Tại khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175 hiện đang điều trị nội trú cho khoảng 40 bệnh nhân đột quỵ. Trung bình mỗi ngày, khoa tiếp nhận cấp cứu và xử trí thêm khoảng 10–15 ca mắc mới. Bệnh nhân L.H.M. (58 tuổi) được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng huyết áp tăng vọt lên mức 210/110 mmHg. Kết quả chụp CT sọ não ghi nhận khối xuất huyết não lớn, nguyên nhân do vỡ mạch máu não.
Gia đình người bệnh cho biết, vài ngày trước, vào một buổi trưa nắng gắt, ông M. đi làm về trong tình trạng mồ hôi nhễ nhại. Vì quá nóng, ông vào ngay phòng máy lạnh nghỉ ngơi và uống một ly nước đá. Chỉ khoảng 5 phút sau, ông xuất hiện cơn đau đầu dữ dội kèm theo nôn ói liên tục. Tình trạng nhanh chóng diễn tiến nặng khi bệnh nhân ngã quỵ, lú lẫn và liệt hoàn toàn nửa người bên trái.
Tại bệnh viện, các bác sĩ đã lập tức tiến hành kiểm soát huyết áp bằng đường tĩnh mạch, đồng thời áp dụng các biện pháp giảm áp lực nội sọ và chuyển bệnh nhân đến khoa Hồi sức tích cực để theo dõi, điều trị. Hiện tại, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch và giữ được tính mạng. Tuy nhiên, di chứng vận động còn khá nặng nề, cần một quá trình dài tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng.
Ba thủ phạm chính gây đột quỵ trong thời tiết nắng nóng
Theo TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, có 3 thủ phạm chính khiến thời tiết nắng nóng trở thành rủi ro lớn cho sức khỏe não bộ.
Thứ nhất, khi nắng nóng, cơ thể ra nhiều mồ hôi khiến máu bị cô đặc, lưu thông chậm, dễ hình thành cục máu đông gây tắc mạch não.
Thứ hai, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm ảnh hưởng tới não bộ. Đơn cử như khi đi nắng về rồi vào phòng máy lạnh sâu hoặc tắm nước lạnh ngay có thể làm mạch máu co thắt mạnh, khiến huyết áp tăng vọt, làm tăng nguy cơ vỡ mạch máu não.
Cuối cùng, khi trời nóng, tim phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có sẵn bệnh lý nền như tăng huyết áp hoặc bệnh tim.
Đột quỵ có xu hướng trẻ hóa
“Trước đây chúng ta thường quan niệm đột quỵ là bệnh của người cao tuổi, chủ yếu gặp ở nhóm trên 60 tuổi. Tuy nhiên, bức tranh lâm sàng hiện nay đã thay đổi khi đột quỵ có xu hướng trẻ hóa. Tỷ lệ bệnh nhân dưới 45 tuổi đang ngày càng gia tăng. Điều này gắn liền với các yếu tố nguy cơ của nhịp sống hiện đại như áp lực công việc, béo phì, hút thuốc, và việc bỏ ngỏ kiểm soát các bệnh lý nền như tăng huyết áp hay đái tháo đường ở người trẻ. Vì vậy khi thời tiết nắng nóng, không chỉ người cao tuổi mà người trẻ cũng cần thận trọng với đột quỵ”, BS Nghĩa nói.
Giờ vàng điều trị đột quỵ còn thấp
TS. BS Võ Văn Tân, Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cho biết, hiện nay tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ đến bệnh viện trong “giờ vàng” vẫn còn thấp, chỉ khoảng 5–10%. Nguyên nhân chủ yếu do người dân chưa nhận diện đúng triệu chứng, hoặc nhầm lẫn với các tình trạng như trúng gió, say nắng nên chậm trễ trong việc đưa bệnh nhân đi cấp cứu. Điều này làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả và tăng nguy cơ để lại di chứng nặng nề.
Khuyến cáo phòng tránh đột quỵ trong dịp nghỉ lễ nắng nóng
Bác sĩ khuyến cáo, vào dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, TP.HCM và các tỉnh thành phía Nam vẫn đang trong giai đoạn nắng nóng gay gắt, người dân cần đặc biệt lưu ý khi đi du lịch, di chuyển ngoài trời.
Người dân không nên tạo ra sự thay đổi nhiệt độ đột ngột sau khi đi nắng. Tuyệt đối không tắm nước lạnh ngay hoặc bước thẳng vào phòng máy lạnh dưới 25 độ C. Thay vào đó, cần cho cơ thể khoảng nghỉ 10–15 phút để thích nghi dần với môi trường mát hơn, giúp hạn chế nguy cơ co thắt mạch máu và tăng huyết áp đột ngột.
Bên cạnh yếu tố thể chất, việc kiểm soát căng thẳng cũng rất quan trọng. Áp lực công việc kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh và tim mạch. Những khoảng nghỉ đơn giản như thư giãn, nhâm nhi đồ uống yêu thích hoặc đi dạo nhẹ nhàng có thể giúp cơ thể “hạ nhiệt”, tái tạo năng lượng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ
Các dấu hiệu đột quỵ có thể xuất hiện thoáng qua rồi biến mất, dễ khiến người bệnh chủ quan. Triệu chứng thường gặp gồm đột ngột mệt mỏi, tê yếu hoặc liệt một bên mặt, méo miệng; yếu hoặc liệt tay chân, không thể giơ đồng thời hai tay qua đầu. Ngoài ra, người bệnh có thể bị rối loạn ngôn ngữ như nói khó, nói ngọng, dính chữ hoặc không thể lặp lại câu đơn giản. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
