Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính: Nguyên nhân và triệu chứng
Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV) là một dạng rối loạn tiền đình ngoại biên phổ biến. Bệnh xảy ra khi các tinh thể canxi carbonate, còn được gọi là sỏi tai, di chuyển lạc chỗ vào các ống bán khuyên của tai trong. Sự di chuyển này gây ra những bất thường trong hệ thống tiền đình, đặc biệt khi người bệnh thay đổi tư thế đầu đột ngột.
Các triệu chứng điển hình của BPPV bao gồm chóng mặt xoay tròn dữ dội, mất thăng bằng, buồn nôn và đôi khi nôn mửa. Những cơn chóng mặt thường xuất hiện trong thời gian ngắn nhưng có thể tái phát nhiều lần, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Nguy cơ tái phát dịp Tết và biện pháp phòng ngừa
Dịp Tết Nguyên đán, lịch sinh hoạt thường bị xáo trộn đáng kể. Thiếu ngủ, ăn uống không điều độ, sử dụng rượu bia và căng thẳng là những yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát bệnh. Để kiểm soát triệu chứng, người bệnh cần duy trì nhịp sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc và tránh thức khuya.
Hạn chế các động tác thay đổi tư thế đột ngột như đứng lên, cúi xuống hay quay đầu nhanh để tránh kích thích hệ tiền đình. Không nên lái xe đường dài khi đang có triệu chứng chóng mặt và tránh ở lâu trong môi trường nhiều tiếng ồn hoặc quá náo nhiệt.
Khi cảm thấy choáng váng, người bệnh nên ngồi hoặc nằm nghỉ ngay lập tức, giữ đầu ở tư thế ổn định, tránh ánh sáng mạnh và thở chậm, sâu. Lo lắng và hoảng sợ có thể kích thích hệ thần kinh, làm tăng cảm giác chóng mặt và buồn nôn.
Chế độ dinh dưỡng và tập luyện hỗ trợ
Người bệnh nên ăn uống hợp lý trong ngày Tết, hạn chế muối, rượu bia và cà phê. Ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa ăn và tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, vitamin nhóm B. Bổ sung thực phẩm chứa omega-3 như cá hồi và hạt óc chó cũng rất có lợi.
Duy trì tập các bài tập phục hồi chức năng tiền đình tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ. Đi bộ nhẹ nhàng giúp não bộ tăng khả năng thích nghi, từ đó giảm tần suất và mức độ các cơn chóng mặt.
Tuân thủ điều trị và cảnh báo dấu hiệu nguy hiểm
Nếu đang dùng thuốc, người bệnh cần tuân thủ đúng và đủ liều theo chỉ định. Trường hợp phải di chuyển nhiều dịp Tết, nên đi khám trước kỳ nghỉ để bác sĩ đánh giá tình trạng và chỉ định thêm thuốc ngăn chóng mặt hoặc chống say tàu xe, giảm nguy cơ cơn cấp tái phát.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt dữ dội kéo dài nhiều giờ, nôn liên tục, giảm thính lực đột ngột, đau đầu dữ dội, tê yếu tay chân, nói khó hoặc nhìn mờ. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý tai trong hoặc các vấn đề thần kinh nghiêm trọng như đột quỵ.
ThS.BS.CKI Trương Tấn Phát, Trưởng Chuyên khoa Tai Mũi Họng tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết việc ứng dụng công nghệ ảnh động nhãn đồ (VNG) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang được sử dụng để kiểm tra chức năng tiền đình, giúp chẩn đoán chính xác hơn.
