuối cùng đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong đêm.
Khó khăn trong chẩn đoán và phẫu thuật
PGS-TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - tạo hình và thẩm mỹ, cho biết đây là tình huống cấp cứu rất khó khăn vì bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn, không thể phối hợp thăm khám. Hình ảnh chụp CT cho thấy các mảnh thịt nướng bám trên que tre hiện lên khá rõ, nhưng phần đầu nhọn của que lại chỉ hiện mờ, rất khó xác định.
Nguy hiểm lớn nhất là que xiên đi từ gốc mũi hướng lên mắt trái – khu vực tập trung nhiều cấu trúc sống còn như nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước và xoang hang tĩnh mạch chứa các mạch máu lớn của não. Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Nếu tổn thương thần kinh thị giác hoặc động mạch mắt, thị lực cũng có thể mất không hồi phục. Đặc biệt, nếu dị vật xuyên sâu vào sọ não hoặc xoang hang, bệnh nhân đối mặt với nhiễm trùng não, rò dịch não tủy, xuất huyết nội sọ hoặc nguy hiểm tính mạng ngay trong lúc phẫu thuật. Ngoài ra, nếu một mắt bị tổn thương xuyên thấu mà xử trí chậm trễ có thể gây viêm màng bồ đào đồng cảm, dẫn đến mất thị lực cả mắt còn lại.
Ca phẫu thuật thành công
Dù chẩn đoán còn nhiều khó khăn, các bác sĩ buộc phải chỉ định mổ cấp cứu. Trong gần 1 giờ phẫu thuật, các bác sĩ phải lựa theo hướng đi của que xiên, bộc lộ và kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi lấy dị vật ra ngoài. May mắn, sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi ổn định, không có máu ồ ạt hay dịch não tủy trào ra. Nhãn cầu trái còn nguyên vẹn. Que tre đã đi từ gốc mũi xuyên qua lớp cơ và tổ chức phía cực trên nhãn cầu, dừng lại ở đỉnh hốc mắt ngay trước khi xuyên vào sọ não.
Tình trạng hiện tại và lời khuyên
Sau 5 ngày phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định dần. Mắt trái còn sưng nề nhẹ nhưng vẫn duy trì được thị lực. Tuy nhiên, vận động nhãn cầu hiện còn hạn chế, bệnh nhi cần tiếp tục theo dõi sát về thần kinh sọ não, nhiễm trùng và chức năng thị giác trong những ngày tới.
PGS-TS Nguyễn Hồng Hà cảnh báo các tai nạn do que xiên thịt, tăm tre, đũa, bút, que kẹo… ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy có thể khiến các vật dụng tưởng vô hại trở thành dị vật xuyên thấu vùng mắt, sọ não. Các bậc phụ huynh và người trông trẻ không nên để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, nên tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ ăn.
TS Hà đặc biệt lưu ý, nếu không may trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể, tuyệt đối không tự ý rút dị vật. Cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách, cố định dị vật để tránh rung lắc.
