Bác sĩ Bạch Mai chỉ 3 nguyên tắc vàng bảo vệ dạ dày xuyên Tết
Ngày Tết với lịch ăn uống thất thường, nhiều bữa, muộn giờ hoặc bỏ bữa được xem là "kẻ thù" hàng đầu của dạ dày và đại tràng. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên từ Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, để hạn chế nguy cơ bùng phát triệu chứng, người bệnh cần ghi nhớ 3 nguyên tắc cơ bản sau đây.
Nguyên tắc 1: Duy trì nhịp sinh học ăn uống
Việc đầu tiên là phải duy trì nhịp sinh học bằng cách cố gắng ăn đúng bữa, đặc biệt không được bỏ bữa sáng. Khi dạ dày trống rỗng, axit dư thừa sẽ tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ đau và loét một cách đáng kể.
Nguyên tắc 2: Kiểm soát thực phẩm dễ gây kích ứng
Bánh chưng, giò chả, dưa hành tuy ngon miệng nhưng dễ gây đầy bụng, ợ chua. Bác sĩ khuyên nên ăn lượng vừa phải và kết hợp với nhiều rau xanh để tăng cường chất xơ, hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.
Nguyên tắc 3: Ăn chậm, nhai kỹ
Thói quen ăn chậm, nhai kỹ sẽ giúp giảm gánh nặng cơ học cho dạ dày, điều này đặc biệt quan trọng với những người đang có tổn thương niêm mạc hoặc mắc các bệnh lý về tiêu hóa.
Khuyến cáo đặc biệt cho bệnh nhân viêm loét dạ dày
Đối với bệnh nhân bị viêm loét dạ dày, bác sĩ Phạm Bình Nguyên khuyến cáo nên tránh hoàn toàn rượu bia, vì chúng có thể gây tổn thương trực tiếp niêm mạc và làm nặng thêm tình trạng viêm loét. Trong trường hợp khó từ chối, cần lưu ý:
- Giới hạn lượng uống: Không quá 1 đơn vị cồn/ngày (tương đương khoảng 1 lon bia hoặc 1 ly rượu vang).
- Tuyệt đối không uống khi đói, nên ăn lót dạ bằng cơm hoặc cháo để tạo "lớp đệm" bảo vệ.
- Khi uống bia rượu cần uống kèm nước lọc, giúp pha loãng nồng độ cồn và hỗ trợ đào thải độc tố.
Nguyên tắc cho bệnh nhân viêm đại tràng
Với bệnh nhân viêm đại tràng, bác sĩ Nguyên nhấn mạnh một số nguyên tắc quan trọng:
- Ăn chín, uống sôi, tránh các món sống như gỏi cá, tiết canh, nem chua để phòng nhiễm trùng đường ruột.
- Hạn chế đồ ngọt và nước có gas, vì dễ gây lên men, chướng bụng và rối loạn tiêu hóa.
- Đừng quên "người bạn đồng hành" là thuốc: Dù đi chơi hay về quê ăn Tết, cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị và các thuốc hỗ trợ (men tiêu hóa, thuốc bao niêm mạc…) theo chỉ định bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng tạm thời thuyên giảm.
Thực phẩm nên dự trữ hỗ trợ hệ tiêu hóa ngày Tết
Để chủ động bảo vệ hệ tiêu hóa cho cả gia đình, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên khuyên nên dự trữ một số thực phẩm có lợi:
- Sữa chua và thực phẩm lên men tự nhiên: Cung cấp lợi khuẩn (probiotics), giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy bụng, khó tiêu sau các bữa ăn nhiều đạm.
- Chuối chín: Giúp trung hòa axit dư thừa và cung cấp pectin hỗ trợ nhu động ruột. Lưu ý: Người bị viêm loét dạ dày không nên ăn chuối tiêu khi đói; nếu ăn, nên dùng sau bữa và theo dõi phản ứng cơ thể.
- Trà gừng mật ong ấm: Một ly vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ giúp làm dịu dạ dày, giảm buồn nôn, đầy hơi. Trong thời tiết lạnh, nước gừng mật ong ấm còn giúp "đánh thức" hệ tiêu hóa nhẹ nhàng.
- Rau lá xanh (súp lơ, mồng tơi, rau cải…): Giúp cung cấp chất xơ hòa tan, phòng táo bón do ăn nhiều thịt mỡ, bánh chưng.
- Các món từ khoai tây, khoai lang: Là tinh bột dễ tiêu, có tác dụng bao bọc niêm mạc dạ dày, giảm kích ứng từ các món cay nóng.
- Nước dừa tươi: Giúp bù điện giải tự nhiên, đặc biệt hữu ích khi bị rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi sau uống rượu bia.
Bác sĩ Nguyên kết luận: "Tết là để sum vầy, đừng để những cơn đau tiêu hóa làm mất đi niềm vui. Ăn uống điều độ, biết cách từ chối khéo léo những lời chúc tụng quá đà chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn." Thông tin trên được cung cấp bởi Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên từ Bệnh viện Bạch Mai, nhằm giúp cộng đồng có một kỳ nghỉ Tết an toàn và khỏe mạnh.
