Du lịch y tế TP.HCM: Tiềm năng lớn nhưng thách thức từ hệ sinh thái dịch vụ
Châu Á - Thái Bình Dương hiện chiếm 40% thị phần du lịch y tế toàn cầu, trở thành "sân chơi" cạnh tranh khốc liệt giữa các quốc gia như Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc và Ấn Độ. Trong bối cảnh đó, TP.HCM đang đối mặt với áp lực phải đổi mới để thu hút khách quốc tế, khi mức chi phí y tế không còn quá chênh lệch so với các nước láng giềng.
Rào cản lớn: Thiếu hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ
Tại Hội thảo khoa học “Phát triển gói liệu pháp quản lý đau bằng y học cổ truyền hướng tới du lịch y tế” do Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM tổ chức ngày 31/3, các chuyên gia thẳng thắn chỉ ra rằng rào cản lớn nhất không nằm ở chuyên môn y tế, mà ở sự thiếu hụt một hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ. PGS.TS Võ Thị Ngọc Thúy nhấn mạnh: "Du lịch y tế không thể phát triển nếu chỉ dừng lại ở chuyên môn điều trị. Đây phải là một ngành kinh tế dịch vụ hoàn chỉnh, nơi trải nghiệm của khách hàng đóng vai trò trung tâm".
Theo bà Thúy, hệ sinh thái du lịch y tế cần tích hợp nhiều thành tố:
- Hoạt động khám chữa bệnh chuyên sâu.
- Vùng dược liệu và sản phẩm chế biến từ y học cổ truyền.
- Dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, spa và phục hồi chức năng.
- Các gói dịch vụ trọn gói, kết hợp chăm sóc sức khỏe và du lịch.
Thực tế, năng lực chuyên môn của bác sĩ Việt Nam được đánh giá cao, không thua kém Thái Lan hay Singapore. Tuy nhiên, điểm yếu nằm ở sự thiếu liên kết giữa các thành phần trong chuỗi dịch vụ. Bà Thúy chỉ ra nghịch lý: bệnh nhân tin tưởng điều trị tại bệnh viện nhưng lại tìm đến spa bên ngoài để có trải nghiệm tốt hơn, phản ánh sự thiếu đồng bộ trong hệ thống.
Nhóm chuyên khoa mũi nhọn và thị trường khách quốc tế
Khảo sát hơn 700 bệnh nhân quốc tế cho thấy các yếu tố chính thu hút họ đến Việt Nam là chi phí hợp lý, chất lượng điều trị tốt và thời gian tiếp cận dịch vụ nhanh. Khách quốc tế đến TP.HCM chủ yếu từ:
- Úc, Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc.
- Các nước ASEAN.
Trong đó, Việt kiều thường sử dụng dịch vụ thẩm mỹ và nha khoa, còn khách ASEAN quan tâm nhiều hơn đến y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe tổng thể. Một số lĩnh vực có thế mạnh như nha khoa, hỗ trợ sinh sản (IVF), phục hồi chức năng vẫn chưa được khai thác hiệu quả dưới góc độ du lịch y tế.
Định hướng phát triển với y học cổ truyền làm trọng tâm
Bác sĩ Chuyên khoa II Đỗ Tân Khoa, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết cần định danh rõ ràng với khái niệm “Traditional Vietnamese Medicine” để nâng cao vị thế quốc tế. Ông nêu 5 thế mạnh của y học cổ truyền Việt Nam:
- Cân bằng thân - tâm.
- Kỹ thuật kết hợp truyền thống và hiện đại.
- Dược liệu phong phú.
- Ẩm thực dưỡng sinh.
- Phương pháp dưỡng sinh, vận động trị liệu.
Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM đang định hướng xây dựng trung tâm du lịch y học cổ truyền gắn với không gian văn hóa Nam Bộ, tích hợp các nhóm dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, dược liệu, ẩm thực dưỡng sinh, và khu điều dưỡng. Mô hình này được quy hoạch theo từng tầng chức năng, với khu vực tầng trệt hơn 1.000 m² dành cho không gian dược liệu và ẩm thực dưỡng sinh.
Thách thức từ marketing và công nhận quốc tế
Phân tích dữ liệu lớn từ hơn 5.600 phản hồi trực tuyến cho thấy hình ảnh du lịch y tế Việt Nam vẫn mờ nhạt trên bản đồ quốc tế. Rào cản bao gồm:
- Số lượng bác sĩ có chứng chỉ quốc tế còn hạn chế.
- Vấn đề bảo hiểm quốc tế chưa được giải quyết đồng bộ.
- Thiếu chiến lược marketing quốc gia bài bản như Singapore hay Thái Lan.
So sánh với các quốc gia thành công trong khu vực, Việt Nam cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh, trong đó y học cổ truyền có thể trở thành lĩnh vực mũi nhọn. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa bệnh viện, doanh nghiệp du lịch, cơ sở lưu trú và cơ quan quản lý để tạo mô hình phát triển bền vững, thu hút và giữ chân bệnh nhân quốc tế trong thời gian dài hơn.
