Ngứa do suy thận: Dấu hiệu cảnh báo 'nhiễm độc' từ bên trong cơ thể
Theo bác sĩ Mai Trà My từ Trung tâm Thận Tiết niệu và Lọc máu tại Bệnh viện Bạch Mai, hiện tượng ngứa liên quan đến suy thận không chỉ là một vấn đề ngoài da đơn giản. Thay vào đó, nó phản ánh tình trạng "nhiễm độc" sâu bên trong cơ thể, đòi hỏi sự chú ý và can thiệp y tế kịp thời.
Ngứa "từ bên trong": Dấu hiệu dễ bị nhầm lẫn
Khác biệt rõ rệt so với cảm giác ngứa do côn trùng cắn hoặc dị ứng thời tiết – thường thuyên giảm khi sử dụng thuốc bôi, ngứa do suy thận (còn gọi là ngứa urê huyết) mang những đặc điểm riêng biệt. Bác sĩ Mai Trà My giải thích: "Người bệnh thường mô tả cảm giác ngứa như xuất phát từ sâu bên trong, âm ỉ và râm ran dưới da, gây khó chịu tột độ. Đặc biệt, các cơn ngứa có xu hướng bùng phát mạnh mẽ vào ban đêm, dẫn đến mất ngủ kéo dài và khiến cơ thể suy kiệt nhanh chóng."
Vì sao suy thận lại gây ngứa?
Các chuyên gia y tế chỉ ra ba cơ chế chính khiến da trở thành "nạn nhân" của bệnh suy thận:
- Tích tụ độc tố trong máu: Khi chức năng thận suy giảm, các chất như urê và phospho không được đào thải hiệu quả, tích tụ trong máu và mô da, kích thích các đầu dây thần kinh và gây ra cảm giác ngứa.
- Da khô nghiêm trọng: Người bệnh suy thận thường giảm tiết mồ hôi, dẫn đến tình trạng da khô, nứt nẻ và trở nên nhạy cảm hơn.
- Rối loạn chuyển hóa canxi - phospho: Sự mất cân bằng này gây ra lắng đọng calci - phosphat ở da và mạch máu, làm tăng cường cảm giác ngứa.
Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Bác sĩ Mai Trà My khuyến cáo rằng, nếu tình trạng ngứa đi kèm với các biểu hiện sau đây, người dân cần tiến hành kiểm tra chức năng thận sớm:
- Phù: Sưng mí mắt, phù chân, và khi ấn vào da thì vết lõm lâu hồi phục.
- Nước tiểu bất thường: Có bọt lâu tan, màu sẫm, và lượng nước tiểu giảm đáng kể.
- Hơi thở bất thường: Xuất hiện mùi khai nhẹ hoặc vị kim loại trong miệng.
- Mệt mỏi kéo dài: Da nhợt nhạt, mất ngủ triền miên, và giảm khả năng tập trung.
Bác sĩ khuyến cáo: Nên và không nên làm gì?
Trong quá trình điều trị và kiểm soát triệu chứng ngứa do suy thận, người bệnh cần lưu ý những điểm sau:
Nên:
- Dưỡng ẩm da hằng ngày bằng các sản phẩm lành tính và không có mùi.
- Duy trì chế độ ăn hợp lý, hạn chế tiêu thụ thực phẩm giàu phospho như sữa, các loại hạt, và nước ngọt có ga.
- Thực hiện xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi chặt chẽ chức năng thận.
Không nên:
- Tự ý sử dụng thuốc nam hoặc thuốc lá không rõ nguồn gốc.
- Tắm nước quá nóng vì dễ làm da khô hơn và khiến tình trạng ngứa trầm trọng hơn.
- Gãi nhiều gây trầy xước da, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Bác sĩ My nhấn mạnh: "Không ít bệnh nhân vì chủ quan hoặc tự điều trị sai cách đã khiến bệnh tiến triển nhanh chóng sang giai đoạn nặng, gây khó khăn cho việc chữa trị."
Điều trị hiện đại giúp cải thiện triệu chứng
Ngứa do suy thận là một tình trạng gây nhiều khó chịu và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, hiện nay Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai nhiều kỹ thuật hiện đại như lọc máu HDF Online và sử dụng màng lọc hấp phụ, giúp cải thiện hiệu quả các triệu chứng này.
Các chuyên gia khuyến cáo mạnh mẽ rằng, khi xuất hiện tình trạng ngứa kéo dài mà không rõ nguyên nhân, người dân không nên chủ quan. Thay vào đó, cần đi khám sớm để phát hiện và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm. Nguyễn Phượng
