Dịch Tay Chân Miệng Bùng Phát Mạnh Ở Phía Nam, EV71 Quay Trở Lại Gây Lo Ngại
Dịch tay chân miệng đang diễn biến phức tạp tại các tỉnh phía Nam với số ca mắc tăng nhanh trong những tháng đầu năm 2026. Theo thống kê từ Bộ Y tế, cả nước đã ghi nhận 25.094 ca mắc, trong đó khu vực phía Nam chiếm tới 18.031 ca, tương đương 71,9% tổng số. Đáng chú ý, bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ em từ 1 đến 5 tuổi, chiếm 92,7%, do hệ miễn dịch của nhóm tuổi này chưa hoàn thiện, dễ bị virus tấn công và diễn tiến nặng.
EV71 Quay Trở Lại, Cảnh Báo Nguy Cơ Biến Chứng Nặng
Một yếu tố đáng lo ngại trong đợt dịch năm nay là sự xuất hiện trở lại của virus Enterovirus 71 (EV71), chủng virus có độc lực cao, từng gây ra các đợt dịch lớn vào các năm 2011, 2018 và 2023. Bà Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), cho biết trong những năm mà tác nhân không phải EV71 hoặc Coxsackie A16, hầu như không ghi nhận ca tử vong. Sự quay trở lại của EV71 làm tăng nguy cơ các ca bệnh diễn tiến nặng, đặc biệt là biến chứng thần kinh.
Tại TP.HCM, tính đến hết ngày 30/3, thành phố đã ghi nhận 9.107 ca mắc, tăng 191% so với cùng kỳ năm 2025. Sau giai đoạn giảm đầu năm, số ca mắc hàng tuần từ đầu tháng 3 đã tăng trở lại, với tuần 13 ghi nhận 940 ca, tăng khoảng 43% so với trung bình 4 tuần trước đó. Các bệnh viện tuyến cuối như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố và Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đang chịu áp lực điều trị gia tăng do số bệnh nhi đến khám và điều trị tăng nhanh.
Dịch Lan Rộng Ra Nhiều Tỉnh, Thành Phía Nam
Không chỉ tập trung tại TP.HCM, dịch tay chân miệng đang lan rộng ra nhiều tỉnh, thành phía Nam với xu hướng gia tăng rõ rệt. Tại Khánh Hòa, gần 1.400 ca mắc được ghi nhận từ đầu năm đến hết tháng 3, phần lớn do EV71 gây ra. Toàn tỉnh ghi nhận 21 ổ dịch, tăng 4,2 lần so với cùng kỳ năm 2025, trong đó còn 8 ổ dịch đang hoạt động tại các địa phương như Ninh Hòa, Cam Lâm, Cam Ranh.
Tại Cần Thơ, số ca mắc đến nay là 954 ca, tăng 125% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả xét nghiệm đã ghi nhận trường hợp dương tính với EV71, trong khi cùng kỳ năm trước chưa ghi nhận chủng này. Đáng chú ý, số ca nặng tăng rõ rệt với 9 ca độ 2B, 1 ca độ 3 và 2 ca độ 4, cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy dịch không còn tập trung cục bộ mà đã lan rộng, xuất hiện đồng thời tại nhiều địa phương trong khu vực.
Đồng Loạt Kích Hoạt Biện Pháp Phòng Chống Dịch
Trước tình hình trên, các tỉnh, thành phía Nam đã đồng loạt triển khai các biện pháp phòng chống dịch. Tại Khánh Hòa, ngành y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch, đồng thời đẩy mạnh truyền thông tại cộng đồng và trường học. Sở Y tế Đồng Nai yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chủ động phương án thu dung, cấp cứu và điều trị bệnh nhân khi số ca gia tăng, đồng thời tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh trong cộng đồng.
Tại Cần Thơ, ngành y tế triển khai nhiều kế hoạch phòng chống dịch ngay từ đầu năm, tăng cường giám sát theo quy định, xử lý ổ dịch và đẩy mạnh truyền thông tại trường học, đặc biệt là khối mầm non, mẫu giáo. TP.HCM đã yêu cầu tăng cường phối hợp giữa ngành y tế và giáo dục, tập trung phát hiện sớm trẻ mắc bệnh thông qua kiểm tra sức khỏe hàng ngày, theo dõi nguyên nhân nghỉ học. Khi phát hiện ca bệnh, giáo viên phải báo ngay cho trạm y tế để kịp thời xử lý, khoanh vùng và khử khuẩn, tránh lây lan diện rộng.
Khuyến Cáo Phòng Bệnh Và Điều Trị
Theo quy luật hàng năm, tay chân miệng thường bắt đầu tăng từ tháng 3-4, kéo dài đến khoảng tháng 5-6, sau đó giảm rồi tăng trở lại vào tháng 9-10. Với diễn biến hiện tại, khi số ca đã tăng từ đầu tháng 3 và EV71 xuất hiện trở lại, nguy cơ dịch tiếp tục gia tăng trong những tuần tới là rất lớn. Yếu tố thời tiết nắng mưa xen kẽ, độ ẩm cao tại khu vực phía Nam cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus tồn tại và lây lan trong cộng đồng.
Trong bối cảnh chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu, ngành y tế nhấn mạnh phòng bệnh là yếu tố quan trọng hàng đầu. Các biện pháp được khuyến cáo gồm:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
- Vệ sinh đồ chơi, vật dụng, bề mặt tiếp xúc
- Không cho trẻ dùng chung vật dụng cá nhân
- Theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày
Khoảng 80% trường hợp có thể điều trị tại nhà, tuy nhiên phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao khó hạ, giật mình, run tay chân để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời. Theo quy định, trẻ mắc bệnh phải nghỉ học ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng để hạn chế lây lan.
Bên cạnh phòng bệnh, ngành y tế cũng tập trung nâng cao năng lực điều trị, đặc biệt với các ca nặng. Các cơ sở y tế được yêu cầu đảm bảo đủ nhân lực, thuốc, vật tư và trang thiết bị; tăng cường tập huấn cho nhân viên y tế về phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Tuy hiện chưa ghi nhận tình trạng thiếu thuốc, nhưng bài học từ các năm trước cho thấy nguy cơ thiếu globulin miễn dịch (IVIG) có thể xảy ra khi dịch đạt đỉnh. Do đó, các địa phương kiến nghị có cơ chế điều phối và đấu thầu tập trung để đảm bảo nguồn cung.
