Bác sĩ cảnh báo rối loạn nhịp sinh học dịp Tết và 3 nguyên tắc vàng bảo vệ sức khỏe
Theo bác sĩ nội trú Lê Ngọc Châu từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, việc đồng hồ sinh học bị lệch nhịp trong dịp Tết có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khi nhịp sinh học rối loạn, dù chỉ tạm thời, cơ thể thường xuất hiện các triệu chứng như khó ngủ, ngủ không sâu, mệt mỏi ban ngày, giảm tập trung, rối loạn tiêu hóa và dễ cáu gắt.
Nhóm người dễ bị ảnh hưởng nặng cần đặc biệt lưu ý
Bác sĩ Ngọc Châu chỉ ra rằng, một số nhóm người có nguy cơ cao hơn khi nhịp sinh học bị xáo trộn. Người lớn tuổi, những người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, hô hấp, tiểu đường, bệnh thận mạn, rối loạn giấc ngủ hoặc suy nhược cơ thể cần hết sức thận trọng. Ngoài ra, người lao động trí óc căng thẳng, lao động chân tay nặng nhọc, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú cũng dễ bị ảnh hưởng tiêu cực.
Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, tình trạng này được mô tả là sự mất cân bằng âm dương, khiến khí huyết vận hành không đúng thời. Bác sĩ Châu giải thích: "Ngủ muộn khiến âm không đủ dưỡng dương, tạng phủ không được tái tạo; ăn uống thất thường làm tỳ vị suy yếu, từ đó ảnh hưởng toàn bộ hoạt động cơ thể."
3 nguyên tắc vàng để bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết
Để giúp người dân cân bằng giữa vui chơi và nghỉ ngơi, bác sĩ Ngọc Châu đưa ra ba nguyên tắc quan trọng cần thực hiện trong các dịp nghỉ lễ dài ngày:
- Ổn định thời gian thức-ngủ mỗi ngày: Y học cổ truyền coi trọng việc ngủ đúng thời, đặc biệt là ngủ sớm để dưỡng âm. Nên duy trì chênh lệch không quá 1 giờ so với ngày thường, giúp giảm áp lực cho cơ thể và tạo thuận lợi khi quay lại lịch làm việc sau Tết.
- Ăn uống có giờ giấc, vừa phải: Tránh ăn quá no hoặc ăn nhiều về đêm, không bỏ bữa. Điều này giúp tỳ vị vận hóa tốt, khí huyết sinh ra đầy đủ, giảm thiểu mệt mỏi.
- Vận động nhẹ và tiếp xúc ánh sáng ban ngày: Chỉ cần đi bộ, chạy bộ, dọn dẹp nhà cửa hoặc tập vài động tác thể dục vào buổi sáng. Ánh sáng tự nhiên hỗ trợ định giờ lại đồng hồ sinh học, trong khi buổi sáng là thời điểm dương khí thiên thịnh, tăng cường lưu thông khí huyết.
5 bước điều chỉnh nhịp sinh học sau Tết
Nếu bị đảo lộn giờ giấc sau kỳ nghỉ, bác sĩ khuyến nghị điều chỉnh từ từ trong tuần đầu tiên với các bước sau:
- Bước 1: Điều chỉnh giờ ngủ sớm dần, mỗi ngày sớm hơn 15-30 phút, tránh ép bản thân ngủ khi chưa buồn ngủ.
- Bước 2: Thức dậy đúng giờ vào buổi sáng, kể cả cuối tuần, mở cửa đón ánh sáng và tránh ngủ nướng quá lâu.
- Bước 3: Giảm kích thích não bộ vào buổi tối bằng cách hạn chế cà phê, trà đặc, điện thoại trước khi ngủ, có thể ngâm chân nước ấm để an thần.
- Bước 4: Ăn tối sớm, nhẹ bụng, ưu tiên thức ăn hấp luộc dễ tiêu hóa và tránh dầu mỡ.
- Bước 5: Làm việc vừa sức, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi để tránh kiệt sức sau Tết.
Những biện pháp này không chỉ giúp phục hồi sức khỏe mà còn đảm bảo một khởi đầu năm mới tràn đầy năng lượng.
