Nắng nóng kéo dài: Mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe con người
Căng thẳng do nắng nóng kéo dài đã được xác định là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết trên toàn cầu. Không chỉ vậy, hiện tượng này còn làm trầm trọng hóa các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, hen suyễn và rối loạn tâm thần, đặt ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế.
Say nắng: Cấp cứu nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao
Say nắng được coi là một tình trạng cấp cứu y tế nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong đặc biệt cao ở nhóm người trên 65 tuổi. Khi nhiệt độ duy trì ở mức cao cả ngày lẫn đêm, cơ thể phải chịu áp lực tích lũy liên tục, làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tiếp xúc với nhiệt độ cực đoan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chỉ ra những tác hại nghiêm trọng của nắng nóng đối với sức khỏe, đồng thời đưa ra các khuyến cáo quan trọng về việc sử dụng quạt và máy lạnh khi nhiệt độ vượt quá 40 độ C.
Cơ chế ảnh hưởng của nhiệt độ cao đến cơ thể
Khi thời tiết quá nóng, cơ thể không kịp tỏa nhiệt, dẫn đến sự tích tụ nhiệt bên trong. Điều này làm tăng nguy cơ kiệt sức và say nắng, đặc biệt nguy hiểm trong những đợt nắng nóng kéo dài.
Quá trình cơ thể cố gắng tự làm mát cũng gây ra căng thẳng đáng kể cho tim và thận. Hậu quả là nhiệt độ cực đoan có thể làm trầm trọng thêm các nguy cơ sức khỏe từ các bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, rối loạn tâm thần, vấn đề hô hấp và tiểu đường, đồng thời gây tổn thương thận cấp tính.
Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương do nắng nóng
Những người làm việc ngoài trời, bao gồm lao động chân tay, vận động viên hay nhân viên bảo vệ, thường xuyên phải tiếp xúc với nhiệt độ cao. Họ dễ rơi vào tình trạng căng thẳng do nhiệt, đặc biệt khi các hoạt động thể chất kéo dài trong điều kiện khắc nghiệt.
Ngoài ra, các nhóm dễ bị ảnh hưởng khác bao gồm người trên 65 tuổi, người mắc bệnh tim, phổi, thận, người khuyết tật, người sống một mình, cùng với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Những đối tượng này cần được quan tâm và bảo vệ đặc biệt trong thời tiết nắng nóng.
Khuyến cáo của WHO về phòng chống tác hại nắng nóng
WHO đã đưa ra một số lời khuyên thiết thực để giảm thiểu rủi ro sức khỏe do nắng nóng:
- Tránh nắng trực tiếp: Hạn chế ra ngoài và các hoạt động gắng sức vào thời điểm nóng nhất trong ngày, ưu tiên ở trong bóng râm. Lưu ý rằng nhiệt độ cảm nhận dưới ánh nắng có thể cao hơn 10 - 15°C so với nhiệt độ thực tế. Nên dành 2 - 3 giờ mỗi ngày ở những nơi mát mẻ.
- Giữ không gian sống thông thoáng: Tận dụng không khí mát mẻ ban đêm để làm mát nhà bằng cách mở cửa sổ. Vào ban ngày, nên đóng cửa, kéo rèm để hạn chánh ánh nắng trực tiếp và tắt bớt các thiết bị điện không cần thiết.
- Làm mát cơ thể và uống đủ nước: Mặc quần áo rộng rãi, nhẹ nhàng và thoáng mát; tắm nước mát thường xuyên; có thể sử dụng khăn ẩm hoặc xịt khoáng để hạ nhiệt cơ thể. Uống nước đều đặn, khoảng 1 ly mỗi giờ, với tổng lượng 2 - 3 lít mỗi ngày.
Hướng dẫn sử dụng quạt và máy lạnh khi nhiệt độ trên 40°C
WHO cung cấp hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng quạt và máy lạnh trong điều kiện nhiệt độ cực cao:
- Chỉ nên sử dụng quạt máy khi nhiệt độ không khí dưới 40 độ C. Ở nhiệt độ trên 40 độ C, quạt có thể làm nóng cơ thể thay vì làm mát, do thổi luồng khí nóng trực tiếp vào người.
- Nếu sử dụng máy lạnh, nên đặt nhiệt độ ở mức khoảng 27 độ C và kết hợp với quạt để tăng hiệu quả làm mát. Cách này có thể giúp căn phòng cảm thấy mát hơn khoảng 4 độ C, đồng thời giảm tới 70% chi phí điện cho việc làm mát.
Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần tiết kiệm năng lượng và chi phí sinh hoạt trong mùa nắng nóng.
