Cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán
Dịp Tết cổ truyền, nhu cầu ăn uống và tiêu thụ thực phẩm tăng cao đột biến, kéo theo đó là nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu việc bảo quản và chế biến không được thực hiện đúng cách. Nhận diện sớm các triệu chứng ngộ độc là yếu tố then chốt giúp xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe.
Nguyên nhân và tác nhân gây ngộ độc phổ biến
Tết được xem là giai đoạn "nóng" của các ca ngộ độc thực phẩm, chủ yếu xuất phát từ thói quen bảo quản sai cách. Các lỗi thường gặp bao gồm để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu, hâm đi hâm lại nhiều lần hoặc để lẫn đồ sống với đồ chín, dẫn đến tình trạng nhiễm khuẩn chéo. Người dân cần kiên quyết loại bỏ ngay lập tức những thực phẩm có dấu hiệu biến sắc, tỏa mùi lạ hoặc bề mặt nhớt bất thường, bởi đây chính là môi trường lý tưởng cho các vi khuẩn và độc tố nguy hiểm phát triển.
Trong số các "hung thần" đáng chú ý, có thể kể đến Salmonella và E. coli, những tác nhân gây tiêu chảy cấp; độc tố Botulinum thường ẩn náu trong đồ hộp hoặc đồ muối lỏng lẻo, có khả năng dẫn đến liệt cơ; và nấm mốc Aflatoxin xuất hiện trong các loại hạt hoặc bánh chưng bị mốc, gây tổn hại nghiêm trọng đến gan. Đặc biệt, một số độc tố từ tụ cầu vàng có thể tồn tại bền vững ngay cả khi thực phẩm đã được đun sôi lại, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ người tiêu dùng.
Triệu chứng ngộ độc thực phẩm và nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng
Theo chia sẻ của TS.BS Nguyễn Thị Lan Hương, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, các triệu chứng ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện trong khoảng thời gian từ vài giờ đến một ngày sau khi ăn phải thực phẩm không an toàn. Những biểu hiện phổ biến nhất bao gồm đau bụng dữ dội, cảm giác buồn nôn và nôn mửa, tiêu chảy liên tục, sốt cao và mệt mỏi toàn thân. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể gặp thêm các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt và tình trạng mất nước nghiêm trọng do nôn và tiêu chảy quá nhiều lần.
Bác sĩ Hương cũng nhấn mạnh rằng trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh nền từ trước là nhóm đối tượng dễ diễn tiến nặng hơn khi bị ngộ độc thực phẩm. Do đó, việc theo dõi sát sao và can thiệp y tế kịp thời là vô cùng quan trọng. "Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc, người dân cần ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ và đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời", bác sĩ Hương khuyến cáo.
Biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm hiệu quả
Để hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết, người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn vệ sinh thực phẩm. Đầu tiên, việc lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách và sử dụng trong thời gian phù hợp là yếu tố then chốt. Thực phẩm đã nấu chín nên được bảo quản trong ngăn mát của tủ lạnh và chỉ nên dùng trong vòng 24 đến 48 giờ, tuyệt đối không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ đồng hồ.
Bên cạnh đó, cần phân loại riêng biệt thực phẩm sống và chín, đựng trong các hộp kín để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Chủ động phòng ngừa từ khâu lựa chọn, chế biến đến bảo quản là yếu tố quan trọng giúp mỗi gia đình đón Tết an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Việc nâng cao nhận thức và thực hành đúng các biện pháp an toàn không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần tạo nên một mùa Tết vui vẻ và lành mạnh cho cả cộng đồng.
