Ca phẫu thuật ghép xương vi phẫu cứu chi thành công cho bé 8 tuổi
Bệnh viện Nhi Trung ương vừa thực hiện thành công một ca phẫu thuật phức tạp, ghép chỏm xương mác có cuống mạch để tái tạo mắt cá ngoài cho bé N., 8 tuổi, ở Hà Nội, bị u sụn ác tính tái phát. Đây là ca đầu tiên được triển khai tại bệnh viện, mở ra cơ hội điều trị mới cho các bệnh nhi tương tự.
Hành trình từ phát hiện bất thường đến tái phát ung thư
Bé N. được phát hiện có bất thường ở chân trái từ năm 4 tuổi, khi gia đình thấy vùng mắt cá chân sưng đau. Ban đầu, người nhà nghĩ do trẻ ngã khi vui chơi nên chỉ xoa dầu và theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện, bé được đưa đi khám và chẩn đoán mắc u đầu dưới xương mác chân trái. Trẻ đã trải qua phẫu thuật lấy khối u và làm giải phẫu bệnh, sau đó sức khỏe ổn định, sinh hoạt bình thường.
Nhưng việc tái khám định kỳ bị gián đoạn, và đến cuối tháng 1-2026, chân trái của bé bất ngờ sưng to, đau nhiều, đi lại khó khăn. Gia đình đưa trẻ đến Bệnh viện Nhi Trung ương, nơi các kiểm tra chuyên sâu xác định khối u Chondrosarcoma (u sụn ác tính) tái phát ở đầu dưới xương mác trái, với kích thước lớn, chèn ép mạch máu và thần kinh vùng cổ chân. May mắn, bệnh chưa di căn sang cơ quan khác.
Giải pháp phẫu thuật đột phá với kỹ thuật vi phẫu
Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng giữa các chuyên khoa, các bác sĩ quyết định thực hiện cắt bỏ toàn bộ khối u theo nguyên tắc ung thư, sau đó ghép chỏm xương mác có cuống mạch (vạt xương - vi phẫu) từ chân đối diện, kèm đảo da để che phủ phần khuyết da. Phương pháp này mang theo hệ mạch nuôi, đảm bảo khả năng sống của vạt xương, sụn và mô mềm, đặc biệt quan trọng để duy trì tiềm năng tăng trưởng sụn ở trẻ em.
Theo TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng Khoa chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, điểm khó nhất không phải là ghép xương đơn thuần, mà là tái tạo cấu trúc chịu lực, giữ trục và độ vững cổ chân cho bệnh nhi nhỏ tuổi. "Phẫu thuật phải giải quyết đồng thời khuyết hổng xương, khuyết da và yêu cầu vi phẫu nối mạch trên mạch máu nhỏ của trẻ. Nếu không tái tạo đúng cấu trúc, nguy cơ mất vững, lệch trục sẽ tăng theo thời gian, dẫn đến đau đớn và hạn chế vận động", bác sĩ Đức nhấn mạnh.
Quá trình phẫu thuật kéo dài 8 giờ và kết quả khả quan
Ca mổ kéo dài liên tục 8 giờ, với thách thức lớn ở việc cắt bỏ khối u theo nguyên tắc en bloc (lấy trọn khối) trong khi bảo tồn tối đa mạch máu, thần kinh và cấu trúc phần mềm quanh cổ chân. Song song, ê-kíp lấy vạt chỏm xương mác có cuống mạch từ chân đối diện, đòi hỏi kỹ thuật nối mạch vi phẫu chính xác để đảm bảo xương ghép sống tốt.
"Chúng tôi tái tạo lại cấu trúc mắt cá ngoài và hệ thống dây chằng cổ chân, yếu tố then chốt để duy trì độ vững khớp và khả năng chịu lực sinh lý. Đây là bước khó nhất vì vừa phải phục hồi hình thái giải phẫu, vừa đảm bảo chức năng vận động lâu dài", TS.BS Đức chia sẻ thêm.
Sau phẫu thuật, bé N. hồi phục tốt, vạt da hồng ấm, xương ghép định hình đúng giải phẫu, và vận động cảm giác các ngón chân ổn định. Hai tuần sau, trẻ đã xuất viện mà không cần hóa trị bổ sung, đánh dấu một thành công vượt bậc trong điều trị.
Ý nghĩa sâu sắc nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam
Thành công của ca mổ không chỉ là dấu mốc chuyên môn, mà còn mở ra cơ hội cứu chi, giữ khớp và bảo tồn vận động cho các bệnh nhi bị u xương vùng cổ chân. Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2, câu chuyện của bé N. minh chứng cho nỗ lực không ngừng của đội ngũ y bác sĩ trong việc giành giật lại cơ hội sống trọn vẹn cho bệnh nhân.
Giữ lại đôi chân cho một đứa trẻ không chỉ là thành công kỹ thuật, mà còn trao lại tương lai và hy vọng cho nhiều em nhỏ khác. Ca phẫu thuật này khẳng định sự tiến bộ vượt bậc của y học Việt Nam trong lĩnh vực phẫu thuật tái tạo và bảo tồn chi.
