Hành trình từ sinh viên xuất sắc đến giáo sư y khoa Mỹ của nữ bác sĩ gốc Việt
GS. BS Việt Tống Liên Chi, một tên tuổi nổi bật trong lĩnh vực y khoa tại Mỹ, đã khởi đầu từ vị trí sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc ngành Sinh học tại Đại học California, Davis (UC Davis). Với quyết tâm và đam mê, chị đã vươn lên trở thành Giáo sư tại Đại học Loma Linda, đồng thời đảm nhiệm vai trò bác sĩ, nhà khoa học và người truyền cảm hứng cho thế hệ bác sĩ – nghiên cứu gia trẻ. Hành trình gần hai thập kỷ của nữ giáo sư gốc Việt này gắn liền với mục tiêu cao cả: cải thiện tiên lượng sống cho bệnh nhân ung thư vùng đầu cổ.
Lời hứa thay đổi cuộc đời và bước ngoặt nghề nghiệp
Xuất thân từ gia đình có truyền thống y khoa với bố mẹ đều là bác sĩ nha khoa, Liên Chi được định hướng theo đuổi con đường học tập để nối nghiệp. Tại UC Davis, chị liên tục có tên trong Danh sách Danh dự của khoa, giành học bổng và huy chương dành cho sinh viên tốt nghiệp xuất sắc nhất khối năm 2006. Bước ngoặt lớn đến khi chị tham gia thực tập tại một phòng thí nghiệm nghiên cứu về bệnh nhân ung thư vùng miệng. Chứng kiến những đau đớn và mất mát mà bệnh nhân phải trải qua, chị đã tự hứa sẽ dành phần đời còn lại để cải thiện kết quả điều trị cho họ. Lời hứa ấy đã mở ra một hành trình dài nghiên cứu và làm việc bền bỉ trong môi trường y khoa khắt khe.
Sau khi lấy bằng Bác sĩ Nha khoa (D.D.S) tại University of California, San Francisco, chị chuyển hướng chinh phục thành công bằng Tiến sĩ khoa học Sọ mặt (Ph.D) và Bác sĩ Y khoa (M.D) tại New York University. Những quyết định này đến một cách tự nhiên khi mục tiêu nghề nghiệp đã rõ ràng. Liên Chi đã trải qua nhiều vị trí chuyên môn tại các cơ sở y tế hàng đầu nước Mỹ, bao gồm bác sĩ nội trú phẫu thuật hàm mặt tại Đại học New York từ năm 2010, và được bổ nhiệm Giáo sư kiêm nghiệm phẫu thuật Hàm mặt tại đây từ 2011 đến 2017. Năm 2019, chị trở thành Giáo sư Khoa Ung bướu tại Loma Linda University, và từ đó đến nay, chị là Giáo sư Khoa Phẫu thuật Hàm mặt trực thuộc Đại học Loma Linda.
Thành tựu nghiên cứu và uy tín chuyên môn
Trong quá trình học tập và làm việc, GS. Việt Tống Liên Chi đã giành nhiều giải thưởng danh giá, khẳng định vị thế trong giới nghiên cứu y học. Chị đã đạt Giải Hatton – một trong những giải thưởng cao quý nhất dành cho các nhà nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực nha khoa của Hiệp hội Nghiên cứu Nha khoa Hoa Kỳ vào năm 2007, cùng Giải nhất Chương trình Sinh viên Lâm sàng của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ cùng năm. Ngoài ra, chị còn nhận Giải thưởng Báo cáo Khoa học dành cho Bác sĩ Nội trú American Association of Oral & Maxillofacial Surgeons từ 2011 đến 2016. Năm 2022, chị trở thành thành viên Trường Cao đẳng Phẫu thuật Hoa Kỳ và nhận Giải thưởng ghi nhận Thành tựu nghiên cứu trọn đời của Quỹ Phẫu thuật Hàm mặt năm 2023.
Từ năm 2024, GS. Liên Chi là thành viên Ủy ban thường trực của Viện Y tế Quốc gia Mỹ trong nhóm Nghiên cứu Chẩn đoán và Phân loại Ung thư Phân tử, đồng thời giữ nhiều vị trí lãnh đạo tại các hiệp hội phẫu thuật và nghiên cứu quốc tế. Danh mục công bố của chị trên các tạp chí quốc tế uy tín đã góp phần thúc đẩy hướng điều trị ung thư khoang miệng, với những dấu ấn gần đây như phát triển công cụ dự đoán tiên lượng REASON Score và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong ung thư khoang miệng.
