Rượu Bia: Yếu Tố Âm Thầm Làm Tăng Nguy Cơ Zona Thần Kinh
Zona thần kinh là một bệnh nhiễm trùng cấp tính, gây ra bởi virus Varicella zoster – cũng chính là tác nhân dẫn đến bệnh thủy đậu. Sau khi một người đã khỏi bệnh thủy đậu, virus này không hoàn toàn biến mất mà ẩn náu trong các hạch thần kinh dưới trạng thái "ngủ đông". Trong điều kiện bình thường, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ kiểm soát chặt chẽ và giữ virus ở trạng thái bất hoạt. Tuy nhiên, khi hàng rào miễn dịch suy giảm do các yếu tố như tuổi cao, bệnh mạn tính, căng thẳng kéo dài, hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, virus có thể tái hoạt và gây ra bệnh zona thần kinh.
Rượu Bia Tác Động Đến Hệ Miễn Dịch Như Thế Nào?
Mặc dù không trực tiếp gây bệnh, rượu bia được xem là một yếu tố âm thầm làm tăng nguy cơ virus zona bùng phát khi hệ miễn dịch suy yếu. Rượu bia không trực tiếp "đánh thức" virus Varicella zoster, nhưng nó có tác động tiêu cực đến hệ miễn dịch. Việc uống nhiều rượu bia và trong thời gian dài sẽ làm suy giảm hoạt động của tế bào lympho T. Đây là nhóm tế bào đóng vai trò trung tâm trong việc kiểm soát các virus tiềm ẩn trong cơ thể. Khi số lượng và chất lượng lympho T giảm sút, khả năng giám sát miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho virus zona tái hoạt.
Bên cạnh đó, rượu bia còn có thể khiến cơ thể rơi vào tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp. Điều này buộc hệ miễn dịch vừa phải đối phó với tình trạng viêm toàn thân, vừa không đủ hiệu quả để kìm hãm virus tiềm ẩn. Hơn nữa, rượu bia làm giảm khả năng hấp thu và dự trữ các vi chất cần thiết cho hệ miễn dịch. Những người uống rượu bia nhiều thường thiếu hụt kẽm, vitamin nhóm B như B6 và folate do giảm hấp thu tại ruột, khiến hệ miễn dịch không thể vận hành trơn tru và khả năng kiểm soát virus yếu đi.
Hậu Quả Nghiêm Trọng Và Biện Pháp Phòng Ngừa
Ngoài ra, rượu bia còn gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột, làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng của cơ thể, khiến quá trình hồi phục khi mắc bệnh kéo dài hơn. Do đó, người uống rượu bia nhiều không chỉ có nguy cơ cao mắc zona thần kinh mà còn dễ bị bệnh nặng và lâu khỏi hơn. Rượu bia có thể thúc đẩy sự tái hoạt của virus, dẫn đến bệnh zona thần kinh.
Ngoài các tổn thương da đau rát, người mắc zona thần kinh có thể phải đối mặt với đau dây thần kinh kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi tổn thương da đã lành. Cơn đau có thể dai dẳng, như điện giật, bỏng rát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, khả năng lao động và chất lượng sống. Ở một số trường hợp, zona thần kinh còn gây biến chứng nguy hiểm như viêm dây thần kinh mắt, giảm thị lực hoặc mù lòa, liệt một phần cơ mặt.
Do đó, mọi người nên hạn chế rượu bia, tránh uống nhiều và kéo dài, duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và quản lý tốt các bệnh mạn tính, giúp cơ thể duy trì khả năng kiểm soát virus tiềm ẩn. Bên cạnh đó, hiện zona thần kinh có thể phòng ngừa nhờ vaccine Shingrix (GSK), giảm nguy cơ mắc đến 97% ở người trên 50 tuổi, giảm biến chứng đau dây thần kinh và các biến chứng khác hơn 90%. Người từ 50 tuổi trở lên tiêm hai mũi, cách nhau hai tháng, người từ 18 tuổi có bệnh lý nền tiêm hai mũi, cách nhau một tháng.
ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng (Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC)
