Bảo hiểm y tế Việt Nam đạt tỷ lệ bao phủ 95,16%, áp lực chi phí bệnh mạn tính gia tăng
Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết năm 2025, cả nước ghi nhận gần 98 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, đạt tỷ lệ bao phủ ấn tượng 95,16% dân số. Số lượt khám, chữa bệnh được bảo hiểm y tế chi trả đạt hơn 195,1 triệu lượt, tăng 11,5 triệu lượt (tương ứng 6,5%) so với năm 2024. Tổng số chi đề nghị thanh toán từ quỹ lên tới 166,4 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 23,5 nghìn tỷ đồng, mức tăng 16,43% phản ánh xu hướng leo thang nhanh chóng.
Gánh nặng từ các bệnh không lây nhiễm
Đáng chú ý, Quỹ Bảo hiểm y tế hiện đang chi trả cho khoảng 7,98 triệu người mắc tăng huyết áp, hơn 400 nghìn trường hợp can thiệp tim mạch, hơn 3,3 triệu người bị đái tháo đường, hơn 1,1 triệu người bệnh hô hấp mạn tính và gần 500 nghìn bệnh nhân ung thư. Trong năm 2025, riêng nhóm bệnh không lây nhiễm ghi nhận khoảng 51 triệu lượt khám, chữa bệnh, tăng hơn 4 triệu lượt (8,6%) so với năm trước, với tổng chi phí thanh toán lên tới 19,85 nghìn tỷ đồng, tăng 17,82%.
Những con số này cho thấy xu hướng gia tăng nhanh chóng của chi phí điều trị các bệnh mạn tính, đồng thời làm nổi bật áp lực ngày càng lớn đối với Quỹ Bảo hiểm y tế, đặc biệt là gánh nặng từ bệnh đái tháo đường và các bệnh lý chuyển hóa khác. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ điều trị đơn lẻ sang quản lý tổng thể, từ bị động sang chủ động trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh tật.
Hội thảo đề xuất giải pháp bền vững
Thông tin trên được công bố tại hội thảo “Hướng tới hệ thống bảo hiểm y tế bền vững tại Việt Nam: Phát triển và khai thác dữ liệu nhằm hỗ trợ cách tiếp cận toàn diện trong quản lý bệnh lý rối loạn chuyển hóa” do Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam tổ chức vào ngày 16/4. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh hệ thống y tế Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn từ sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh không lây nhiễm, đòi hỏi các giải pháp quản lý chi phí hiệu quả, đồng thời bảo đảm quyền lợi người tham gia và tính bền vững của quỹ.
Theo Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Đức Hòa, chính sách bảo hiểm y tế trong những năm qua không ngừng được hoàn thiện, từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội. Nhờ đó, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân ngày càng được mở rộng, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, hệ thống bảo hiểm y tế đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực gia tăng từ các bệnh không lây nhiễm như béo phì, đái tháo đường, tim mạch và bệnh thận mạn tính. Đây là nhóm bệnh có xu hướng gia tăng nhanh, thời gian điều trị kéo dài suốt đời và chi phí cao, tác động trực tiếp đến khả năng cân đối, bền vững của Quỹ Bảo hiểm y tế.
Các giải pháp trọng tâm được đề xuất
Tại hội thảo, đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và điều trị:
- Hoàn thiện khung pháp lý: Tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống hướng dẫn chuyên môn, tập trung ban hành các quy định về quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu khám, chữa bệnh phục vụ công tác giám sát và điều trị.
- Đẩy mạnh đào tạo và chuẩn hóa: Đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn, chuẩn hóa mã hóa lâm sàng và chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm quản lý liên tục đối với các bệnh lý chuyển hóa, qua đó nâng cao chất lượng thông tin trong toàn hệ thống.
- Tăng cường kiểm soát chất lượng dữ liệu: Tăng cường kiểm soát chất lượng dữ liệu thông qua các cơ chế tài chính và quản lý phù hợp, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và minh bạch của dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
- Ứng dụng công nghệ thông tin: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các công cụ phân tích và hệ thống cảnh báo sớm, góp phần hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, giám định và điều trị, hướng tới mục tiêu sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế an toàn, hiệu quả và bền vững.
Những nỗ lực này nhằm hướng tới một hệ thống bảo hiểm y tế bền vững, có khả năng đối phó với các thách thức y tế ngày càng phức tạp trong tương lai.