Vươn lên đỉnh cao y khoa và đóng góp cho cộng đồng
Sau khi gia nhập Đại học Loma Linda, GS. BS Việt Tống Liên Chi tiếp tục khẳng định vị thế ở cả lâm sàng và nghiên cứu. Chị là Điều tra viên chính (PI) cho nhiều đề tài và thử nghiệm lâm sàng được tài trợ bởi NIH/NIDCR, NIH/NCI, IASP, OMSF…, tập trung vào nghiên cứu ung thư đầu cổ. Hiện nay, chị là chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu do Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) tài trợ với tổng kinh phí lên tới hàng triệu USD.
Trong lĩnh vực đào tạo, GS. Liên Chi đã xây dựng một nhóm nghiên cứu mạnh, hướng dẫn nhiều bác sĩ nội trú và sinh viên đạt thành tích nổi bật, bao gồm xuất bản chương sách, công bố bản thảo khoa học, và trình bày tại các hội thảo chuyên môn uy tín. Đặc biệt, có học viên của chị đã nhận giải Bài báo lâm sàng xuất sắc nhất năm 2025 của Hiệp hội Đầu và Cổ Hoa Kỳ. Ngoài ra, chị còn tham gia hỗ trợ giáo dục cộng đồng và giữ vai trò lãnh đạo tại các tổ chức như IADR, IAOMS và ABOMS.
Cân bằng giữa công việc và cuộc sống
GS. Việt Tống Liên Chi chia sẻ rằng, để cạnh tranh trong môi trường học thuật hàng đầu, yếu tố quan trọng là sự bền bỉ và tích cực. Chị làm việc không ngừng, tiếp cận câu hỏi nghiên cứu một cách thấu đáo và có kế hoạch. Song song với công việc nghiên cứu, chị vẫn trực tiếp đứng phòng mổ. Khi được hỏi về cách cân bằng giữa áp lực lâm sàng và phòng thí nghiệm, chị trả lời ngắn gọn: “Tôi đam mê cả phẫu thuật lẫn nghiên cứu. Khi được làm điều mình yêu thích thì không còn áp lực”.
Nhìn lại gần hai thập kỷ làm nghề, chị cho rằng những khoảnh khắc khó khăn nhất không nằm ở phòng mổ mà ở các cuộc trò chuyện với bệnh nhân. “Bàn luận về chẩn đoán ung thư, hoặc khi bệnh không còn khả năng chữa khỏi, chứng kiến họ chịu đựng hay trò chuyện về cái chết là phần khó khăn nhất trong thực hành lâm sàng của tôi”, chị chia sẻ. Dù vậy, chị coi việc được đồng hành cùng bệnh nhân và gia đình họ là một vinh dự.
Ngoài phòng mổ và phòng thí nghiệm, Việt Tống Liên Chi còn là người vợ, người mẹ yêu thích nấu ăn và làm vườn. Khi được hỏi đồng nghiệp nhận xét gì về mình, nữ giáo sư mỉm cười: “Nhận xét về tôi khá đa dạng, từ ‘bạn làm việc chăm chỉ hơn bất kỳ ai tôi biết’ đến ‘bạn nấu ăn rất ngon’, tùy vào hoàn cảnh họ biết tôi ở vai trò nào”.
Định hướng tương lai và lời khuyên cho thế hệ trẻ
Trong thời gian tới, GS. Việt Tống Liên Chi cho biết sẽ tiếp tục gắn bó với phẫu thuật và nghiên cứu, đồng thời đào tạo thế hệ bác sĩ – khoa học gia tiếp theo. Với các bạn trẻ Việt Nam mong muốn theo đuổi y khoa và nghiên cứu ở môi trường quốc tế nói chung và Mỹ nói riêng, chị nhắn nhủ: “Hãy tin vào năng lực của mình và chủ động tìm kiếm sự hướng dẫn từ những người đi trước. Với sự đào tạo phù hợp và một chút may mắn, bạn sẽ đạt được mục tiêu của mình”.
