Nhiều người không khỏi bàng hoàng trước thông tin một người đàn ông 38 tuổi đột ngột tử vong dù trước đó vẫn sinh hoạt bình thường cùng gia đình. Sự việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những dấu hiệu sức khỏe âm thầm nhưng nguy hiểm mà không ít người thường chủ quan bỏ qua.
Vụ việc thương tâm
Ngày 20/5, BSCKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết bệnh viện vừa tiếp nhận một trường hợp tử vong đột ngột liên quan đến tăng huyết áp nhưng người bệnh chủ quan, không điều trị. Nạn nhân là anh H.Q.P. (38 tuổi, ngụ TP.HCM), làm nghề giáo viên và mới lập gia đình.
Theo người thân, sau bữa cơm tối cùng gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Chỉ ít phút sau, anh bất ngờ gục xuống, rơi vào tình trạng ngưng tim. Dù lực lượng cấp cứu từ trạm vệ tinh gần đó nhanh chóng có mặt và nỗ lực hồi sinh tim phổi nhưng anh không qua khỏi.
BS. Tuệ cho biết ông rất ám ảnh trước hình ảnh người cha già tóc bạc bật khóc, liên tục xin được ở cạnh thi thể con trai. Theo gia đình, trước đó anh P. từng được phát hiện tăng huyết áp trong một lần khám sức khỏe định kỳ tại cơ quan. Tuy nhiên, anh không điều trị vì cho rằng mình còn trẻ, sức khỏe tốt nên bệnh không đáng lo ngại.
Cảnh báo từ bác sĩ
Các bác sĩ cảnh báo tăng huyết áp là bệnh lý nguy hiểm nhưng thường diễn tiến âm thầm, nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ rệt nên khiến người bệnh chủ quan. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc đột tử. "Tăng huyết áp không gây đau đớn rõ ràng nhưng có thể cướp đi mạng sống rất nhanh", BS Tuệ nhấn mạnh.
Giới chuyên môn khuyến cáo không chỉ người lớn tuổi mà cả người trẻ cũng cần kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ như căng thẳng kéo dài, béo phì, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch. Khi đã được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh cần tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống, hạn chế muối, kiểm soát cân nặng và tái khám định kỳ, tránh tâm lý chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Thực phẩm hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Tăng huyết áp được coi là "kẻ giết người thầm lặng" vì đa số người bệnh không hề có dấu hiệu cảnh báo. Bệnh diễn tiến âm thầm, nhiều người khi xuất hiện triệu chứng lại là lúc bị tai biến nặng, ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống. Một số loại thực phẩm dưới đây nên được đưa vào chế độ ăn uống thường xuyên vì chúng giàu chất dinh dưỡng và các chất có lợi giúp hạ huyết áp.
Chuối giàu kali
TS. Laffin cho biết, chuối rất giàu kali, một chất dinh dưỡng đã được chứng minh là giúp giảm huyết áp. Một quả chuối cỡ trung bình cung cấp khoảng 375mg kali - tương đương với 11% lượng khuyến nghị hàng ngày cho nam giới và 16% cho phụ nữ. Tuy nhiên, bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối cần thận trọng và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ăn chuối.
Quả việt quất
TS. Nieca Goldberg, Giám đốc y tế của thành phố Atria (New York) cho biết, quả việt quất và các loại quả mọng nói chung có chứa resveratrol, một chất giúp thư giãn mạch máu. Chúng cũng giàu anthocyanin, một nhóm sắc tố thực vật giúp tăng cường sức khỏe tim mạch. Một nghiên cứu năm 2019 trên Tạp chí Lão khoa châu Âu cho thấy những người uống sinh tố việt quất đều đặn trong 28 ngày nhận thấy huyết áp giảm 5 mmHg.
Gia vị từ thảo mộc
Khi bị tăng huyết áp, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên tránh dùng muối. Thay vào đó, hãy nêm thức ăn bằng gia vị. Một nghiên cứu năm 2021 trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ cho thấy, khi sử dụng thực phẩm nêm 6,6g thảo mộc và gia vị mỗi ngày có liên quan đến việc giảm huyết áp chỉ sau 4 tuần. Nghiên cứu đã xem xét sự pha trộn của 24 loại thảo mộc và gia vị khác nhau, từ húng quế, mùi tây đến quế và nghệ.
Socola đen
Theo GS Kris-Etherton, socola đen chứa nhiều flavonoid – chất chống oxy hóa có tác dụng giúp mạch máu giãn ra, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị nên chọn loại socola chứa từ 70-85% cacao nguyên chất để hấp thu nhiều flavonoid hơn. Tuy nhiên, loại thực phẩm này cũng chứa nhiều calo nên không nên ăn quá mức.
Quả hạch giàu magie và kali
Các loại quả hạch như óc chó, hạnh nhân hay hạt điều chứa nhiều magie và kali – hai khoáng chất có lợi cho việc kiểm soát huyết áp. GS Maya Vadiveloo cho biết nhóm thực phẩm này còn giàu chất xơ và chất béo lành mạnh, giúp cải thiện cholesterol và bảo vệ thành mạch. Một nghiên cứu năm 2019 trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ ghi nhận những người thay thế 5% lượng chất béo bão hòa bằng quả óc chó đã giảm huyết áp sau 6 tuần. Chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên các loại hạt không muối hoặc bơ hạt ít natri.
Sữa chua
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Sữa Quốc tế năm 2021 cho thấy việc ăn sữa chua thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp khoảng 7 điểm. Theo GS Kris-Etherton, sữa chua cung cấp nhiều dưỡng chất như canxi, kali và magie – những thành phần có lợi cho tim mạch và huyết áp. Ngoài ra, nhiều loại sữa chua còn chứa men vi sinh giúp cải thiện sức khỏe đường ruột và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Cá béo giàu omega-3
Các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ hay cá thu chứa nhiều omega-3 – nhóm acid béo được chứng minh có lợi cho tim mạch. Một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho thấy những người bổ sung 2-3g DHA và EPA mỗi ngày có mức huyết áp thấp hơn so với nhóm không sử dụng.
Ngũ cốc nguyên hạt
Theo GS Maya Vadiveloo, ngũ cốc nguyên hạt là nguồn cung cấp magie dồi dào, hỗ trợ điều hòa huyết áp hiệu quả. Một nghiên cứu của Nhật Bản công bố năm 2020 trên American Journal of Nutrition cho thấy những người thường xuyên ăn ngũ cốc nguyên hạt có nguy cơ mắc tăng huyết áp thấp hơn khoảng 60% so với người ít sử dụng.
