Cảnh báo bệnh lý cột sống gia tăng ở người trẻ và giải pháp phòng ngừa từ chuyên gia
Hiện nay, các bệnh lý liên quan đến cột sống như thoái hóa, vẹo cột sống, hẹp ống sống thắt lưng đa tầng, và thoát vị đĩa đệm không chỉ phổ biến ở người cao tuổi mà còn đang gia tăng một cách đáng báo động trong cộng đồng người trẻ tuổi. Thông tin này được PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Cột sống tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức - Hà Nội, chia sẻ bên lề Hội nghị khoa học thường niên của Hội Phẫu thuật Cột sống Việt Nam, kết hợp với khóa đào tạo phẫu thuật cột sống châu Á - Thái Bình Dương diễn ra từ ngày 16 đến 18/4.
Nguyên nhân và tác động của nghề nghiệp đến cột sống
Theo PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, quá trình thoái hóa cột sống diễn ra một cách tự nhiên, tương tự như lão hóa, và thường chỉ biểu hiện triệu chứng như đau nhức, mỏi mệt khi đã ảnh hưởng đến chức năng vận động. Ông nhấn mạnh rằng nghề nghiệp và thói quen ngồi làm việc có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của các bệnh lý này. Cụ thể, những nghề như lái xe đường dài, người thường xuyên bê vác vật nặng, dân văn phòng, và thợ may phải đối mặt với các vi chấn thương lặp lại, tích lũy trong thời gian dài, gây áp lực rất lớn lên đĩa đệm và cột sống.
Khuyến cáo phòng ngừa từ chuyên gia
Để bảo vệ cột sống khỏi những tác động tiêu cực từ nghề nghiệp, bác sĩ Sơn đưa ra một số khuyến cáo quan trọng:
- Tập thể dục và khởi động: Người dân nên dành khoảng 5-10 phút trước giờ làm việc để tập thể dục và khởi động vùng cột sống và khớp, giúp giãn dây chằng và bao khớp.
- Thay đổi tư thế liên tục: Trong quá trình ngồi làm việc, cần thay đổi tư thế thường xuyên để tránh tình trạng co cơ và mỏi mệt.
- Giữ tư thế ngồi thẳng lưng: Điều này giúp hạn chế tối đa lực tác động lên đĩa đệm, tránh ngồi chúi về trước (gù lưng) vì có thể gây rách bao xơ và dẫn đến thoát vị.
Với những người đã mắc các bệnh lý cột sống nhẹ như thoái hóa hoặc thoát vị, bác sĩ Sơn khuyên nếu buộc phải bê vác vật nặng, tuyệt đối không được cúi xuống mà nên khuỵ chân và hạ thân người từ từ. Ông giải thích: "Khi cúi xuống, lực tác động lên cột sống có thể tăng từ 200 đến 300%, rất nguy hiểm, dễ gây rách bao xơ lớn hơn, dẫn đến thoát vị và chèn ép, buộc phải phẫu thuật."
Xu hướng điều trị và cảnh báo về tiêm corticoid
Trong trường hợp bệnh lý thoái hóa cột sống không đáp ứng với điều trị nội khoa và phục hồi chức năng, bệnh nhân có thể phải cân nhắc phẫu thuật. Tại Trung tâm Phẫu thuật Cột sống, mỗi năm có khoảng 6.500 ca phẫu thuật được thực hiện, chủ yếu ở độ tuổi từ 40 trở lên. Các xu hướng điều trị mới nhất như nội soi, phẫu thuật ít xâm lấn, ứng dụng robot và hệ thống định vị đang được áp dụng, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng và sớm trở lại cuộc sống thường nhật.
Bác sĩ Sơn cũng cảnh báo về tình trạng nhiều người khi bị đau lưng, cột sống hay xương khớp thường tìm đến phương pháp tiêm corticoid để giảm đau nhanh chóng. Ông nhấn mạnh rằng việc tiêm này là "con dao hai lưỡi" và cần được chỉ định y khoa một cách chặt chẽ. "Cần hạn chế tối đa việc tiêm corticoid, đặc biệt là ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường," bác sĩ Sơn cho biết.
Lời khuyên về vận động và chạy bộ
Cuối cùng, bác sĩ Sơn giải đáp tin đồn rằng chạy bộ có thể làm hỏng cột sống. Ông khẳng định rằng nếu vận động đúng mức, chạy bộ không những không khiến đĩa đệm nhanh thoái hóa mà còn là một hình thức "tập gym" hiệu quả cho cột sống, giúp tăng cường sức khỏe và độ dẻo dai của hệ xương khớp.
