Chuyên gia cảnh báo: Ăn toàn đồ luộc, hấp có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng
Nhiều người tin rằng việc chỉ ăn đồ luộc hoặc hấp là bí quyết để sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng đã đưa ra cảnh báo rằng thói quen này, nếu áp dụng một cách cực đoan, có thể khiến bữa ăn trở nên mất cân đối và thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu.
Lợi ích và hạn chế của phương pháp luộc, hấp
Phương pháp chế biến thực phẩm bằng cách luộc hoặc hấp thường được đánh giá cao nhờ khả năng duy trì nhiệt độ ổn định ở khoảng 100°C. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ sản sinh các hợp chất độc hại như amin dị vòng (HCA) và hydrocacbon thơm đa vòng (PAH), vốn được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cảnh báo là có thể gây ung thư. Ngoài ra, các phương pháp này không sử dụng dầu mỡ, giúp giảm áp lực lên hệ thống động mạch và hỗ trợ phòng ngừa các bệnh như xơ vữa động mạch.
Về mặt bảo tồn dinh dưỡng, hấp được xem là phương pháp tối ưu để giữ lại các vitamin nhạy cảm như vitamin C và nhóm B. Một nghiên cứu trên tạp chí Journal of Agriculture and Food Chemistry chỉ ra rằng hấp giúp hạn chế thất thoát các hợp chất quý giá, chẳng hạn như Sulforaphane trong bông cải xanh – một chất có khả năng chống ung thư mạnh mẽ.
Nguy cơ tiềm ẩn khi chỉ ăn đồ luộc, hấp
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, mặc dù các món luộc và hấp có lợi cho sức khỏe, nhưng việc chỉ tập trung vào những phương pháp này có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh rằng yếu tố quan trọng nhất trong dinh dưỡng không phải là cách chế biến, mà là sự cân bằng giữa các nhóm chất thiết yếu trong bữa ăn.
Một chế độ ăn lành mạnh cần đảm bảo đầy đủ:
- Chất đạm từ thịt, cá, trứng và các loại đậu.
- Chất béo, đặc biệt là chất béo không bão hòa từ dầu thực vật và các loại hạt.
- Tinh bột từ ngũ cốc và khoai củ.
- Vitamin và khoáng chất từ rau củ quả.
Việc cắt giảm hoàn toàn chất béo có thể khiến cơ thể thiếu hụt các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K, ảnh hưởng đến thị lực, hệ miễn dịch và quá trình chuyển hóa. Ngoài ra, chế độ ăn đơn điệu, thiếu hương vị dễ gây chán ăn, tạo áp lực tâm lý và làm giảm cảm giác hài lòng khi ăn uống.
Khuyến nghị từ chuyên gia dinh dưỡng
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng khuyến cáo rằng mỗi người cần linh hoạt trong việc lựa chọn phương pháp chế biến thực phẩm. Thay vì chỉ tập trung vào một cách duy nhất, nên kết hợp đa dạng giữa luộc, hấp, xào và các phương pháp khác để đảm bảo bữa ăn phong phú và cân bằng dinh dưỡng.
"Từ góc độ dinh dưỡng, việc ăn uống quá khắt khe hoặc cực đoan theo một xu hướng nhất định đều tiềm ẩn rủi ro. Nếu chỉ ăn đồ luộc mà không kết hợp hợp lý với các món khác, cơ thể có thể không được cung cấp đủ năng lượng, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, suy giảm sức khỏe", ông Hưng nhấn mạnh.
Để duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh và bền vững, mỗi người cần lắng nghe tín hiệu từ cơ thể, điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp với nhu cầu cá nhân và tình trạng sức khỏe. Việc phối hợp đa dạng thực phẩm và phương pháp chế biến không chỉ giúp cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà còn mang lại niềm vui trong ăn uống, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
