Sùi mào gà trẻ hóa, đường lây truyền ngày càng phức tạp và khó nhận biết
Sùi mào gà không chỉ lây lan nhanh chóng mà còn diễn biến âm thầm, dễ dàng bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi các tổn thương đã trở nên nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc điều trị và kiểm soát bệnh.
Biểu hiện âm thầm và tâm lý chủ quan
Sùi mào gà ngày nay không còn dễ dàng nhận biết như trước đây. Từ những nốt sùi nhỏ, không đau, không ngứa, bệnh có thể âm thầm lan rộng trong nhiều tuần mà người bệnh không hề hay biết. Một trường hợp điển hình là nam sinh 18 tuổi, sau gần 6 tuần xuất hiện các nốt sùi mềm quanh hậu môn, thay vì đi khám, bệnh nhân này đã chọn cách tự mua thuốc bôi theo quảng cáo trên mạng do tâm lý e ngại. Tuy nhiên, tổn thương không những không cải thiện mà còn gây rát và lan rộng hơn theo thời gian.
Khi được thăm khám, các bác sĩ ghi nhận tổn thương đã lan thành mảng sùi ẩm, đường kính khoảng 2,5 cm. Kết quả xét nghiệm PCR cho thấy bệnh nhân dương tính với HPV typ 6/11. Theo tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy, đây là ca bệnh điển hình cho xu hướng đáng lo ngại hiện nay: người trẻ quan hệ tình dục sớm nhưng thiếu kiến thức, ngại đi khám và tin vào các phương pháp điều trị không được kiểm chứng.
Xu hướng trẻ hóa rõ rệt
Dữ liệu từ nghiên cứu tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM năm 2024 cho thấy độ tuổi trung bình của nam bệnh nhân sùi mào gà lần đầu đi khám là 23,6 ± 3,6. Đáng chú ý, nhóm 18-23 tuổi chiếm tới 53,3%. Tâm lý “chắc không sao” khiến nhiều người trì hoãn thăm khám, tạo điều kiện cho sùi mào gà lan rộng và dễ tái phát.
Theo bác sĩ Duy, ba nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này bao gồm:
- Người trẻ bước vào đời sống tình dục sớm hơn nhưng kỹ năng tự bảo vệ chưa theo kịp.
- Mạng xã hội và ứng dụng hẹn hò khiến việc kết nối bạn tình trở nên nhanh chóng, kín đáo và ít ràng buộc hơn.
- Nhận thức về HPV còn hạn chế, nhiều người biết đến HIV nhưng lại mù mờ về các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Vì sao sùi mào gà ngày càng “khó nhận biết”?
Trong thực tế lâm sàng, sùi mào gà đang trở nên phức tạp hơn trước, không phải vì bệnh mới mà vì biểu hiện ngày càng kín đáo. Nhiều trường hợp chỉ xuất hiện vài nốt nhỏ, mềm, không đau, không ngứa nên dễ bị bỏ qua. Một số tổn thương nằm ở vị trí khó quan sát như quanh hậu môn, trong niệu đạo hoặc khoang miệng, khiến việc phát hiện càng khó khăn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đa số người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng, và khoảng 90% trường hợp có thể tự đào thải virus trong vòng hai năm. Tuy nhiên, chính sự âm thầm này khiến nhiều người không biết mình đã nhiễm bệnh, vẫn tiếp tục lây cho bạn tình hoặc chỉ đi khám khi bệnh đã tiến triển.
Nguy cơ đồng nhiễm và hiểu lầm về phòng ngừa
Theo bác sĩ Duy, một điểm đáng lo ngại là sùi mào gà hiện nay thường không xuất hiện đơn lẻ. Nhiều bệnh nhân đến khám vì sùi nhưng khi tầm soát lại phát hiện thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như lậu, chlamydia, giang mai hoặc nhiễm các typ HPV nguy cơ cao.
“Các hướng dẫn điều trị hiện nay cũng nhấn mạnh, sùi mào gà có thể tái phát sau điều trị. Việc xử trí không chỉ dừng ở loại bỏ tổn thương nhìn thấy mà cần đánh giá toàn diện vị trí, nguy cơ lây truyền, tình trạng đồng nhiễm và theo dõi lâu dài”, bác sĩ Duy nói.
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh gia tăng là sự chủ quan dựa trên hiểu biết chưa đầy đủ. Không ít người cho rằng tiêm vaccine HPV là có thể miễn nhiễm hoàn toàn, hoặc sử dụng PrEP là đã an toàn với mọi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Thực tế, vaccine HPV chỉ giúp phòng ngừa nhiễm mới, không có tác dụng điều trị các trường hợp đã nhiễm. Trong khi đó, bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm nhưng không bảo vệ tuyệt đối, bởi HPV có thể lây qua tiếp xúc da kề da ở những vùng không được che phủ.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Bác sĩ Duy khuyến cáo người dân cần đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu như nốt sùi nhỏ, mảng gồ lên, bề mặt sần sùi, dễ chảy máu, cảm giác cộm, ngứa hoặc tiết dịch bất thường ở cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc miệng. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến tổn thương lan rộng, tăng nguy cơ lây nhiễm và gây khó khăn cho quá trình điều trị.
Phòng bệnh hiệu quả cần kết hợp nhiều biện pháp như quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách và tiêm vaccine HPV đúng thời điểm. “Sùi mào gà ngày nay không còn là bệnh hiếm gặp hay chỉ xuất hiện ở một nhóm đối tượng nhất định. Nguy cơ có thể xảy ra với bất kỳ ai có quan hệ tình dục, nếu chủ quan hoặc thiếu kiến thức phòng bệnh”, bác sĩ Duy nhấn mạnh.
