Hội thảo V.IMPACT: Đổi mới sáng tạo phát triển bền vững thuốc từ dược liệu
Ngày 7/4, Viện Dược liệu thuộc Bộ Y tế đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế V.IMPACT với chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong phát triển bền vững thuốc từ dược liệu”. Sự kiện thu hút đông đảo các nhà khoa học trong nước và quốc tế từ những quốc gia có nền dược liệu phát triển, tạo diễn đàn quan trọng để trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và công bố các kết quả nghiên cứu mới nhất.
Thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ
Hội thảo nhấn mạnh việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong nghiên cứu và phát triển tài nguyên dược liệu, đồng thời nghiên cứu các sản phẩm từ dược liệu nhằm phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam giới thiệu tiềm năng và thế mạnh về nguồn dược liệu phong phú, đặc hữu, mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển sản phẩm từ dược liệu.
Thông điệp V.IMPACT và tác động thực tế
Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, phát biểu khai mạc và giải thích ý nghĩa của tên gọi V.IMPACT. Ông nhấn mạnh rằng “Impact” trong khoa học không chỉ là chỉ số trích dẫn bài báo, mà phải là tác động thực tế, bao gồm:
- Tác động lâm sàng: Đảm bảo thuốc từ dược liệu an toàn và hiệu quả.
- Tác động kinh tế: Chuyển hóa tài nguyên bản địa thành giá trị thặng dư cao cho doanh nghiệp và quốc gia.
- Tác động cộng đồng: Tạo sinh kế bền vững cho nông dân trên chính mảnh đất của họ.
Điểm sáng của V.IMPACT-2026 là sự hội tụ của “bốn nhà”: nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân. Sự hiện diện đồng thời này khẳng định ý chí hợp tác trong mô hình công-tư (PPP) và là chìa khóa giải quyết các thách thức trong ngành dược liệu.
Tiềm năng dược liệu Việt Nam và chính sách hỗ trợ
Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, phát biểu khẳng định Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú với hơn 5.000 loài cây thuốc và nền tri thức y học cổ truyền hàng nghìn năm. Ông nhấn mạnh tiềm năng lớn để phát triển ngành dược liệu, góp phần chăm sóc sức khỏe nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội.
Thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách quan trọng, bao gồm:
- Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu phát huy tiềm năng y học cổ truyền và dược liệu, phát triển vùng trồng đạt tiêu chuẩn, bảo tồn tri thức truyền thống.
- Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phát triển dược liệu theo hướng công nghiệp, quy hoạch vùng trồng, bảo tồn nguồn dược liệu quý và ứng dụng công nghệ số.
- Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đề xuất phát triển và mô hình thực tiễn
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị các đại biểu làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn, gắn kết bảo tồn với khai thác bền vững, và đánh giá tiềm năng từng vùng dược liệu. Ông kêu gọi doanh nghiệp và địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong chuỗi giá trị, phát triển vùng trồng chuẩn hóa và tăng cường hợp tác quốc tế.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH Ngô Minh Hải chia sẻ thực trạng người dân chưa biết cách khai thác và chế biến dược liệu hiệu quả. Tập đoàn TH đã tiên phong với mô hình kinh tế dưới tán rừng từ năm 2013, kết hợp bảo tồn thu hái tự nhiên và trồng thảo dược hữu cơ. Đến cuối năm 2025, TH đã bảo tồn 75 loài dược liệu, bao gồm nhiều loài quý hiếm như tam thất, đương quy và sâm Lai Châu.
Mô hình chuỗi giá trị dược liệu-công nghệ sinh học của TH đang định hình lại ngành dược liệu Việt Nam, chuyển từ khai thác sang nuôi trồng, từ manh mún sang chuỗi giá trị và từ giá trị thấp sang cao. Ông Hải đề xuất hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng chiến lược phát triển vùng dược liệu quy mô lớn và đưa nông dân vào chuỗi giá trị.
Hội thảo V.IMPACT kết thúc với những thảo luận sôi nổi, hứa hẹn mở ra hướng đi mới cho ngành dược liệu Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
