Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, đã đưa ra những thông tin quan trọng về bệnh viêm gan B. Theo ông, căn bệnh này hiện vẫn chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Trong giai đoạn cấp tính, bệnh thường có khả năng tự phục hồi sau khoảng 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh tiến triển thành mạn tính và kéo dài hơn, diễn biến sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều, đòi hỏi người bệnh phải sử dụng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Nỗi lo về tác dụng phụ và xu hướng tìm đến thảo dược
Trước những lo ngại về tác dụng phụ của thuốc tây hoặc viễn cảnh phải điều trị duy trì trong thời gian dài, không ít bệnh nhân viêm gan B đã tự ý tìm đến các loại thảo dược với hy vọng về một giải pháp "thanh lọc" cơ thể an toàn hơn. Đây chính là lý do khiến cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên được nhắc đến nhiều trên các diễn đàn sức khỏe, thậm chí được ca tụng như một "thần dược" có khả năng thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo và những tác dụng đã được nghiên cứu
Cà gai leo, với tên khoa học là Solanum procumbens Lour, từ lâu đã được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh lý về gan như viêm gan, xơ gan và tình trạng men gan cao. Theo các nghiên cứu khoa học hiện đại, loại cây này chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan và làm chậm tiến triển của xơ gan.
Đáng chú ý, đây là một trong số ít dược liệu đã có các nghiên cứu lâm sàng bài bản. Các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính được thực hiện tại các bệnh viện lớn như Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354 và Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh rằng hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus. Các bệnh nhân tham gia nghiên cứu đều cho thấy sự cải thiện nhanh chóng các triệu chứng như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa và đau tức hạ sườn.
Không thể thay thế phác đồ điều trị đặc hiệu
Tuy sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, thạc sĩ Đoàn Thành Luân nhấn mạnh rằng, về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế được phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Ông giải thích cơ chế khác biệt rõ ràng giữa hai phương pháp.
Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus và giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò "giải quyết hậu quả". Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan.
Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây y.
Cảnh báo nguy hiểm từ việc tự ý thay đổi điều trị
Thạc sĩ Đoàn Thành Luân đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc: "Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng."
Ông khẳng định, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn cho phác đồ điều trị chuẩn. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ, không tự ý thay đổi hoặc ngừng thuốc khi chưa có sự đồng ý, để đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho sức khỏe lá gan.
