Thói quen ngồi khoanh chân khiến nam sinh 19 tuổi bất ngờ bị liệt dây thần kinh
Một nam sinh 19 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh và không có tiền sử bệnh lý, đã bất ngờ gặp phải tình trạng liệt dây thần kinh mác sau một thời gian duy trì thói quen ngồi khoanh chân khi học tập và làm việc. Sự việc này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn từ các tư thế ngồi không đúng cách trong cuộc sống hàng ngày.
Diễn biến từ tê nhẹ đến liệt hoàn toàn
Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy tê bì nhẹ ở bàn chân trái, nhưng triệu chứng này nhanh chóng tiến triển nặng hơn. Anh bắt đầu yếu cơ, không thể gấp cổ chân, và việc nhấc chân khi di chuyển trở nên cực kỳ khó khăn. Dáng đi của anh thay đổi rõ rệt, với bàn chân quệt xuống đất, buộc phải nhấc cao gối mỗi khi bước đi. Điều này không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nguy cơ té ngã cao.
Kết quả điện cơ sau đó xác nhận tổn thương dây thần kinh mác sâu bên trái. Nam thanh niên này đã được nhập viện điều trị tại khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, với chẩn đoán liệt dây thần kinh mác – nguyên nhân chính dẫn đến hội chứng “bàn chân rủ”.
Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh
Theo bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Kim Chung, dây thần kinh mác đóng vai trò quan trọng trong việc chi phối động tác gấp mu bàn chân và nghiêng trong của bàn chân. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, người bệnh sẽ mất khả năng nâng bàn chân lên, buộc phải nhấc cao gối khi đi bộ.
Trong y học hiện đại, nguyên nhân phổ biến nhất của hội chứng này là tình trạng chèn ép dây thần kinh kéo dài. Điều này thường xảy ra ở những người có thói quen vắt chéo chân, ngồi khoanh chân hoặc nằm bất động trong thời gian dài. Ngoài ra, bệnh lý cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như:
- Chấn thương vùng cẳng chân hoặc đầu trên xương mác
- Sai khớp gối hoặc tổn thương dây chằng
- Biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường
- Khối u chèn ép dây thần kinh
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, tình trạng này thuộc phạm vi chứng tý hoặc nuy chứng, xuất phát từ khí huyết ứ trệ và kinh lạc bế tắc, khiến gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Quá trình điều trị và phục hồi kỳ diệu
Tại khoa Y học cổ truyền, bệnh nhân đã được điều trị theo hướng kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền. Phác đồ bao gồm:
- Sử dụng thuốc chống viêm và bổ sung vitamin nhóm B (B1, B6, B12)
- Kết hợp châm cứu, điện châm, xoa bóp bấm huyệt vùng cẳng chân
- Dùng thuốc y học cổ truyền phù hợp với thể trạng
- Tập phục hồi chức năng để cải thiện khả năng vận động
Không chỉ tập trung vào điều trị thể chất, đội ngũ y bác sĩ còn chú trọng hỗ trợ tâm lý cho người bệnh. Bác sĩ Chung chia sẻ: “Khi mới nhập viện, nam sinh có biểu hiện lo lắng, tự ti vì dáng đi bất thường. Sau quá trình được tư vấn, động viên, tinh thần người bệnh dần ổn định, hợp tác tốt với điều trị.”
Sau gần hai tuần điều trị tích cực, tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Nam thanh niên hết hoàn toàn cảm giác tê bì ở chân trái, không còn phải nhấc cao gối khi đi. Biên độ gấp cổ chân đạt khoảng 15 độ, gần tương đương với chân lành, và anh đã có thể chạy được những quãng đường ngắn.
Khuyến cáo phòng ngừa từ chuyên gia
Bác sĩ Chung đưa ra lời khuyên quan trọng: thói quen ngồi vắt chéo chân hoặc khoanh chân trong thời gian dài không chỉ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu mà còn có thể gây chèn ép dây thần kinh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp này.
Để phòng tránh, người dân nên:
- Hạn chế duy trì một tư thế quá lâu khi học tập, làm việc
- Thường xuyên thay đổi tư thế và vận động nhẹ nhàng
- Đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như tê bì, yếu cơ kéo dài
Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tư thế đúng và lối sống năng động để bảo vệ sức khỏe thần kinh và vận động lâu dài.



