Đột quỵ bất ngờ ở tuổi 35: Câu chuyện cảnh tỉnh từ Dominica Padilla
Dominica Padilla, 35 tuổi, nhận ra điều bất thường khi cô cảm thấy mệt mỏi đến mức không thể tham dự trận bóng đá của con trai vào tháng 9/2023. "Tôi bị đau đầu, nhưng đó là kiểu đau khác hẳn so với trước," cô kể lại. Trước đó, cô từng bị đau nửa đầu, nhưng lần này cảm giác "không ổn" rất khó diễn tả, kèm theo buồn nôn và các vấn đề tiêu hóa, khiến cô nghi ngờ mình bị ngộ độc thực phẩm hoặc cúm.
Padilla đã nghỉ ngơi, uống nhiều nước, dùng ibuprofen và thuốc dạ dày. "Lúc đó, tôi chỉ muốn đi ngủ và trùm kín đầu, nhưng may mắn là tôi đã không làm vậy," cô nói. Thay vào đó, cô xem trận đấu qua livestream trên YouTube. Khi đứng dậy ăn mừng một pha bóng của con, cô bất ngờ gục xuống. Khi mở mắt, "mọi thứ như thể ai đó đang vặn nhỏ ánh đèn," tầm nhìn thu hẹp như "nhìn qua ống hút," cơ thể tê dại, và nửa bên trái đau yếu rõ rệt.
Cậu con trai 9 tuổi của cô đã kịp gọi 911. Là quản lý vận hành tại khoa y, Trung tâm Y tế Banner - Đại học Arizona ở Tucson, Padilla biết cách nhận diện đột quỵ nhờ công việc liên quan đến tim mạch. Tuy nhiên, khi đội cấp cứu đến, họ không nhận ra mức độ nghiêm trọng. "Tôi hét lên rằng có điều gì đó không ổn, xin hãy giúp tôi. Nhưng họ nói đó chỉ là cơn hoảng loạn và bảo tôi bình tĩnh," cô nhớ lại.
May mắn, cô kiên quyết yêu cầu được đưa đến trung tâm đột quỵ đạt chuẩn. Tại bệnh viện, các bác sĩ xác nhận cô bị đột quỵ và truyền thuốc tiêm tĩnh mạch để làm tan cục máu đông. Dù được cứu sống, nguyên nhân vẫn không rõ, được xếp vào nhóm đột quỵ "cryptogenic" (không xác định). Padilla mất khoảng một tháng để hồi phục sau liệt, nhờ phục hồi chức năng.
Hiện nay, cô là tình nguyện viên của Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ. "Mọi người thường ngạc nhiên nói: 'Bạn từng bị đột quỵ sao? Trông bạn đâu giống vậy.' Điều đó khiến tôi khó chịu, vì tôi vẫn chịu ảnh hưởng," cô chia sẻ. Dù đã hơn hai năm, cô vẫn gặp vấn đề thị lực, mất thị lực ở bên trái của cả hai mắt.
Xu hướng đáng lo ngại: Đột quỵ gia tăng ở người trẻ và phụ nữ
Câu chuyện của Padilla phản ánh một xu hướng đáng báo động: Đột quỵ đang gia tăng ở người trẻ, khiến các chuyên gia bối rối. Theo CDC Hoa Kỳ, khoảng 10-15% ca đột quỵ xảy ra ở người 18-49 tuổi, và tỷ lệ này đang tăng. Một báo cáo trên tạp chí Circulation cho thấy tỷ lệ tử vong do đột quỵ ở nhóm 25–34 tuổi đã tăng 8% trong thập kỷ qua.
"Ngày càng nhiều người trẻ bị đột quỵ," bác sĩ Michelle Hu Leppert, trợ lý giáo sư thần kinh học tại Trung tâm Y tế Tufts, cho biết. Đáng lo ngại hơn, phụ nữ đang bị đột quỵ nhiều hơn nam giới, làm dấy lên mối quan tâm lớn về sức khỏe phụ nữ. Trong khi các yếu tố nguy cơ truyền thống như tăng huyết áp, tiểu đường vẫn quan trọng, các chuyên gia đang tìm hiểu sâu hơn về lý do đột quỵ xảy ra ở phụ nữ.
Yếu tố nguy cơ đột quỵ đặc thù ở phụ nữ
Đau nửa đầu (Migraine): Trước đây thường bị xem nhẹ, nhưng nay được công nhận là bệnh lý thần kinh. Migraine phổ biến nhất ở độ tuổi 20-50 và xuất hiện ở phụ nữ nhiều gấp 4 lần, có thể do dao động nội tiết. Một nghiên cứu năm 2025 cho thấy, trong nhóm 18-55 tuổi từng bị đột quỵ, migraine liên quan đến 35% trường hợp ở phụ nữ. Dù mối liên hệ rõ ràng, chưa có cách cụ thể để ngăn ngừa, nhưng hiểu rõ triệu chứng cá nhân có thể giúp nhận diện dấu hiệu bất thường.
Mang thai và nội tiết: Mang thai là yếu tố nguy cơ cao, đặc biệt với rối loạn tăng huyết áp như tiền sản giật, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ lên đến 80%. Nguy cơ này kéo dài sau sinh và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. "Mang thai giống như một bài kiểm tra sức khỏe trong tương lai," bác sĩ Louise McCullough nói. Thời kỳ mãn kinh cũng làm tăng nguy cơ, và liệu pháp hormone cần được trao đổi kỹ với bác sĩ.
Lạc nội mạc tử cung: Tình trạng này gây viêm, rối loạn hormone, và nghiên cứu cho thấy làm tăng nguy cơ đột quỵ 16–34%. Nó cũng liên quan đến tăng huyết áp, cholesterol cao, và viêm, góp phần hình thành cục máu đông.
Phòng ngừa đột quỵ: Vai trò của lối sống và theo dõi sức khỏe
Dù có yếu tố đặc thù, lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích sự gia tăng đột quỵ ở người trẻ. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, cholesterol cao, ít vận động, ăn uống kém lành mạnh, và hút thuốc.
"Nhiều yếu tố nguy cơ, đặc biệt là tăng huyết áp, xuất hiện từ rất sớm," bác sĩ Lauren Patrick nhấn mạnh. Đáng lo ngại, hơn 90% phụ nữ 18–44 tuổi có huyết áp cao chưa được kiểm soát, và gần 70% không biết mình mắc bệnh. Theo dõi huyết áp thường xuyên là cách hiệu quả để giảm nguy cơ, cùng với duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ.
