Bộ Y tế ra chỉ thị khẩn siết chặt quản lý hoạt động hiến, ghép mô và bộ phận cơ thể
Trước tình hình xuất hiện các đường dây môi giới, mua bán trái phép mô và bộ phận cơ thể người thông qua mạng xã hội, Bộ Y tế vừa ban hành công văn khẩn gửi đến tất cả các bệnh viện, Sở Y tế địa phương và các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người trên toàn quốc.
Hoạt động phi pháp đe dọa nghiêm trọng đạo đức ngành y và sức khỏe cộng đồng
Theo thông tin từ Bộ Y tế, các cơ quan chức năng và phương tiện truyền thông đại chúng gần đây đã phản ánh việc phát hiện nhiều đường dây hoạt động trái phép trong lĩnh vực này. Các đối tượng đã lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để môi giới, mua bán và thậm chí chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người.
Những hành vi này không chỉ vi phạm nghiêm trọng pháp luật mà còn gây ảnh hưởng nặng nề đến uy tín, đạo đức nghề nghiệp của toàn ngành Y tế. Hơn nữa, chúng tiềm ẩn những nguy cơ khôn lường đối với sức khỏe và tính mạng của người dân khi các quy trình y tế không được đảm bảo an toàn và minh bạch.
Yêu cầu chấn chỉnh toàn diện và nghiêm túc thực hiện quy định pháp luật
Để tăng cường công tác quản lý nhà nước và kịp thời chấn chỉnh các hoạt động trong lĩnh vực nhạy cảm này, Bộ Y tế đã đưa ra hàng loạt yêu cầu cụ thể và nghiêm ngặt đối với các đơn vị liên quan.
Trước hết, Bộ nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu các cơ sở khám chữa bệnh sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật và Bộ Y tế nếu để xảy ra bất kỳ vi phạm nào tại đơn vị mình quản lý.
Các cơ sở y tế phải thực hiện nghiêm túc các quy định tại Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, cùng với tất cả các văn bản quy phạm pháp luật liên quan và hướng dẫn chuyên môn của Bộ.
Tăng cường kiểm soát quy trình và rà soát toàn bộ hoạt động chuyên môn
Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị phải tăng cường kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình tiếp nhận và thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người. Đặc biệt, các cơ sở có thực hiện ghép tạng cần tiến hành rà soát và chấn chỉnh ngay lập tức công tác quản lý cũng như mọi quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng.
Một điểm nhấn quan trọng là việc thực hiện đầy đủ và chính xác quy trình tiếp nhận, thẩm định, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận, nhất là đối với các trường hợp hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể từ người sống. Đồng thời, phải kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng hồ sơ hiến, ghép để đảm bảo tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ.
Bộ Y tế nhấn mạnh: Không được thực hiện bất kỳ ca ghép nào khi hồ sơ còn thiếu hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hành vi môi giới, mua bán trái phép.
Đẩy mạnh giáo dục đạo đức và tăng cường giám sát từ cơ sở đến trung ương
Bên cạnh các biện pháp hành chính, Bộ cũng yêu cầu tăng cường công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp và nâng cao trách nhiệm pháp lý cho toàn bộ đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những cán bộ trực tiếp tham gia vào hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được giao nhiệm vụ chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên đối với tất cả các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện hoạt động này. Mục tiêu là kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Ngoài ra, các đơn vị cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để gia tăng nguồn hiến mô, bộ phận cơ thể từ người chết não, từng bước giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn hiến từ người sống, qua đó hạn chế các rủi ro và nguy cơ phát sinh.
Cơ chế báo cáo và phối hợp xử lý vi phạm kịp thời
Trong trường hợp phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào của hoạt động môi giới, mua bán trái phép, các cơ sở khám chữa bệnh phải lập tức báo cáo ngay cho cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng có thẩm quyền để tiến hành xác minh, điều tra và xử lý theo quy định.
Với những chỉ đạo quyết liệt và toàn diện này, Bộ Y tế kỳ vọng sẽ thiết lập lại kỷ cương, đảm bảo mọi hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người đều được thực hiện một cách an toàn, minh bạch, hợp pháp và đúng tinh thần nhân đạo cao cả của ngành Y.
