Bệnh tay chân miệng bùng phát: 8 ca tử vong và những lưu ý cấp thiết
Theo thống kê mới nhất từ Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, đã có 8 trường hợp tử vong vì bệnh tay chân miệng, một con số đáng báo động so với cùng kỳ năm ngoái khi không ghi nhận ca nào. Cụ thể, TP.HCM chiếm 4 ca, trong khi các tỉnh An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai và Đồng Tháp mỗi nơi ghi nhận 1 ca. Bệnh viện Nhi đồng Thành phố nhấn mạnh, đây là bệnh truyền nhiễm lây lan từ người sang người, dễ bùng phát thành dịch do virus đường ruột gây ra, với đường lây chủ yếu qua tiêu hóa từ nước bọt, phỏng nước và phân của trẻ nhiễm bệnh.
Chủng virus EV71 nguy hiểm: Tấn công thần kinh chỉ sau 24 giờ
Đặc biệt, chủng virus EV71 đang lưu hành hiện nay có độc lực cao, lây lan nhanh chóng và tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh cùng tim mạch. Điều này khiến trẻ mắc bệnh tay chân miệng có thể trở nặng chỉ trong vòng 24 giờ, đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ phụ huynh. Bệnh thường gặp ở trẻ tuổi mẫu giáo do thói quen cho tay vào miệng, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Hướng dẫn chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng từ chuyên gia
Để chăm sóc và theo dõi trẻ đúng cách, cha mẹ cần tuân thủ các khuyến cáo chi tiết từ các chuyên gia y tế, tập trung vào ba khía cạnh chính: dinh dưỡng, khử khuẩn và theo dõi triệu chứng.
Đảm bảo dinh dưỡng phù hợp cho trẻ
Virus tay chân miệng thường gây ra các bóng nước và vết loét ở lưỡi, lợi, má trong và họng, khiến trẻ đau rát mỗi khi nhai nuốt, đặc biệt với thức ăn cứng, nóng, mặn hoặc chua. Các bác sĩ nhi khoa giải thích, trẻ không phải "biếng ăn" mà là sợ đau, dẫn đến phản xạ từ chối thức ăn để tránh khó chịu.
- Cha mẹ nên giữ vệ sinh miệng nhẹ nhàng, có thể cho trẻ súc miệng hoặc lau miệng bằng dung dịch an toàn theo tư vấn bác sĩ, tránh chà xát mạnh làm vỡ bóng nước.
- Trước bữa ăn, cho trẻ uống một ít nước mát để làm dịu cảm giác rát trong khoang miệng.
- Nguyên tắc chung là cho trẻ ăn thức ăn lỏng, mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp, bột, thức ăn xay nhuyễn hoặc sữa mát, tránh các món cứng, nóng, cay, chua hoặc mặn.
- Nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, mỗi lần chỉ cần trẻ ăn được vài muỗng để đảm bảo năng lượng và phù hợp với thể trạng suy yếu.
Khử khuẩn đúng cách: Tránh sai lầm phổ biến
Nhiều phụ huynh thường mắc sai lầm như chọc vỡ mụn, dùng tăm bông chấm nước muối hoặc cho trẻ tắm nước lá, điều này có thể làm tổn thương nặng hơn và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Tắm nước lá còn tiềm ẩn rủi ro do bụi bẩn hoặc hóa chất gây kích ứng.
- Cách chăm sóc đúng là cho trẻ súc miệng bằng nước muối sau ăn, trước khi ngủ và sau khi ngủ dậy.
- Thay quần áo và tắm cho trẻ hàng ngày bằng nước ấm với sữa tắm dịu nhẹ, không chà xát mạnh, thời gian tắm khoảng 5-7 phút.
- Lau khô cơ thể sau khi tắm và bôi dung dịch sát khuẩn theo chỉ định của bác sĩ.
Theo dõi sát sao, đặc biệt vào ban đêm
Bệnh tay chân miệng thường khởi phát với các triệu chứng không điển hình như sốt nhẹ, quấy khóc, đau họng, dễ nhầm lẫn với nhiễm siêu vi hô hấp. Tuy nhiên, tình trạng có thể diễn biến nhanh với sốt cao lên 39-40°C, tái sốt sau khi hạ, kèm theo các dấu hiệu như giật mình chới với, lừ đừ, run tay chân, nôn ói, thường rõ hơn về ban đêm và dễ bị bỏ qua.
Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần theo dõi sát thân nhiệt, nhịp thở và biểu hiện bất thường của trẻ, đặc biệt vào ban đêm để phát hiện sớm nguy cơ biến chứng.
Khi nào bỏ ăn trở thành dấu hiệu nguy hiểm?
Trong đa số trường hợp, trẻ bỏ ăn là phản ứng thường gặp do đau miệng, mệt mỏi và sốt. Tuy nhiên, nếu đi kèm các biểu hiện sau, đây có thể là dấu hiệu bệnh tiến triển nặng, liên quan đến biến chứng thần kinh và tim phổi:
- Giật mình chới với, ngủ không yên: Có thể là biểu hiện sớm của tổn thương hệ thần kinh trung ương, cần đặc biệt lưu ý.
- Run chi, đi loạng choạng: Dấu hiệu bệnh đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh vận động, nhiều ca nhập viện muộn do gia đình chủ quan.
- Sốt cao không hạ: Sốt trên 39°C, khó hạ hoặc tái sốt nhanh, kèm lừ đừ, mệt nhiều, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
- Nôn trớ liên tục: Nôn nhiều lần trong ngày, nôn vọt, có thể liên quan đến biến chứng thần kinh và mất nước.
- Dấu hiệu mất nước nặng: Môi khô, miệng khô, khóc không có nước mắt, tiểu ít, da khô, mệt lả, làm bệnh nặng hơn và kéo dài thời gian hồi phục.
Phòng ngừa và điều trị: Chưa có thuốc đặc hiệu
Hiện tại, bệnh tay chân miệng chưa có thuốc đặc hiệu, điều trị chủ yếu là hỗ trợ bao gồm theo dõi, chăm sóc và điều trị triệu chứng. Phụ huynh cần chủ động phòng ngừa bằng cách cho trẻ tiêm vaccine đầy đủ, rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi và hạn chế tiếp xúc với người bệnh. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu nguy hiểm có ý nghĩa quyết định trong việc cứu sống và giảm di chứng cho trẻ.
