Cảnh báo dị ứng từ món bánh trứng kiến 'hot trend' sau nhiều ca cấp cứu
Mới đây, khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc tại Trung tâm y tế khu vực Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận một nữ bệnh nhân 24 tuổi, trú tại xã Cẩm Khê, với triệu chứng nổi ban sẩn dày đặc ở vùng đầu, mặt và cổ. Triệu chứng này xuất hiện chỉ sau khi cô ăn bánh trứng kiến - món đặc sản đang trở thành "hot trend" trên các nền tảng mạng xã hội.
Diễn biến nhanh chóng và nguy hiểm
Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng 3 giờ sau khi ăn, cô bắt đầu xuất hiện các triệu chứng ngứa ngáy, nổi ban rải rác và lan nhanh ở vùng đầu, mặt, cổ, kèm cảm giác khó chịu. Tình trạng này tăng dần khiến cô phải đi cấp cứu ngay trong đêm. Bác sĩ Nguyễn Thị Diện - người trực tiếp điều trị ca bệnh - cho biết, các biểu hiện lâm sàng cho thấy bệnh nhân bị phản vệ độ I.
Cô gái này có tiền sử dị ứng với cua; trong ngày vào bệnh viện, cô không sử dụng thực phẩm lạ nào khác ngoài bánh trứng kiến. Do đó, nhiều khả năng món ăn này là nguyên nhân gây dị ứng. Sau khi được điều trị theo phác đồ phản vệ, tình trạng bệnh nhân đã ổn định và cô được xuất viện.
Không chỉ một trường hợp đơn lẻ
Bệnh viện Da liễu Hà Nội mới đây cũng tiếp nhận một nữ bệnh nhân 25 tuổi nhập viện trong tình trạng nổi mày đay toàn thân. Các mảng đỏ dày đặc kèm triệu chứng ngứa dữ dội xuất hiện sau khi cô ăn bánh trứng kiến. Kết quả xét nghiệm dị nguyên cho thấy bệnh nhân dị ứng với kiến và gián ở mức độ cao, được chẩn đoán mày đay cấp tính.
Thời gian gần đây, các video trải nghiệm món "bánh trứng kiến" được đăng tải hàng loạt trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, nhiều clip thu hút hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem. Nội dung thường được xây dựng theo hướng "thử thách bản thân", "ăn đặc sản lạ", kích thích sự tò mò của người xem.
Nguyên nhân và cơ chế gây dị ứng
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, hội viên Hội Da liễu Việt Nam, trứng kiến là đặc sản vùng núi phía Bắc, có hương vị độc đáo và giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều protein, axit amin và chất béo tốt. Nguyên liệu này thường được chế biến thành nhiều món như trứng kiến rang, chả trứng kiến, xôi trứng kiến hay bánh trứng kiến.
Tuy nhiên, trứng kiến là thực phẩm dễ gây dị ứng, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thực phẩm. Bác sĩ Thành phân tích: "Nguyên nhân dị ứng thường do hệ miễn dịch phản ứng quá mức với lượng protein lớn trong trứng kiến. Ngoài ra, người dị ứng với côn trùng có thể phản ứng với nọc hoặc dịch tiết từ kiến còn sót lại. Quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh, lẫn tạp chất cũng làm tăng nguy cơ dị ứng."
Các mức độ và triệu chứng của dị ứng
Phản ứng dị ứng có thể xuất hiện vài phút hoặc vài giờ sau khi ăn, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:
- Nổi mẩn đỏ và ngứa ngáy
- Cảm giác châm chích ở miệng
- Hắt hơi và chảy nước mũi
- Đau bụng hoặc tiêu chảy
Các triệu chứng này có thể tự thuyên giảm nếu ngừng ăn và được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, ở mức độ nặng, dị ứng có thể gây ra:
- Phù nề môi, lưỡi, họng và sưng toàn mặt
- Khó thở, thở khò khè và tức ngực
- Tụt huyết áp và choáng váng
- Sốc phản vệ - tình trạng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời
Khuyến cáo phòng tránh và xử lý
Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người dân nên:
- Tìm hiểu kỹ tiền sử dị ứng của bản thân và gia đình trước khi thử các món ăn lạ như bánh trứng kiến.
- Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch yếu không nên tùy tiện ăn món này.
- Khi ăn thử lần đầu, nên dùng lượng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể; chỉ khi không có dấu hiệu bất thường mới tiếp tục sử dụng với lượng vừa phải.
- Lựa chọn bánh trứng kiến có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh an toàn.
- Những người có tiền sử dị ứng nên mang theo thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm epinephrine để xử trí trong trường hợp khẩn cấp.
Nếu xuất hiện dấu hiệu dị ứng sau khi ăn trứng kiến, cần ngừng ăn ngay, uống nhiều nước ấm, nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng. Nếu sau vài giờ không thuyên giảm hoặc nếu xuất hiện dấu hiệu nặng như khó thở, tím tái, choáng váng, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.
